Almanca birleşik kelimeler, iki ya da daha çok kelimenin bitişik yazılarak tek bir yeni kelime oluşturmasıdır: das Haus (ev) ve die Tür (kapı) birleşince die Haustür (ev kapısı) olur. Almancada bu yolla her gün yeni kelimeler türetilir; Kühlschrank (buzdolabı), Bahnhof (tren istasyonu) ya da Krankenhaus (hastane) gibi en temel kelimelerin çoğu aslında birleşik kelimedir. Dil bilgisinde bunlara Kompositum (çoğulu Komposita) ya da Zusammensetzung denir. Bu yazıda Almanca birleşik isimlerin nasıl kurulduğunu, artikelinin ve çoğulunun nasıl bulunduğunu, kelimeler arasına giren -s-, -n-, -er- gibi bağlantı seslerini, tire ve vurgu kurallarını, Türkçe isim tamlamalarıyla farkını ve konu konu birleşik kelime listelerini bol örnekle anlatıyoruz. İsimlerin genel kuralları için Almanca isimler yazımıza da bakabilirsiniz.
Kısaca
- Birleşik kelime = belirleyen kelime (Bestimmungswort) + temel kelime (Grundwort): Haus + Tür = Haustür.
- Artikel ve çoğul son kelimeden gelir: das Haus + die Tür = die Haustür, çoğulu die Haustüren.
- Kelimeler arasına bazen bir bağlantı sesi girer (Arbeitszimmer, Straßenbahn, Kinderzimmer); bu sesler büyük ölçüde düzensizdir, kelimeyle birlikte öğrenilir.
- Birleşik isimler bitişik ve yalnız ilk harfi büyük yazılır; tire yalnız kısaltma, rakam, okunurluk ve bazı özel isimlerde kullanılır. Vurgu genellikle ilk parçadadır.

Almanca kelimeleri uygulamayla pekiştirin
Kelimeleri ve artikellerini kısa alıştırmalar, kartlar ve testlerle tekrar edebilirsiniz.
Almanca Birleşik Kelimeler Nedir?
Birleşik kelime, kendi başına anlamı olan iki ya da daha çok kelimenin yan yana gelip tek bir kelime gibi davranmasıdır. Türkçede de “buzdolabı”, “hanımeli”, “ayakkabı” gibi birleşik kelimeler vardır; ancak Almancada bu yöntem çok daha yaygındır ve hâlâ canlıdır. Bir Alman, ihtiyaç duyduğunda sözlükte hiç olmayan bir birleşik kelimeyi anında kurabilir ve karşısındaki onu sorunsuz anlar: Kaffeetasse (kahve fincanı), Teetasse (çay fincanı), Lieblingstasse (en sevdiğim fincan) gibi.
Almanca birleşik kelimelerin büyük çoğunluğu isimdir; bu yüzden konu çoğu zaman “Almanca birleşik isimler” adıyla da anlatılır. Bunun yanında hellblau (açık mavi) gibi birleşik sıfatlar da vardır. kennenlernen (tanışmak), Rad fahren (bisiklete binmek) gibi fiil birleşmeleri ayrı bir konudur; onları Almanca birleşik fiiller yazımızda anlattık.
- die Hand + der Schuh → der Handschuh
el + ayakkabı → eldiven - der Apfel + der Saft → der Apfelsaft
elma + meyve suyu → elma suyu - die Woche + das Ende → das Wochenende
hafta + son → hafta sonu - die Wand + die Uhr → die Wanduhr
duvar + saat → duvar saati - der Fuß + der Ball → der Fußball
ayak + top → futbol
Almanca Bestimmungswort ve Grundwort
Bir birleşik kelimenin iki temel parçası vardır. Son parça Grundwort (temel kelime) adını alır; kelimenin ne olduğunu söyler. Önündeki parça ise Bestimmungswort (belirleyen kelime) adını alır; temel kelimeyi daraltır, “ne tür?”, “ne için?”, “nerede?”, “neyden yapılmış?” gibi sorulara cevap verir:
| Birleşik kelime | Belirleyen (Bestimmungswort) | Temel kelime (Grundwort) | Soru |
|---|---|---|---|
| der Holztisch | Holz (tahta) | Tisch (masa) | neyden yapılmış? |
| der Küchentisch | Küche (mutfak) | Tisch (masa) | nerede? |
| der Schreibtisch | schreiben (yazmak) | Tisch (masa) | ne için? |
| der Couchtisch | Couch (kanepe) | Tisch (masa) | neyin yanında? |
Dört kelimenin hepsi sonuçta bir masadır; ilk parçalar yalnızca hangi masa olduğunu söyler. Bu mantığı kavradığınızda tanımadığınız birçok birleşik kelimenin anlamını kendiniz çıkarabilirsiniz.
Almanca Birleşik Kelime Yapma Kuralları
Almanca birleşik kelime yaparken üç temel kural vardır: Artikeli son kelime belirler, çoğulu son kelime belirler ve asıl anlamı son kelime belirler. Bu üç kural birbirine bağlıdır; çünkü kelimenin “ne olduğu” hep sondaki temel kelimedir.
Almanca birleşik kelimelerin artikeli
Birleşik kelimenin artikeli son kelimenin artikelidir. Öndeki kelimenin artikeli ne olursa olsun önemli değildir. Bu kural, Almanca artikel öğrenirken en çok işe yarayan kurallardan biridir: Uzun bir kelimenin artikelini bilmiyorsanız son parçasına bakın.
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| das Haus + die Tür | die Haustür | ev kapısı |
| die Hand + der Schuh | der Handschuh | eldiven |
| die Kinder + das Buch | das Kinderbuch | çocuk kitabı |
| der Abend + die Schule | die Abendschule | akşam okulu |
| der Tisch + die Decke | die Tischdecke | masa örtüsü |
| die Kranken + das Haus | das Krankenhaus | hastane |
| die Autobahn + das Kreuz | das Autobahnkreuz | otoyol kavşağı |
Tablodaki Krankenhaus kelimesinde ilk parça aslında die Kranken (hastalar) isminden gelir; kelime kelime “hastalar evi” demektir. Artikel yine sondaki das Haus’tan alınır. Artikelleri tahmin etmenin başka yolları için Almanca artikel bulma yazımıza bakabilirsiniz.
Az sayıda istisna var
Kural çok güçlüdür ama istisnasız değildir. En bilinen örnek der Mittwoch (çarşamba): die Woche ile bittiği hâlde eril kullanılır. -mut ile biten kelimelerde de karışıklık vardır: der Mut (cesaret) eril olduğu hâlde die Großmut (cömertlik) ve die Wehmut (hüzün) dişil, der Übermut (taşkınlık) ise erildir. Bu tür kelimeler azdır; gündelik birleşik kelimelerin neredeyse tamamında son kelime kuralı doğru sonuç verir.Almanca birleşik isimlerde çoğul
Birleşik kelimeyi çoğul yaparken yalnızca son kelime çoğul olur; öndeki parça değişmez. Son kelimenin çoğulunu biliyorsanız birleşik kelimenin çoğulunu da bilirsiniz:
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| die Haustür | die Haustüren | ev kapısı → ev kapıları |
| die Tischdecke | die Tischdecken | masa örtüsü → masa örtüleri |
| das Schulbuch | die Schulbücher | ders kitabı → ders kitapları |
| der Bahnhof | die Bahnhöfe | istasyon → istasyonlar |
| das Krankenhaus | die Krankenhäuser | hastane → hastaneler |
| der Handschuh | die Handschuhe | eldiven → eldivenler |
Dikkat: die Haustüren doğrudur, die Häusertüren yanlıştır. Öndeki Haus çoğul anlam taşısa bile biçim değiştirmez. Aynı durum ismin hâllerinde de geçerlidir; ek her zaman sona gelir: des Krankenhauses, in den Krankenhäusern. Çoğul eklerinin kuralları için Almanca çoğul yapma kuralları yazımızı okuyabilirsiniz.
Almanca birleşik kelimelerde anlamı belirleyen kelime
Birleşik kelimenin asıl anlamı da son kelimeden gelir. Bu yüzden aynı iki kelimeyi ters sırayla birleştirirseniz bambaşka bir şey elde edersiniz:

| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| das Gartenhaus | die Gartenhäuser | bahçe evi, bahçedeki kulübe (bir tür ev) |
| der Hausgarten | die Hausgärten | evin bahçesi (bir tür bahçe) |
| der Blumentopf | die Blumentöpfe | saksı (bir tür kap) |
| die Topfblume | die Topfblumen | saksı çiçeği (bir tür çiçek) |
Artikellerin de sırayla birlikte değiştiğine dikkat edin: das Gartenhaus (çünkü das Haus), ama der Hausgarten (çünkü der Garten). Türkçe karşılık ararken de aynı yolu izleyin: “duvar saati” bir tür saattir, bu yüzden Almancası die Wanduhr olur; Uhrwand değil.
Almanca Birleşik Kelimelerde Bağlantı Sesleri (Fugenelemente)
Bazı birleşik kelimelerde iki parça doğrudan yan yana gelir (Haus + Tür = Haustür), bazılarında ise araya küçük bir ses girer: Arbeit + s + Zimmer = Arbeitszimmer. Bu seslere Fugenelement ya da Fugenlaut (bağlantı sesi, ek yeri sesi) denir. Bağlantı sesinin kendine ait bir anlamı yoktur; kelimenin daha kolay söylenmesine yarar ve tarihsel olarak eski hâl ve çoğul eklerinden gelir.

Bağlantı sesleri büyük ölçüde düzensizdir
Hangi kelimede hangi bağlantı sesinin kullanılacağını her zaman doğru gösteren tek bir kural yoktur. Aynı ilk kelime farklı birleşmelerde farklı davranabilir: die Schiffsreise (gemi yolculuğu) ama die Schifffahrt (denizcilik). Bazı kelimeler bölgeye göre bile değişir: Almanya’nın çoğunda der Schweinebraten, Güney Almanya ve Avusturya’da der Schweinsbraten (domuz kızartması). Aşağıdaki gruplar size eğilimleri gösterir; en güvenli yol, birleşik kelimeyi bağlantı sesiyle birlikte ezberlemektir.Almanca -s- ve -es- bağlantısı
En sık görülen bağlantı sesi -s-’dir. Bu sesin neredeyse her zaman geldiği bir grup vardır: İlk kelime -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion, -tät, -ling ile bitiyorsa araya -s- girer. Bu, bağlantı seslerindeki en düzenli kuraldır:
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| die Wohnung + die Tür | die Wohnungstür | daire kapısı |
| die Zeitung + der Artikel | der Zeitungsartikel | gazete makalesi |
| die Geschwindigkeit + die Begrenzung | die Geschwindigkeitsbegrenzung | hız sınırı |
| die Mannschaft + der Kapitän | der Mannschaftskapitän | takım kaptanı |
| die Religion + der Unterricht | der Religionsunterricht | din dersi |
| die Universität + die Bibliothek | die Universitätsbibliothek | üniversite kütüphanesi |
| der Frühling + der Anfang | der Frühlingsanfang | baharın başlangıcı |
Bu grubun dışında da -s- sık görülür, ama artık tahmin edilemez: der Geburtstag (doğum günü), der Arbeitsplatz (iş yeri), der Liebesbrief (aşk mektubu), die Lebensmittel (gıda maddeleri). Arbeit dişil bir kelimedir ve hiçbir hâlde -s eki almaz; yine de Arbeitszimmer’de -s- vardır. Bu, bağlantı sesinin bir hâl eki olmadığını, yalnızca bir ses köprüsü olduğunu gösterir.
-es- bağlantısı daha seyrektir ve genellikle tek heceli eril ya da nötr kelimelerden sonra gelir:
- der Bund + das Land → das Bundesland
federasyon + ülke → eyalet - der Tag + die Zeitung → die Tageszeitung
gün + gazete → günlük gazete - der Freund + der Kreis → der Freundeskreis
arkadaş + çevre → arkadaş çevresi - das Jahr + die Zeit → die Jahreszeit
yıl + zaman → mevsim
Almanca -n- ve -en- bağlantısı
İlk kelime -e ile biten bir dişil isimse araya sık sık -n- girer (ama aşağıda göreceğiniz gibi bazı kelimelerde -e düşer). Çoğulu -en ile yapılan kelimelerde ise -en- görülür. Bu biçim çoğu zaman kelimenin çoğuluna benzer, ama anlam çoğul olmak zorunda değildir: Sonnenbrille tek bir güneşe karşı takılır.
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| die Straße + die Bahn | die Straßenbahn | tramvay |
| die Sonne + die Brille | die Sonnenbrille | güneş gözlüğü |
| die Blume + der Laden | der Blumenladen | çiçekçi dükkânı |
| die Tasche + die Lampe | die Taschenlampe | el feneri |
| die Frau + der Arzt | der Frauenarzt | kadın doğum uzmanı |
| der Student + das Wohnheim | das Studentenwohnheim | öğrenci yurdu |
Almanca -er- ve -e- bağlantısı
-er- ve -e- bağlantıları da çoğu zaman ilk kelimenin çoğul biçimine benzer. Kind → Kinder, Bild → Bilder, Gast → Gäste gibi; bu yüzden bazı kelimelerde ilk parçada umlaut da görülür:
- das Kind + das Zimmer → das Kinderzimmer
çocuk odası - das Kind + der Garten → der Kindergarten
anaokulu - das Bild + das Buch → das Bilderbuch
resimli kitap - das Ei + der Becher → der Eierbecher
yumurtalık (haşlanmış yumurta kabı) - der Hund + die Hütte → die Hundehütte
köpek kulübesi - der Gast + das Zimmer → das Gästezimmer
misafir odası - das Pferd + der Stall → der Pferdestall
at ahırı
Almanca birleşik kelimelerde düşen -e
Bağlantı sesi eklenmesinin tersi de olur: -e ile biten bazı kelimeler birleşik kelimenin ilk parçası olunca son -e’lerini kaybeder. Bu da düzenli değildir; Schule Schulbuch’ta -e’sini kaybeder, Straße ise Straßenbahn’da -n- alır.
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| die Schule + das Buch | das Schulbuch | ders kitabı |
| die Sprache + der Kurs | der Sprachkurs | dil kursu |
| die Kirche + der Turm | der Kirchturm | kilise kulesi |
| die Erde + das Beben | das Erdbeben | deprem |
| das Ende + die Station | die Endstation | son durak |
Almanca Birleşik Kelime Türleri
Birleşik kelimenin son parçası çoğu zaman bir isimdir; ilk parça ise isim, sıfat, fiil kökü ya da edat olabilir. Kelimenin türünü (isim mi sıfat mı) her zaman son parça belirler.
| Tür | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| isim + isim | das Wohnzimmer | oturma odası |
| sıfat + isim | die Großstadt | büyük şehir |
| fiil kökü + isim | der Schreibtisch | yazı masası |
| edat / zarf + isim | der Vorort | banliyö, kenar mahalle |
| isim + sıfat | eiskalt | buz gibi |
| sıfat + sıfat | hellblau | açık mavi |
Almanca isim + isim birleşik kelimeler
En kalabalık grup budur. İki isim yan yana gelir; gerekirse araya bir bağlantı sesi girer. Artikel ve çoğul her zaman son isimden alınır:
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Apfelkuchen | die Apfelkuchen | elmalı kek, elmalı turta |
| das Weinglas | die Weingläser | şarap kadehi |
| die Postkarte | die Postkarten | kartpostal |
| das Stadttheater | die Stadttheater | şehir tiyatrosu |
| die Telefonnummer | die Telefonnummern | telefon numarası |
| der Kartoffelsalat | die Kartoffelsalate | patates salatası |
| das Reisebüro | die Reisebüros | seyahat acentesi |
| der Taxifahrer | die Taxifahrer | taksi şoförü |
Almanca sıfat + isim birleşik kelimeler
İlk parça bir sıfat olduğunda sıfat çekim eki almaz ve büyük harfle başlayan tek bir isim oluşur. der rote Wein (kırmızı şarap) bir sıfat + isim öbeğidir; der Rotwein ise bir şarap türünün adıdır. Birleşik kelime çoğu zaman yerleşmiş bir kavramı anlatır:
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| die Großstadt | die Großstädte | büyük şehir |
| die Kleinstadt | die Kleinstädte | küçük şehir, kasaba |
| die Altstadt | die Altstädte | eski şehir, tarihî merkez |
| der Rotwein | die Rotweine | kırmızı şarap |
| das Weißbrot | die Weißbrote | beyaz ekmek |
| die Großeltern | (yalnız çoğul) | büyükanne ve büyükbaba |
| das Hochhaus | die Hochhäuser | yüksek bina, gökdelen |
| das Kleingeld | – | bozuk para |
Sıfat + isim birleşmelerinde anlam bazen parçaların toplamından uzaklaşır: die Hochzeit “yüksek zaman” değil “düğün”, der Schwarzfahrer “siyah sürücü” değil “biletsiz yolcu”dur.
Almanca fiil kökü + isim birleşik kelimeler
İlk parça bir fiilse mastar eki -en düşer ve yalnızca fiil kökü kalır: schreiben → schreib-, waschen → wasch-. Bazı fiillerde kökün sonuna -e- eklenir: warten → Wartezimmer, halten → Haltestelle. Bu kelimeler genellikle “bir şeyin ne için kullanıldığını” anlatır. Fiillerden ek yoluyla isim yapmak (-ung, -er gibi) ayrı bir konudur: Almanca fiilden isim yapma.
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| schreiben + der Tisch | der Schreibtisch | yazı masası |
| waschen + die Maschine | die Waschmaschine | çamaşır makinesi |
| essen + das Zimmer | das Esszimmer | yemek odası |
| schlafen + das Zimmer | das Schlafzimmer | yatak odası |
| fahren + das Rad | das Fahrrad | bisiklet |
| spielen + der Platz | der Spielplatz | oyun parkı |
| warten + das Zimmer | das Wartezimmer | bekleme odası |
| halten + die Stelle | die Haltestelle | durak |
Almanca edat ve zarf + isim birleşik kelimeler
vor, nach, unter, über, neben, mit, hinter gibi edatlar ve zarflar da birleşik kelimenin ilk parçası olabilir. Edat burada yer, zaman ya da birliktelik bildirir:
| Parçalar | Birleşik kelime | Türkçe |
|---|---|---|
| vor + der Ort | der Vorort | banliyö, kenar mahalle |
| nach + der Mittag | der Nachmittag | öğleden sonra |
| vor + der Mittag | der Vormittag | öğleden önce |
| hinter + die Tür | die Hintertür | arka kapı |
| unter + das Geschoss | das Untergeschoss | bodrum kat |
| über + die Stunde | die Überstunde | fazla mesai saati |
| neben + die Straße | die Nebenstraße | ara sokak |
| mit + der Arbeiter | der Mitarbeiter | çalışan, iş arkadaşı |
Almanca üç ve daha çok parçalı birleşik kelimeler
Bir birleşik kelime, başka bir birleşik kelimeyle yeniden birleşebilir. Böylece üç, dört, hatta daha çok parçalı kelimeler ortaya çıkar. Kural değişmez: Artikel ve çoğul en sondaki kelimeden gelir.
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Haustürschlüssel | die Haustürschlüssel | ev kapısı anahtarı (Haus + Tür + Schlüssel) |
| der Hauptbahnhof | die Hauptbahnhöfe | ana tren istasyonu (Haupt + Bahn + Hof) |
| der Geburtstagskuchen | die Geburtstagskuchen | doğum günü pastası (Geburt + s + Tag + s + Kuchen) |
| die Bushaltestelle | die Bushaltestellen | otobüs durağı (Bus + Halt(e) + Stelle) |
| die Kinderzimmerlampe | die Kinderzimmerlampen | çocuk odası lambası |
| die Fußballweltmeisterschaft | die Fußballweltmeisterschaften | Futbol Dünya Kupası (Dünya Şampiyonası) |
Resmî dilde, hukukta ve teknik metinlerde çok uzun birleşik kelimeler sık görülür. Almancanın meşhur uzun kelimelerini ve kaç harfe kadar uzayabildiklerini en uzun Almanca kelime yazımızda topladık. Birleşik kelimelerin Almancanın kelime sayısını nasıl etkilediğini merak ediyorsanız Almancada kaç kelime var yazımıza göz atabilirsiniz.
Almanca Birleşik Sıfatlar
Son parçası sıfat olan birleşik kelimeler de sıfattır ve küçük harfle yazılır. İlk parça bir isim, sıfat ya da başka bir kelime olabilir. Birleşik sıfatlar özellikle renklerde ve benzetmelerde yaygındır:
| Birleşik sıfat | Parçalar | Türkçe |
|---|---|---|
| hellblau | hell + blau | açık mavi |
| dunkelgrün | dunkel + grün | koyu yeşil |
| eiskalt | Eis + kalt | buz gibi soğuk |
| steinhart | Stein + hart | taş gibi sert |
| schneeweiß | Schnee + weiß | kar beyazı |
| blitzschnell | Blitz + schnell | şimşek gibi hızlı |
| kinderleicht | Kinder + leicht | çocuk oyuncağı, çok kolay |
| luftleer | Luft + leer | havasız, havası alınmış |
| umweltfreundlich | Umwelt + freundlich | çevre dostu |
eiskalt, steinhart, schneeweiß gibi birleşik sıfatlarda ilk parça bir benzetme yapar ve anlamı güçlendirir: Das Wasser ist eiskalt. (Su buz gibi.) Birleşik sıfat cümlede normal bir sıfat gibi çekimlenir: ein hellblaues Hemd (açık mavi bir gömlek). Renklerin birleşik biçimleri için Almanca renkler ve artikelleri yazımıza, isimlere ek getirerek sıfat yapmak için ise Almanca isimlerden sıfat türetme yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Birleşik Kelimelerin Yazımı
Almanca birleşik kelimeler bitişik yazılır. Türkçede “çocuk odası” iki ayrı kelimedir; Almancada ise Kinderzimmer tek kelimedir. Kinder Zimmer ya da Haus Tür gibi ayrı yazımlar yanlıştır. Birleşik isimde yalnızca ilk harf büyük yazılır; ikinci parça büyük harfle başlamaz:
- die Haustür (doğru) – die HausTür, die Haus Tür (yanlış)
ev kapısı - die Großstadt (doğru) – die GroßStadt (yanlış)
büyük şehir - der Haustürschlüssel (doğru) – der HausTürschlüssel (yanlış)
ev kapısı anahtarı
İlk parça sıfat ya da fiil olsa bile birleşik isim büyük harfle başlar: groß → die Großstadt, schreiben → der Schreibtisch. Almancada büyük harf kurallarının tamamı için Almanca büyük harfler yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca birleşik kelimelerde tire
Tire (Bindestrich) birleşik kelimelerde istisnadır; yalnızca belirli durumlarda kullanılır:
| Durum | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| Kısaltma ya da tek harf içeriyorsa | die U-Bahn, die E-Mail, der Lkw-Fahrer, der USB-Stick | metro, e-posta, kamyon şoförü, USB bellek |
| Rakam içeriyorsa | die 3-Zimmer-Wohnung, der 10-Euro-Schein | 3 odalı daire, 10 avroluk banknot |
| Okunurluğu artırmak için (isteğe bağlı) | das Tee-Ei, das Musik-Erleben | çay süzgeci (yumurta biçimli), müziği yaşamak |
| Çok kelimeli özel isimlerde | das Albert-Einstein-Gymnasium, die Konrad-Adenauer-Straße | Albert Einstein Lisesi, Konrad Adenauer Caddesi |
| Eşit iki parçalı yer adlarında | Baden-Württemberg, Nordrhein-Westfalen | iki Alman eyaleti |
Okunurluk için tire özellikle aynı harfler yan yana geldiğinde ya da kelime iki türlü okunabildiğinde kullanılır. Musikerleben hem Musik-Erleben (müziği yaşamak) hem Musiker-Leben (müzisyen hayatı) diye okunabilir; tire hangisinin kastedildiğini gösterir. Tireli birleşik isimlerde ilk kelime ve tireden sonraki isim büyük harfle yazılır: die E-Mail-Adresse.
Sokak adlarında ilginç bir fark vardır: Tek kelimelik bir isimle kurulan sokak adı bitişik yazılır (die Schillerstraße), birden çok kelimeli isimle kurulan sokak adı ise tireyle yazılır (die Konrad-Adenauer-Straße). Almanca kısaltmaların listesi için Almanca kısaltmalar yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Birleşik Kelimelerde Vurgu
Almanca birleşik kelimelerde ana vurgu genellikle ilk parçadadır, yani belirleyen kelimenin üzerindedir. Aşağıdaki örneklerde vurgulu hece büyük harfle gösterilmiştir:
- die Haustür → HAUS-tür
ev kapısı - der Bahnhof → BAHN-hof
tren istasyonu - das Kinderzimmer → KIN-der-zim-mer
çocuk odası - der Kühlschrank → KÜHL-schrank
buzdolabı - der Hauptbahnhof → HAUPT-bahn-hof
ana tren istasyonu
Bu bir eğilimdir, kesin kural değildir. Bilinen istisnalar arasında das Jahrhundert (yüzyıl; vurgu -HUN- hecesinde) ve das Jahrzehnt (on yıl; vurgu -ZEHNT hecesinde) sayılabilir. Okunuşun genel kuralları için Almanca telaffuz kuralları yazımızı okuyabilirsiniz.
Almanca Birleşik Kelimeler ve Türkçe İsim Tamlamaları
Türkçe konuşanlar için iyi bir haber: Almanca birleşik kelimelerde sıralama Türkçeyle aynıdır. Türkçe isim tamlamasında da önce belirleyen, sonra belirlenen gelir: “çocuk odası”, “duvar saati”, “kapı anahtarı”. Almancada da önce Kinder, sonra Zimmer gelir. Farklar şunlardır:
- Türkçede iki ayrı kelime ve bir iyelik eki vardır (“çocuk odası”); Almancada iki parça bitişik yazılır ve iyelik eki yoktur (Kinderzimmer). Araya giren -s-, -n-, -er- sesleri iyelik eki değildir.
- Türkçe “çocuk odası” (belirtisiz tamlama) ile “çocuğun odası” (belirtili tamlama) farklıdır. Almancada belirtisiz tamlama genellikle birleşik kelimeyle (das Kinderzimmer), belirli bir kişiye ait olma ise Genitiv ya da von ile söylenir: das Zimmer des Kindes (çocuğun odası).
- Türkçe bazı Almanca birleşik kelimeleri tek kelimeyle karşılar: Handschuh = eldiven, Fahrrad = bisiklet, Krankenhaus = hastane.
- Bazı birleşik kelimeler Türkçeye sıfat tamlaması ya da -li ekiyle çevrilir: Rotwein = kırmızı şarap, Apfelkuchen = elmalı kek, Käsebrot = peynirli ekmek.
| Almanca | Türkçe yapı | Türkçe |
|---|---|---|
| das Kinderzimmer | isim tamlaması | çocuk odası |
| die Wanduhr | isim tamlaması | duvar saati |
| der Kühlschrank | birleşik kelime | buzdolabı |
| der Handschuh | tek kelime | eldiven |
| der Rotwein | sıfat + isim | kırmızı şarap |
| das Käsebrot | -li eki | peynirli ekmek |
Almanca Uzun Birleşik Kelimeleri Anlama: Parçalara Ayırma
Uzun bir Almanca kelimeyle karşılaştığınızda paniğe gerek yok. Kelimeyi parçalarına ayırıp sağdan sola okumak çoğu zaman anlamı ortaya çıkarır. Şu adımları izleyin:
- Son parçayı bulun: Kelimenin ne olduğunu ve artikelini o söyler.
- Bağlantı seslerini ayırın: Parçalar arasındaki -s-, -es-, -n-, -en-, -er-, -e- seslerini çıkarın.
- Sağdan sola “ne tür?” diye sorun: Her parça, sağındaki parçayı daraltır.
Örnek: die Geschwindigkeitsbegrenzung → Geschwindigkeit (hız) + s + Begrenzung (sınırlama). Son parça die Begrenzung olduğu için kelime dişildir: “hız sınırlaması”. Bir başka örnek: der Haustürschlüssel → önce Schlüssel (anahtar), hangi anahtar? Haustür’ün (ev kapısının) anahtarı.
- das Studentenwohnheim → Student + en + Wohn + Heim
öğrenci yurdu (öğrencilerin kaldığı yurt) - die Krankenversicherung → Kranken + Versicherung
sağlık sigortası (hastalık sigortası) - der Personalausweis → Personal + Ausweis
kimlik kartı - die Fahrkartenkontrolle → Fahr + Karte + n + Kontrolle
bilet kontrolü
Sözlükte bulamadığınız bir birleşik kelimeyi parçalarıyla aratabilirsiniz; parçaların anlamı çoğu zaman bütünün anlamına götürür. Yalnız Hochzeit (düğün) ya da Schwarzfahrer (biletsiz yolcu) gibi anlamı kalıplaşmış kelimelerde bu yöntem tek başına yetmez.
Almanca Birleşik Kelimeler Listesi: Konu Konu Örnekler
Aşağıda günlük hayatta en çok karşılaşacağınız birleşik kelimeleri konularına göre topladık. Her tabloda artikel, çoğul ve Türkçe karşılık verilmiştir.

Almanca ev ile ilgili birleşik kelimeler
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| das Wohnzimmer | die Wohnzimmer | oturma odası |
| das Schlafzimmer | die Schlafzimmer | yatak odası |
| das Badezimmer | die Badezimmer | banyo |
| das Kinderzimmer | die Kinderzimmer | çocuk odası |
| die Haustür | die Haustüren | ev kapısı |
| der Hausschlüssel | die Hausschlüssel | ev anahtarı |
| der Kleiderschrank | die Kleiderschränke | gardırop |
| das Bücherregal | die Bücherregale | kitaplık |
| die Stehlampe | die Stehlampen | ayaklı lamba |
| die Waschmaschine | die Waschmaschinen | çamaşır makinesi |
Evdeki eşyaların daha uzun listesi için Almanca ev eşyaları yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca okul ile ilgili birleşik kelimeler
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| das Klassenzimmer | die Klassenzimmer | sınıf (derslik) |
| der Schulhof | die Schulhöfe | okul bahçesi |
| das Schulbuch | die Schulbücher | ders kitabı |
| die Schultasche | die Schultaschen | okul çantası |
| die Hausaufgabe | die Hausaufgaben | ev ödevi |
| der Stundenplan | die Stundenpläne | ders programı |
| der Bleistift | die Bleistifte | kurşun kalem |
| der Kugelschreiber | die Kugelschreiber | tükenmez kalem |
| das Wörterbuch | die Wörterbücher | sözlük |
| die Turnhalle | die Turnhallen | spor salonu |
Okulda kullanılan diğer eşyalar için Almanca okul eşyaları yazımıza göz atabilirsiniz.
Almanca şehir ile ilgili birleşik kelimeler
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Bahnhof | die Bahnhöfe | tren istasyonu |
| die Haltestelle | die Haltestellen | durak |
| die Straßenbahn | die Straßenbahnen | tramvay |
| die Altstadt | die Altstädte | eski şehir, tarihî merkez |
| das Rathaus | die Rathäuser | belediye binası |
| der Marktplatz | die Marktplätze | pazar meydanı |
| das Kaufhaus | die Kaufhäuser | büyük mağaza |
| das Krankenhaus | die Krankenhäuser | hastane |
| der Parkplatz | die Parkplätze | otopark, park yeri |
| die Fußgängerzone | die Fußgängerzonen | yaya bölgesi |
Almanca mutfak ile ilgili birleşik kelimeler
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Kühlschrank | die Kühlschränke | buzdolabı |
| der Backofen | die Backöfen | fırın |
| die Spülmaschine | die Spülmaschinen | bulaşık makinesi |
| die Kaffeemaschine | die Kaffeemaschinen | kahve makinesi |
| der Kochtopf | die Kochtöpfe | tencere |
| die Bratpfanne | die Bratpfannen | kızartma tavası |
| der Teelöffel | die Teelöffel | çay kaşığı |
| das Schneidebrett | die Schneidebretter | kesme tahtası |
| der Mülleimer | die Mülleimer | çöp kovası |
| die Tischdecke | die Tischdecken | masa örtüsü |
Mutfaktaki diğer eşyalar ve artikelleri için Almanca mutfak eşyaları yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca iş ile ilgili birleşik kelimeler
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Arbeitsplatz | die Arbeitsplätze | iş yeri, iş |
| der Arbeitsvertrag | die Arbeitsverträge | iş sözleşmesi |
| die Arbeitszeit | die Arbeitszeiten | çalışma saati |
| das Vorstellungsgespräch | die Vorstellungsgespräche | iş görüşmesi |
| der Lebenslauf | die Lebensläufe | özgeçmiş |
| der Mitarbeiter | die Mitarbeiter | çalışan |
| der Geschäftsführer | die Geschäftsführer | genel müdür |
| die Überstunde | die Überstunden | fazla mesai (saati) |
| der Feierabend | die Feierabende | mesai bitişi, iş sonrası |
| die Visitenkarte | die Visitenkarten | kartvizit |
Bu tablolardaki kelimelerin bir kısmında bağlantı seslerini de görebilirsiniz: Arbeitsplatz, Lebenslauf, Vorstellungsgespräch, Klassenzimmer, Stundenplan, Bücherregal. Kelimeleri bu sesleriyle birlikte öğrenmek, yazarken hata yapmanızı önler.
Almanca Birleşik Kelimelerde Sık Yapılan Hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| das Haustür | die Haustür | artikel son kelimeden (die Tür) alınır |
| die Häusertüren | die Haustüren | çoğul yalnız son kelimede yapılır |
| die Haus Tür / die HausTür | die Haustür | bitişik yazılır, yalnız ilk harf büyük |
| der Roterwein | der Rotwein | sıfat birleşik kelimede çekim eki almaz |
| die Waschenmaschine | die Waschmaschine | fiilin mastar eki düşer |
| das Arbeitzimmer | das Arbeitszimmer | bağlantı sesi unutulmaz |
| das Schulebuch | das Schulbuch | Schule’nin -e’si düşer |
| die Uhrwand (duvar saati) | die Wanduhr | önce belirleyen, sonra temel kelime |
Bu hataların çoğu tek bir kuraldan kaynaklanır: Birleşik kelimenin “sahibi” son kelimedir. Artikel, çoğul, hâl eki ve anlam oradan gelir; öndeki parçalar ise yalnızca açıklama yapar ve kendi başlarına çekimlenmez.
Almanca Birleşik Kelimeler ile Kısa Metin
Metin
Am Samstagnachmittag fährt Selin mit der Straßenbahn in die Altstadt.
An der Haltestelle trifft sie ihre Freundin Mia. Die beiden gehen zuerst in ein Kaufhaus, denn Selin braucht eine neue Sonnenbrille.
Danach trinken sie auf dem Marktplatz einen Apfelsaft und essen ein Stück Apfelkuchen.
Mia erzählt von ihrem Vorstellungsgespräch: Sie hat einen Arbeitsvertrag bekommen und beginnt nächsten Monat in einem Reisebüro.
Am Abend fährt Selin mit der Straßenbahn zurück und dann mit dem Fahrrad nach Hause. Vor der Haustür merkt sie: Der Hausschlüssel liegt noch im Kaufhaus!
Türkçe çevirisi
Cumartesi öğleden sonra Selin tramvayla eski şehre gidiyor.
Durakta arkadaşı Mia ile buluşuyor. İkisi önce büyük bir mağazaya giriyor, çünkü Selin’in yeni bir güneş gözlüğüne ihtiyacı var.
Sonra pazar meydanında bir elma suyu içip bir dilim elmalı kek yiyorlar.
Mia iş görüşmesini anlatıyor: Bir iş sözleşmesi almış ve gelecek ay bir seyahat acentesinde başlıyor.
Akşam Selin tramvayla geri dönüyor, sonra bisikletle eve gidiyor. Ev kapısının önünde fark ediyor: Ev anahtarı hâlâ mağazada!
Metinde Samstagnachmittag, Straßenbahn, Altstadt, Haltestelle, Kaufhaus, Sonnenbrille, Marktplatz, Apfelsaft, Apfelkuchen, Vorstellungsgespräch, Arbeitsvertrag, Reisebüro, Fahrrad, Haustür, Hausschlüssel olmak üzere 15 birleşik kelime var. Her birinin artikelini son parçasına bakarak bulmayı deneyin.
Alıştırmalar
1Artikeli bulun (der, die, das)
- ___ Haustür (das Haus + die Tür)
- ___ Handschuh (die Hand + der Schuh)
- ___ Kinderbuch (die Kinder + das Buch)
- ___ Fahrrad (fahren + das Rad)
- ___ Hauptbahnhof (Haupt + die Bahn + der Hof)
Cevapları göster
- die Haustür
- der Handschuh
- das Kinderbuch
- das Fahrrad
- der Hauptbahnhof
2Kelimeleri birleştirin (bağlantı sesine dikkat)
- die Arbeit + der Platz
- die Sonne + die Brille
- das Kind + der Garten
- die Schule + die Tasche
- die Wohnung + die Tür
Cevapları göster
- der Arbeitsplatz (-s-)
- die Sonnenbrille (-n-)
- der Kindergarten (-er-)
- die Schultasche (-e düşer)
- die Wohnungstür (-ung’dan sonra -s-)
3Çoğul yapın
- das Schulbuch
- die Haustür
- der Bahnhof
- das Wohnzimmer
Cevapları göster
- die Schulbücher
- die Haustüren
- die Bahnhöfe
- die Wohnzimmer
4Almancasını yazın (artikeliyle)
- çocuk odası
- duvar saati
- çay kaşığı
- ders programı
Cevapları göster
- das Kinderzimmer
- die Wanduhr
- der Teelöffel
- der Stundenplan
Kelimeleri uygulamada tekrar edin
Birleşik kelimeleri ve artikellerini uygulamamızdaki alıştırmalar, kartlar ve testlerle pekiştirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Almanca birleşik kelimelerin artikeli nasıl bulunur?
Birleşik kelimenin artikeli son kelimenin artikelidir: das Haus + die Tür = die Haustür, die Hand + der Schuh = der Handschuh. Öndeki kelimenin artikeli önemli değildir. Der Mittwoch gibi çok az istisna vardır.
Almanca birleşik kelimelerde çoğul nasıl yapılır?
Yalnızca son kelime çoğul yapılır, öndeki parça değişmez: die Haustür → die Haustüren, das Schulbuch → die Schulbücher. Die Häusertüren gibi biçimler yanlıştır.
Almanca birleşik kelimeler ayrı mı yazılır?
Hayır. Almanca birleşik kelimeler bitişik yazılır ve yalnızca ilk harf büyük olur: die Haustür, das Kinderzimmer. Tire yalnız kısaltma ve rakamlarda (die U-Bahn, die 3-Zimmer-Wohnung), çok kelimeli özel isimlerde ve okunurluğu artırmak için kullanılır.
Arbeitszimmer kelimesindeki s ne işe yarar?
Bu s bir bağlantı sesidir (Fugenelement). Anlam katmaz, kelimenin söylenişini kolaylaştırır. -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion, -tät, -ling ile biten kelimelerden sonra neredeyse her zaman gelir (Wohnungstür); diğer kelimelerde düzensizdir ve kelimeyle birlikte öğrenilir.
Birleşik kelime ile birleşik fiil aynı şey mi?
Hayır. Birleşik kelimeler çoğunlukla isimdir (das Wohnzimmer, der Kühlschrank). Birleşik fiiller ise kennenlernen, spazieren gehen ya da Rad fahren gibi fiil birleşmeleridir ve kendi yazım kuralları vardır; bunları birleşik fiiller yazımızda ayrıca anlattık.