Almanca Türkçe Çeviri: Cümle Yapısı, Yalancı Eşler ve Deyimler

Almanca Türkçe çeviri yapmak, kelimeleri sözlükteki karşılıklarıyla tek tek değiştirmekten çok daha fazlasıdır. Almancada çekimli fiil ana cümlede ikinci sırada, yan cümlede en sondadır; Türkçede ise fiil genellikle cümlenin sonundadır. Almancanın artikelleri, hâlleri, ayrılan fiil önekleri ve uzun birleşik isimleri vardır; Türkçenin ise ekleri, -di/-miş ayrımı ve sıfat-fiilleri. Bu sayfa bir çeviri aracı değildir; metninizi otomatik olarak çevirmez. Bunun yerine Almancadan Türkçeye ve Türkçeden Almancaya çeviri yaparken sık karşılaşılan farkları, her biri için doğru ve yanlış çeviri örnekleriyle anlatıyor. Böylece ister kendiniz çevirin ister bir makine çevirisi aracının sonucunu kontrol edin, nereye bakmanız gerektiğini bilirsiniz.

Kısaca

  • Almanca cümleyi önce parçalarına ayırın: Çekimli fiil nerede, fiilin sona atılan parçası (an, auf, aus …) var mı, özne kim?
  • Kelimeyi değil anlamı çevirin: Ich verstehe nur Bahnhof. “Yalnız istasyon anlıyorum” değil, “Hiçbir şey anlamıyorum” demektir.
  • Türkçeye benzeyen kelimelere dikkat: der Kiosk büfe, die Rente emekli maaşı, die Billion trilyondur.
  • Makine çevirisini geri çevirerek, terimleri sözlükte doğrulayarak ve hitabı (Sie / du) kontrol ederek gözden geçirin; resmî belgeler için yeminli ya da yetkili tercümana başvurun.
Almanca ve Türkçe cümle yapısı: Ich lese heute ein Buch – Bugün bir kitap okuyorum; Heute lese ich ein Buch; …, weil ich krank bin – Hasta olduğum için
Almanca ve Türkçe cümle yapısı: Ich lese heute ein Buch – Bugün bir kitap okuyorum; Heute lese ich ein Buch; …, weil ich krank bin – Hasta olduğum için

Çevirdiğiniz kelimeleri kalıcı öğrenin

Çeviri yaparken karşılaştığınız kelimeleri uygulamamızdaki kartlar ve testlerle tekrar edebilirsiniz.

Almanca Türkçe Çeviri Nasıl Yapılır?

İyi bir çeviri, kaynak metnin söylediğini hedef dilde o dili konuşan birinin söyleyeceği gibi söyler. Almancadan Türkçeye çeviride bunun anlamı şudur: Almanca cümlenin kelime sırasını değil, kim, ne zaman, ne yaptı bilgisini aktarmak ve bunu Türkçenin doğal sırasıyla yazmak. Örneğin Gestern hat mir mein Bruder ein Buch geschenkt. cümlesini kelime sırasıyla “Dün verdi bana kardeşim bir kitap hediye” diye aktarmak anlaşılır olsa da Türkçe değildir; doğru çeviri “Dün kardeşim bana bir kitap hediye etti.” olur. Türkçede Bruder kelimesinin “erkek kardeş” mi “ağabey” mi olduğu da bağlamdan anlaşılır; Almanca tek kelimeyle ikisini de karşılar.

Uzun ya da zor bir cümlede şu sırayı izlemek işinizi kolaylaştırır:

  1. Fiili bulun: Çekimli fiil ana cümlede ikinci sırada, yan cümlede en sondadır. haben, sein, werden ya da bir modal fiil varsa asıl anlamı taşıyan fiil cümlenin sonundadır.
  2. Özneyi bulun: Almancada özne her zaman cümlenin başında değildir; artikel ve fiil çekimi (der Mann kommt / die Männer kommen) özneyi gösterir.
  3. Cümleyi bölün: Virgüllerle ayrılan yan cümleleri (weil, dass, wenn, der/die/das …) ayrı ayrı anlayın, sonra Türkçede birleştirin.
  4. Türkçe yazın: Çeviriyi kaynak metne bakmadan bir kez daha okuyun; Türkçe doğal geliyorsa ve anlam eksiksizse çeviri hazırdır.

Bu adımların temeli Almanca cümle düzenini tanımaktır. Kelime sırasının ayrıntılı kuralları için Almanca cümle kurma yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca ve Türkçe Cümle Yapısı Farkı

Türkçe temel olarak özne–nesne–yüklem (SOV) sırasına sahiptir: “Ben kitap okuyorum.” Almancada ise çekimli fiilin yeri cümle türüne göre değişir. Bu fark, çeviride kelime sırasının neredeyse her zaman yeniden kurulması gerektiği anlamına gelir. Yukarıdaki görselde aynı renkler aynı görevi gösteriyor: Almancada kırmızı blok (fiil) ana cümlede ikinci sırada, yan cümlede en sonda; Türkçede ise iki durumda da sonda.

Almanca ana cümlede fiil ikinci sırada

Almanca düz (bildirme) cümlesinde birinci sırada özne, zaman ya da bir nesne olabilir; ama çekimli fiil ikinci sırada kalır. Evet-hayır sorularında ve emir cümlelerinde ise çekimli fiil başa gelir: Kommst du morgen? / Komm bitte! Türkçeden Almancaya çeviride sık yapılan bir hata, cümle bir zaman ifadesiyle başladığında özneyi fiilden önce bırakmaktır.

AlmancaTürkçeSık yapılan hata
Morgen gehe ich ins Kino.Yarın sinemaya gidiyorum.Almancada Morgen ich gehe …
Heute habe ich keine Zeit.Bugün vaktim yok.Almancada Heute ich habe …
Ich habe das Buch gestern gelesen.Kitabı dün okudum.“Dün okudum kitabı” gibi devrik çeviri
Ich kann heute nicht kommen.Bugün gelemem.“Bugün yapamam gelmek”
Seit einer Woche lerne ich Deutsch.Bir haftadır Almanca öğreniyorum.“Bir haftadan beri öğreniyorum ben Almanca”

Modal fiillerde (können, müssen, wollen …) ve birleşik zamanlarda (haben/sein + Partizip II) cümlenin iki ucu bir “parantez” oluşturur: Çekimli fiil ikinci sırada, asıl fiil en sondadır. Çevirirken asıl anlamı cümlenin sonunda aramayı unutmayın: Ich muss morgen sehr früh aufstehen. (Yarın çok erken kalkmam gerekiyor.)

Almanca yan cümlede fiil sonda

weil, dass, wenn, ob, als gibi bağlaçlarla başlayan yan cümlelerde çekimli fiil en sona gider. Bu yapı Türkçeye benzer, ama Türkçede yan cümle bağlaçla değil, fiile gelen eklerle (-dığı için, -dığını, -ırsa, -ıp -madığını) kurulur. Bu yüzden Almanca bağlacı Türkçede çoğu zaman bir ek karşılar.

AlmancaDoğru çeviriKelime kelime (yanlış)
Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.Hasta olduğum için evde kalıyorum.“Evde kalıyorum, çünkü ben hasta olmak”
Ich glaube, dass sie recht hat.Bence haklı. / Haklı olduğunu düşünüyorum.“İnanıyorum ki o hak sahip”
Ich weiß nicht, ob er kommt.Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.“Bilmiyorum, eğer o geliyor”
Wenn du Zeit hast, ruf mich an.Vaktin olursa beni ara.“Ne zaman vaktin var, beni çağır”

Bağlaçların tam listesi ve fiilin yeri için Almanca yan cümle bağlaçları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca ilgi cümlesi ve Türkçe sıfat-fiil

Türkçede “dün aldığım kitap”, “ikinci katta oturan kadın” gibi yapılar ismin önüne gelir. Almancada bunların karşılığı ismin arkasından gelen ve der, die, das ile başlayan ilgi cümlesidir (der Relativsatz). Almancadan çevirirken ilgi cümlesini ismin önüne alıp sıfat-fiile çevirmek, Türkçeden çevirirken de sıfat-fiili ilgi cümlesine dönüştürmek gerekir.

AlmancaDoğru çeviriKelime kelime (yanlış)
Das ist das Buch, das ich gestern gekauft habe.Bu, dün aldığım kitap.“Bu kitap ki dün aldım”
Die Frau, die im zweiten Stock wohnt, ist Ärztin.İkinci katta oturan kadın doktor.“Kadın ki ikinci katta oturuyor, doktordur”
Der Mann, mit dem ich gesprochen habe, ist mein Chef.Konuştuğum adam benim müdürüm.“Adam, onunla konuştuğum, …”

İlgi zamirinin hâli (der, den, dem, dessen …) cümledeki göreve göre değişir; ayrıntısı Almanca ilgi zamirleri yazımızda.

Almanca Çeviride Ayrılan Önekler: Fiilin Sondaki Parçası

Almancada anrufen, aufstehen, aussehen, einladen gibi fiillerin öneki ana cümlede fiilden ayrılır ve cümlenin en sonuna gider. Önek fiilin anlamını büyük ölçüde değiştirdiği için cümleyi sona kadar okumadan çevirmek, sık yapılan bir çeviri hatasıdır: rufen “seslenmek, çağırmak”, anrufen ise “telefonla aramak” demektir.

AlmancaDoğru çeviriÖnek unutulursa
Ich rufe dich morgen an.Seni yarın ararım.“Seni yarın çağırırım.”
Sie sieht heute müde aus.Bugün yorgun görünüyor.“Bugün yorgun bakıyor.”
Wann fängt der Film an?Film ne zaman başlıyor?“Film ne zaman yakalıyor?”
Wir laden euch zum Essen ein.Sizi yemeğe davet ediyoruz.“Sizi yemeğe yüklüyoruz.”
Mach bitte das Licht aus!Lütfen ışığı kapat!“Lütfen ışığı yap!”
Hör auf!Kes! / Yeter!“Dinle!”

İlginç bir örnek, “çevirmek” anlamındaki fiilin kendisidir: übersetzen ayrılmayan bir fiildir ve “tercüme etmek” demektir: Ich übersetze den Brief. (Mektubu çeviriyorum.) Aynı kelime vurgu önekteyken ayrılan fiil olur ve “karşı kıyıya geçirmek” anlamına gelir: Der Fährmann setzt uns ans andere Ufer über. (Kayıkçı bizi karşı kıyıya geçiriyor.) Hangi fiillerin ayrıldığını ve öneklerin anlamlarını Almanca ayrılabilen fiiller yazımızda bulabilirsiniz.

Almanca Çeviride Uzun Kelimeler: Sondan Başa Okuyun

Almanca birden çok kelimeyi birleştirerek yeni isimler yapar. İyi haber şu: Almanca birleşik isimlerde asıl kelime en sondaki parçadır ve ismin artikeli de ona göre belirlenir. Bu, Türkçedeki isim tamlamasına benzer: “ev kapısı” bir kapıdır, die Haustür de (das Haus + die Tür) bir kapıdır. Bu yüzden uzun bir kelimeyi çevirirken sondan başa doğru parçalara ayırın; parçalar arasındaki -s- ya da -n- gibi bağlantı sesleri (Fugenelement) anlam taşımaz.

AlmancaParçalarTürkçe
die Haustürdas Haus + die Türdış kapı, ev kapısı
der Kühlschrankkühl + der Schrankbuzdolabı
der Handschuhdie Hand + der Schuheldiven
das KrankenhausKranken- + das Haushastane
die KrankenversicherungKranken- + die Versicherungsağlık sigortası
der Führerscheinder Führer + der Scheinsürücü belgesi, ehliyet
die Geburtstagsfeierder Geburtstag + s + die Feierdoğum günü partisi
die Aufenthaltserlaubnisder Aufenthalt + s + die Erlaubnisoturma izni

Tablodaki örnekler bir şeyi daha gösteriyor: Birleşik isim her zaman parçaların toplamı gibi çevrilmez. Handschuh kelimesi “el ayakkabısı” değil “eldiven”dir; Krankenversicherung de Türkçede “hastalık sigortası” yerine yerleşik adıyla “sağlık sigortası” olarak çevrilir. Parçalara ayırmak anlamı bulmanıza yardım eder, ama son kararı Türkçede o şeyin yerleşik adı verir. Daha çok örnek için Almanca birleşik kelimeler yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Çeviride Der, Die, Das ve Türkçe Hâl Ekleri

Türkçede artikel yoktur; Almancadaki der, die, das ve ein, eine çoğu zaman çeviride kaybolur ya da başka bir yolla aktarılır. Almancada ismin cümledeki görevi artikelin biçiminden anlaşılır (Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv); Türkçede ise bu görevi ekler üstlenir (-ı, -e, -in). Bu iki sistem kabaca eşleşir, ama birebir değil.

Almanca belirli artikel ve Türkçe -ı eki

Türkçede “Kitap okuyorum” ile “Kitabı okuyorum” arasındaki fark, Almancada çoğu zaman ein ile das arasındaki farka denk gelir. Belirli bir nesneden söz ediliyorsa Türkçede belirtme eki (-ı), Almancada belirli artikel kullanılır.

AlmancaTürkçe
Ich lese ein Buch.Bir kitap okuyorum. / Kitap okuyorum.
Ich lese das Buch.Kitabı okuyorum. (bildiğimiz o kitabı)
Der Hund beißt den Mann.Köpek adamı ısırıyor.
Den Mann beißt der Hund.Adamı köpek ısırıyor. (Almancada nesne öne alınmış)

Son iki cümle önemli bir noktayı gösteriyor: Almancada kelime sırası değişse de der Hund (yalın hâl) özne, den Mann (belirtme hâli) nesnedir. Çeviride kelimenin yerine değil, artikelin biçimine bakın. Artikellerin tüm biçimleri için Almanca artikeller, hâllerin kullanımı için Almanca ismin hâlleri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca fiillerin hâli Türkçeden farklı olabilir

Bir Almanca fiilin istediği hâl, Türkçe karşılığının istediği ekle her zaman aynı değildir. Türkçeden Almancaya çeviride “sana” gördüğünüz yere otomatik olarak Dativ (dir) koymak sık bir hatadır.

AlmancaTürkçeHâl farkı
Ich frage dich.Sana soruyorum.Almanca Akkusativ, Türkçe -e
Ich rufe dich an.Seni arıyorum.ikisinde de “belirtme”
Ich gratuliere dir.Seni tebrik ediyorum.Almanca Dativ, Türkçe -i
Ich folge dir.Seni takip ediyorum.Almanca Dativ, Türkçe -i
Ich warte auf dich.Seni bekliyorum.Almanca auf + Akkusativ
Ich habe Angst vor dem Hund.Köpekten korkuyorum.Almanca vor + Dativ, Türkçe -den

Almanca er, sie, es ve Türkçe “o”

Türkçenin tek bir “o” zamiri vardır; Almancada ise ismin artikeline göre er (eril), sie (dişil) ya da es (nötr) kullanılır. Bu zamirler canlılar için olduğu kadar eşyalar için de geçerlidir: Wo ist der Schlüssel? – Er liegt auf dem Tisch. (Anahtar nerede? – Masanın üstünde.) Türkçeye çevirirken “o” bile çoğu zaman gereksizdir. Ters yönde ise Türkçedeki “o”nun kimi ya da neyi gösterdiğini bilmeden Almancaya çeviremezsiniz: “O geldi.” cümlesi Er ist gekommen. de olabilir, Sie ist gekommen. de. Ayrıca sie kelimesi hem “o (kadın)” hem “onlar” anlamına gelir; ayırt eden fiil çekimidir: sie kommt (o geliyor), sie kommen (onlar geliyor). Zamirlerin tamamı için Almanca kişi zamirleri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Sie ve du: Hitabı Doğru Çevirmek

Almancada resmî hitap Sie, samimi hitap dudur; Türkçedeki “siz” ve “sen”e kabaca denk gelir. Ancak Türkçedeki “siz” iki anlam taşır: tek bir kişiye saygıyla hitap (Sie) ve birden çok kişiye hitap. Birden çok tanıdık kişiye hitap Almancada ihr ile yapılır. Bu yüzden Türkçe “siz”i çevirirken kime ve kaç kişiye seslenildiğine bakmak gerekir.

AlmancaKime?Türkçe
Kommst du morgen?tek kişi, samimiYarın geliyor musun?
Kommt ihr morgen?birden çok kişi, samimiYarın geliyor musunuz?
Kommen Sie morgen?bir ya da birden çok kişi, resmîYarın geliyor musunuz?
Kommt sie morgen?üçüncü kişi (kadın)O yarın geliyor mu?
Kommen sie morgen?üçüncü kişilerOnlar yarın geliyor mu?

Hitapta bir fark daha vardır: Türkçede saygılı hitap çoğu zaman adla yapılır (“Ayşe Hanım”, “Mehmet Bey”), Almancada ise soyadla: Frau Yılmaz, Herr Demir. “Hocam” gibi bir unvanın da birebir karşılığı yoktur; Almancada öğretmene Frau Schmidt ya da Herr Schmidt diye hitap edilir. Mektup ve e-postada da kalıplar farklıdır:

AlmancaTürkçe karşılığı
Sehr geehrte Frau Weber,Sayın Weber Hanım, / Sayın Weber,
Sehr geehrte Damen und Herren,Sayın yetkili, / Sayın ilgili,
Hallo Anna, / Liebe Anna,Merhaba Anna, / Sevgili Anna,
Mit freundlichen GrüßenSaygılarımla
Viele Grüße / Liebe GrüßeSelamlar / Sevgiler

Mektup kalıplarının tamamını Almanca mektup kalıpları yazımızda bulabilirsiniz.

Almanca Zamanları Türkçeye Çevirmek

Almanca ve Türkçe zamanlar birebir örtüşmez. En büyük fark geçmiş zamandadır: Türkçede “geldi” (görülen geçmiş) ile “gelmiş” (öğrenilen ya da duyulan geçmiş) arasında açık bir ayrım vardır; Almancada bu ayrım fiil zamanıyla değil, wohl, anscheinend, angeblich gibi kelimelerle ya da sollen fiiliyle yapılır.

Almanca ve Türkçe zamanlar: Perfekt – -di, Präteritum masal – -miş, seit + Präsens – -den beri -iyor, Präsens – gelecek, Plusquamperfekt – -mıştı, sollen – duyulan bilgi
Almanca ve Türkçe zamanlar: Perfekt – -di, Präteritum masal – -miş, seit + Präsens – -den beri -iyor, Präsens – gelecek, Plusquamperfekt – -mıştı, sollen – duyulan bilgi

Almanca Perfekt ve Präteritum: -di mi, -miş mi?

Konuşmada geçmiş olaylar genellikle Perfekt ile anlatılır, yazıda ve anlatılarda ise Präteritum daha sık kullanılır. sein, haben ve modal fiillerde konuşmada da çoğunlukla Präteritum tercih edilir (ich war, ich hatte, ich musste). İkisi de Türkçede çoğu zaman “-di” ile çevrilir: Ich habe gestern lange gearbeitet. (Dün uzun süre çalıştım.) / Er kam spät nach Hause. (Eve geç geldi.) Masal ve efsanelerde ise Türkçe anlatı geleneği “-miş”i ister: Es war einmal ein König. (Bir zamanlar bir kral varmış.) Burada Almanca zaman aynı kalır; Türkçe ekin seçimini metin türü belirler.

AlmancaTürkçe
Ich habe meine Schlüssel verloren.Anahtarlarımı kaybettim.
Als Kind wohnte ich in Izmir.Çocukken İzmir’de otururdum. / İzmir’de oturuyordum.
Ich las gerade ein Buch, als das Telefon klingelte.Telefon çaldığında kitap okuyordum.
Als ich ankam, war der Zug schon abgefahren.Vardığımda tren çoktan kalkmıştı.
Der Minister sagte, er sei zufrieden.Bakan memnun olduğunu söyledi.

Tablodaki son cümlede sei, haberlerde aktarılan sözlerde kullanılan Konjunktiv I biçimidir; Türkçede çoğu zaman “-dığını söyledi” ile karşılanır. Ayrıntılar için Almanca Perfekt konu anlatımı, Plusquamperfekt ve Konjunktiv 1 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca seit ve şimdiki zaman

Hâlâ süren bir durumu anlatırken Almanca seit ile şimdiki zamanı kullanır; Türkçede de “-dır / -den beri” ile şimdiki zaman kullanılır. Bu yüzden seitli cümleyi geçmiş zamanla çevirmek anlamı değiştirir.

AlmancaDoğru çeviriSık yapılan hata
Ich wohne seit 2020 in Köln.2020’den beri Köln’de oturuyorum.“2020’den beri Köln’de oturdum.”
Ich lerne seit drei Monaten Deutsch.Üç aydır Almanca öğreniyorum.“Üç aydır Almanca öğrendim.”
Wir kennen uns seit der Schule.Okuldan beri tanışıyoruz.“Okuldan beri tanıştık.”

Türkçe -miş’i Almancaya çevirmek

Türkçe “-miş” bir şeyin sonradan öğrenildiğini, duyulduğunu ya da şaşkınlık uyandırdığını gösterir. Almancada bunun tek bir karşılığı yoktur; anlamı bağlama göre kelimelerle aktarırsınız.

TürkçeAlmancaAçıklama
Ali evlenmiş!Ali hat geheiratet!şaşkınlık: tonlama ve ünlem yeter
Ali evlenmiş. (duydum)Ich habe gehört, dass Ali geheiratet hat.duyulan bilgi açıkça söylenir
Komşumuz hastaymış.Unser Nachbar soll krank sein.sollen: başkasından duyulan
Hava soğukmuş.Es ist ja kalt!yeni fark etme: ja, aber

Almanca Yalancı Eşler: Falsche Freunde

Yalancı eşler (falsche Freunde), iki dilde biçimce benzeyen ama anlamı farklı olan kelimelerdir. Almanca ve Türkçe arasında bu tür kelimeler çoğunlukla iki dile ayrı yollardan girmiş Fransızca ya da Latince kökenli kelimelerdir (der Kiosk ise Fransızca üzerinden Türkçe “köşk” kelimesinden gelir); İngilizce bilenler içinse İngilizceye benzeyen Almanca kelimeler ayrı bir tuzaktır.

Almanca yalancı eşler: der Kiosk – büfe, das Stadium – aşama, die Garderobe – vestiyer, die Rente – emekli maaşı, das Gift – zehir, bekommen – almak
Almanca yalancı eşler: der Kiosk – büfe, das Stadium – aşama, die Garderobe – vestiyer, die Rente – emekli maaşı, das Gift – zehir, bekommen – almak

Almanca kelimeler: Türkçeye benzeyen yalancı eşler

AlmancaDoğru anlamKarıştırılan
der Kioskbüfe, gazete bayiiköşk
das Stadiumaşama, evrestadyum (Almancası: das Stadion)
die Garderobevestiyer, portmantogardırop (Almancası: der Kleiderschrank)
die Renteemekli maaşı, emeklilikrant
das Menümenü (birkaç yemekten oluşan sabit menü)restoranın yemek listesi (Almancası: die Speisekarte)
der Chefamir, patron, müdüraşçıbaşı şef (Almancası: der Küchenchef)
die Dosekutu, konserve kutusudoz (Almancası: die Dosis)
die Billiontrilyonmilyar (Almancası: die Milliarde)

Bazı kelimeler ise yalancı eş değil, “eksik eş”tir: Anlamlardan biri ortaktır, ama Almanca kelimenin bir anlamı daha vardır. das Rezept hem “reçete” hem “yemek tarifi”, die Bank hem “banka” hem “bank, oturak”, die Note hem “okul notu” hem “nota” demektir. Türkçeye Almancadan geçmiş kelimeler için Almancadan Türkçeye geçen kelimeler yazımıza da göz atabilirsiniz.

Almanca kelimeler: İngilizceye benzeyen yalancı eşler

İngilizce bilen Almanca öğrenenler, Almanca bir kelimeyi İngilizce benzerinin anlamıyla çevirme eğilimindedir. Şu kelimeler bu yüzden sık yanlış çevrilir:

AlmancaDoğru anlamİngilizce benzeri
bekommenalmak, elde etmekbecome (olmak)
das Giftzehirgift (hediye; Almancası: das Geschenk)
alsoyani, demek kialso (ayrıca; Almancası: auch)
werkimwhere (nerede; Almancası: wo)
eventuellbelki, muhtemeleneventually (sonunda; Almancası: schließlich)
aktuellgüncelactually (aslında; Almancası: eigentlich)
sensibelhassas, duyarlısensible (mantıklı; Almancası: vernünftig)
bravuslubrave (cesur; Almancası: mutig)

Almanca Çeviride Deyim ve Kalıp Sözler

Deyimler kelimesi kelimesine çevrildiğinde ya anlamsız ya da komik olur. Doğru yol, deyimin anlamını bulup Türkçede aynı anlamı taşıyan bir deyim ya da ifade kullanmaktır. Türkçede uygun bir deyim yoksa anlamı düz bir cümleyle aktarmak, zorlama bir deyim bulmaktan iyidir.

Almancadan Türkçeye deyim çevirisi

AlmancaKelime kelimeDoğru anlamı
Ich verstehe nur Bahnhof.Yalnız istasyon anlıyorum.Hiçbir şey anlamıyorum.
Das ist nicht mein Bier.Bu benim biram değil.Bu beni ilgilendirmez.
Ich drücke dir die Daumen.Senin için başparmaklarımı sıkıyorum.Sana şans diliyorum.
Schwein habendomuzu olmakşansı yaver gitmek
Tomaten auf den Augen habengözlerinde domates olmakgözünün önündekini görmemek
ins Fettnäpfchen tretenyağ kabına basmakpot kırmak
einen Kater habenerkek kedisi olmakakşamdan kalma olmak
den Nagel auf den Kopf treffençiviyi başından vurmaktam üstüne basmak
Hals- und Beinbruch!Boyun ve bacak kırığı!Bol şans! (sınav, gösteri öncesi)

Bu deyimlerin daha fazlasını ve örnek cümlelerini Almanca deyimler yazımızda bulabilirsiniz.

Türkçe kalıp sözlerin Almanca karşılığı

Türkçede belirli durumlarda söylenen kalıp sözlerin bir kısmının Almancada yerleşik karşılığı vardır, bir kısmının yoktur. Karşılığı olmayanlarda durumu düşünüp aynı durumda Almanca konuşan birinin ne diyeceğini seçmek gerekir:

TürkçeAlmancaNot
Geçmiş olsun!Gute Besserung!hasta birine
Afiyet olsun!Guten Appetit!yemeğe başlarken
Başınız sağ olsun.Mein herzliches Beileid.taziye
Kolay gelsin!Viel Erfolg! / Frohes Schaffen!tam karşılığı yok
Ellerinize sağlık!Das war sehr lecker, danke!tam karşılığı yok; yemeği övün
Hayırlı olsun!Herzlichen Glückwunsch!yeni ev, iş, araba için
Kusura bakmayın.Entschuldigen Sie bitte.resmî özür

Almanca Çeviride Kısaltma, Sayı, Tarih ve Saat

Kısaltmalar, sayılar ve saatler küçük görünür ama çevirideki hatalar çoğu zaman tam da burada çıkar. Almanca resmî yazılarda ve ilanlarda sık geçen kısaltmaların Türkçe karşılıkları şunlardır:

KısaltmaAçılımıTürkçe
z. B.zum Beispielörneğin, ör.
d. h.das heißtyani
usw.und so weitervb., vs.
bzw.beziehungsweiseveya, daha doğrusu
ca.circayaklaşık
ggf.gegebenenfallsgerekirse
u. a.unter anderemdiğerlerinin yanı sıra
Nr.NummerNo., numara
MwSt.MehrwertsteuerKDV
i. A.im Auftragadına (yazışmada)
GmbHGesellschaft mit beschränkter Haftunglimited şirket (yakın karşılık)

Daha uzun bir liste için Almanca kısaltmalar yazımıza bakabilirsiniz. Sayılarda ondalık için virgül, binlik için nokta kullanılır; bu Türkçeyle aynıdır: 3,5 Kilo = 3,5 kilo, 1.000 Euro = 1.000 avro. Tarih biçimi de aynıdır: 16.11.2026. Farklı olan, büyük sayıların adlarıdır: eine Milliarde = bir milyar, eine Billion = bir trilyon. İki basamaklı sayılarda Almanca birler basamağını önce söyler: einundzwanzig (kelime kelime “bir ve yirmi”) = 21. Ayrıntısı Almanca sayılar yazımızda.

Saatlerde sık yapılan bir çeviri hatası halb kelimesiyle ilgilidir. Almanca halb drei “üç buçuk” değil, “üçe yarım saat kala”, yani iki buçuktur. Benzer şekilde Viertel vor vier “dörde çeyrek var” (3.45), Viertel nach zwei “ikiyi çeyrek geçiyor” (2.15) demektir. Türkçeden Almancaya çevirirken de “üç buçuk” halb vier olur. Saat söyleme kuralları için Almanca saatler yazımıza bakabilirsiniz.

Türkçe Almanca Çeviri: Nelere Dikkat Edilmeli?

Ana dili Türkçe olanlar için Türkçeden Almancaya çeviri, Almancadan Türkçeye çeviriden genellikle daha zordur; çünkü Almancada her ismin artikelini, her fiilin istediği hâli ve doğru kelime sırasını sizin seçmeniz gerekir. Türkçe düşünerek kurulan Almanca cümlelerde şu hatalar sık görülür:

TürkçeDoğru AlmancaSık yapılan hata
Geldim.Ich bin da. / Ich bin gekommen.özneyi atmak: “Bin da.”
Yağmur yağıyor.Es regnet.özne “es” unutulur
Üşüyorum.Mir ist kalt.Ich bin kalt. (= Ben soğuk biriyim.)
Canım sıkılıyor.Mir ist langweilig.Ich bin langweilig. (= Ben sıkıcıyım.)
Arabam var.Ich habe ein Auto.Mein Auto gibt es.
Kaç yaşındasın?Wie alt bist du?Wie viele Jahre bist du?
Öğretmenim çok iyi.Meine Lehrerin / Mein Lehrer ist sehr nett.cinsiyet seçilmeden çevrilir

Türkçe özneyi çoğu zaman fiil ekinden anlatır (“Geldim” = ben geldim); Almancada ise özne neredeyse her zaman yazılır. Türkçenin cinsiyetsiz kelimeleri de Almancada seçim gerektirir: “öğretmen” der Lehrer ya da die Lehrerin, “doktor” der Arzt ya da die Ärztin olur; kim kastediliyorsa ona göre çevirin. “Var / yok” cümleleri de birebir çevrilmez: Sahiplik haben ile (Ich habe zwei Kinder. – İki çocuğum var.), bir yerde bir şeyin bulunması es gibt ile anlatılır (In der Nähe gibt es einen Supermarkt. – Yakında bir süpermarket var.).

Türkçe Almanca çeviride iyi bir alışkanlık

Türkçe cümleyi önce kısa ve açık bir Türkçeyle yeniden yazın, sonra Almancaya çevirin. “Yarın akşam annemlerde yemek var, sen de gelirsen seviniriz” cümlesi yerine “Yarın akşam annemin evinde yemek yiyoruz. Sen de gelirsen seviniriz.” diye düşünmek, doğru Almancayı bulmayı kolaylaştırır: Morgen Abend essen wir bei meiner Mutter. Wir würden uns freuen, wenn du auch kommst.

Almanca Makine Çevirisi Nasıl Kontrol Edilir?

DeepL, Google Translate gibi makine çevirisi araçları kısa metinlerde hızlı bir ilk taslak verebilir. Ancak hangi araçla çevirirseniz çevirin, sonucu bir taslak olarak görün: Araç bağlamı bilemediği için hitabı, cinsiyeti, deyimleri ve terimleri yanlış seçebilir. Çeviriyi kullanmadan önce şu dört adımla kontrol edin:

Almanca çeviri kontrolü 4 adımda: sadeleştir (kurz und klar), geri çevir (die Rückübersetzung), terimi doğrula (das Wörterbuch), biçimi kontrol et (Sie / du, tarih)
Almanca çeviri kontrolü 4 adımda: sadeleştir (kurz und klar), geri çevir (die Rückübersetzung), terimi doğrula (das Wörterbuch), biçimi kontrol et (Sie / du, tarih)
  1. Kaynak metni sadeleştirin: Uzun Türkçe cümleleri bölün, “o” gibi belirsiz zamirlerin yerine kimi kastettiğinizi yazın. Kısa ve açık cümleler daha az hatayla çevrilir.
  2. Geri çevirin: Almanca sonucu aynı ya da başka bir araçla Türkçeye geri çevirin (die Rückübersetzung). Anlam değiştiyse sorunlu cümleyi bulmuş olursunuz. Geri çevirinin doğru çıkması çevirinin kusursuz olduğunu kanıtlamaz, ama büyük anlam kaymalarını yakalar.
  3. Terimleri doğrulayın: Önemli kelimeleri bir sözlükte ve örnek cümlelerde kontrol edin. Aynı kelimenin farklı alanlarda farklı karşılığı olabilir: die Kündigung iş yazısında “işten çıkarma” ya da “istifa”, kira yazısında “kira sözleşmesinin feshi” demektir.
  4. Biçimi kontrol edin: Sie mi du mu kullanılmış, özel adlar (ör. Herr Bäcker gibi meslek adına benzeyen soyadları) çevrilmiş mi, tarih, saat ve sayılar doğru mu?

Makine çevirisini kontrol ederken bu yazıdaki konulara özellikle bakın: ayrılan önekler, Sie / sie ayrımı, halb drei gibi saatler, deyimler ve yalancı eşler. Kişisel bilgiler içeren belgeleri çevrim içi bir araca yüklemeden önce o hizmetin gizlilik koşullarını okumanız da iyi olur. Çeviriyi Almanca öğrenmek için kullanıyorsanız, önce kendi çevirinizi yapıp sonra makine çevirisiyle karşılaştırmak, hangi yapıları henüz oturtmadığınızı gösteren iyi bir alıştırmadır.

Almanca Resmî Belge Çevirisi: Yeminli ve Onaylı Çeviri

Diploma, doğum belgesi, nüfus kaydı ya da mahkeme kararı gibi belgeleri bir kuruma sunacaksanız, kendi yaptığınız ya da makineyle yapılmış bir çeviri genellikle kabul edilmez. Bu belgelerde aranan çeviri türü kurumdan kuruma ve ülkeden ülkeye değişir. Aşağıdaki bilgiler genel bilgidir; hangi çevirinin, hangi onayın gerektiğini belgeyi teslim edeceğiniz kuruma önceden sorun.

  • Türkiye’de: Resmî işlerde çoğu zaman yeminli tercümanın yaptığı çeviri istenir. Yeminli tercümanlar bir noterlik önünde yemin eder; kurumun istemesi durumunda çevirinin noterce onaylanması da gerekebilir.
  • Almanya’da: Mahkemeler ve resmî kurumlar için çeviri yapan tercümanlar eyaletin yargı makamlarınca yetkilendirilir (eyalete göre beeidigt, ermächtigt ya da öffentlich bestellt gibi adlarla). Eyaletlerin ortak veri tabanında bu tercümanları dile ve şehre göre arayabilirsiniz: justiz-dolmetscher.de.
  • Apostil: Türkiye ve Almanya, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’nin taraflarıdır (HCCH taraf listesi). Apostil, resmî belgedeki imza ve mührün gerçekliğini onaylayan bir şerhtir; belgenin içeriğini çevirmez. Çeviri ayrıca yapılır.

Resmî belge çevirisi için başvururken karşılaşacağınız Almanca terimler şunlardır:

AlmancaTürkçe
die beglaubigte Übersetzungonaylı çeviri
der beeidigte / vereidigte Übersetzeryeminli tercüman
die Apostilleapostil
die Beglaubigungonay, tasdik
die Geburtsurkundedoğum belgesi
die Heiratsurkundeevlenme belgesi
das Abschlusszeugnismezuniyet belgesi, diploma
das Führungszeugnisadli sicil kaydı

Resmî kurumlara yazacağınız dilekçeler için Almanca dilekçe örnekleri yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Almanca Türkçe Çeviri Örneği: Kısa Bir E-posta

Aşağıdaki kısa e-postayı önce kendiniz Türkçeye çevirmeyi deneyin, sonra örnek çeviriyle karşılaştırın. Altındaki açıklamalar, çeviride hangi kararların neden verildiğini gösteriyor.

E-Mail

Sehr geehrte Frau Weber,

vielen Dank für Ihre Nachricht.

Leider kann ich am Montag nicht zum Kurs kommen, weil ich einen Arzttermin habe.

Könnten Sie mir bitte die Hausaufgaben per E-Mail schicken?

Ich rufe Sie am Dienstag an, falls ich noch Fragen habe.

Mit freundlichen Grüßen

Elif Kaya

Türkçe çevirisi

Sayın Weber Hanım,

Mesajınız için çok teşekkür ederim.

Maalesef pazartesi günü doktor randevum olduğu için kursa gelemeyeceğim.

Ödevleri bana e-postayla gönderebilir misiniz lütfen?

Sorum olursa salı günü sizi ararım.

Saygılarımla

Elif Kaya

  • weil ich einen Arzttermin habe yan cümlesi Türkçede “-dığı için” ekiyle cümlenin başına alındı.
  • kann … nicht kommen şimdiki zamanda olsa da plan anlatıldığı için Türkçede “gelemeyeceğim” daha doğaldır; “gelemem” de kabul edilebilir.
  • Ich rufe Sie … an: ayrılan önek an cümlenin sonunda; fiil “çağırmak” değil “aramak”.
  • Könnten Sie …? kibar rica biçimidir; Türkçede “-ebilir misiniz lütfen?” ile karşılanır.

Alıştırmalar

1Almancadan Türkçeye çevirin (örnek çeviri)

  1. Ich rufe dich heute Abend an.
  2. Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause.
  3. Das ist der Film, den ich dir empfohlen habe.
  4. Ich wohne seit drei Jahren in Berlin.
Cevapları göster
  1. Örnek çeviri: Bu akşam seni ararım. (Kabul edilebilir: Bu akşam seni arayacağım.)
  2. Örnek çeviri: Yağmur yağarsa evde kalırız. (Kabul edilebilir: Yağmur yağarsa evde kalacağız.)
  3. Örnek çeviri: Bu, sana önerdiğim film. (Kabul edilebilir: Sana tavsiye ettiğim film bu.)
  4. Örnek çeviri: Üç yıldır Berlin’de oturuyorum. (Kabul edilebilir: Üç yıldır Berlin’de yaşıyorum.)

2Türkçeden Almancaya çevirin (örnek çeviri)

  1. Üşüyorum.
  2. Kız kardeşimin bir arabası var.
  3. Yarın sinemaya gidiyoruz.
  4. Kaç yaşındasınız? (resmî)
Cevapları göster
  1. Örnek çeviri: Mir ist kalt.
  2. Örnek çeviri: Meine Schwester hat ein Auto.
  3. Örnek çeviri: Morgen gehen wir ins Kino. (Kabul edilebilir: Wir gehen morgen ins Kino.)
  4. Örnek çeviri: Wie alt sind Sie?

3Doğru Türkçe anlamı yazın

  1. das Gift → ?
  2. die Rente → ?
  3. die Billion → ?
  4. Es ist halb fünf. → Saat kaç?
Cevapları göster
  1. zehir
  2. emekli maaşı (emeklilik)
  3. trilyon
  4. Dört buçuk (4.30 ya da 16.30).

Daha fazla pratik

Almanca Portalı’nda ücretsiz:

Sık sorulan sorular

Almanca Türkçe çeviri için hangi aracı kullanmalıyım?

Kısa ve günlük metinlerde DeepL, Google Translate gibi makine çevirisi araçları ilk taslak için kullanılabilir. Hangi aracı seçerseniz seçin, sonucu geri çeviriyle, sözlükle ve bağlamla kontrol edin. Resmî belgelerde ise genellikle makine çevirisi yerine yeminli ya da yetkili tercüman çevirisi istenir.

Almancada fiil neden cümlenin sonunda?

Almanca ana cümlede çekimli fiil ikinci sıradadır; modal fiil ya da birleşik zaman varsa asıl fiil sona gider. Yan cümlelerde (weil, dass, wenn …) ise çekimli fiil en sondadır. Çevirirken asıl anlamı taşıyan fiili cümlenin sonunda arayın.

Türkçe Almanca çeviri yaparken sık yapılan hatalar nelerdir?

Zaman ifadesiyle başlayan cümlede fiili ikinci sıraya koymamak (Morgen ich gehe … yerine Morgen gehe ich …), özneyi atmak, “Üşüyorum” gibi cümleleri “Ich bin kalt” diye kelime kelime çevirmek ve Türkçe “siz”i Sie / ihr ayrımı yapmadan çevirmek sık görülen hatalardır.

Resmî belgelerimi Almancaya kim çevirebilir?

Türkiye’de yeminli tercümanlar, Almanya’da ise eyalet yargı makamlarınca yetkilendirilmiş tercümanlar resmî belge çevirisi yapar. Kurumların istediği çeviri ve onay türü değişebildiği için belgeyi teslim edeceğiniz kuruma önceden sorun.

Çeviri yaparak Almanca öğrenilir mi?

Çeviri, dil bilgisi yapılarını ve kelime farklarını fark etmek için iyi bir alıştırmadır; ama tek başına yeterli değildir. Almancayı doğrudan Almanca düşünerek kullanmak için dinleme, okuma ve konuşma alıştırmalarıyla birlikte yapılmalıdır.