Almanca Yan Cümle Bağlaçları (Nebensatz): 17 Bağlaç Listesi, Kuralları ve Örnek Cümleler

Almanca yan cümle (Nebensatz), tek başına anlamı tamamlanmayan ve bir ana cümleye (Hauptsatz) bağlanan cümledir. Yan cümleyi ana cümleye yan cümle bağlaçları bağlar: dass, weil, ob, wenn, als, obwohl… Bu bağlaçların hepsinde ortak tek bir kural vardır: yan cümlede çekimli fiil en sona gider. Aşağıda 17 Almanca yan cümle bağlacını anlamları ve örnek cümleleriyle bir tabloda veriyor, ardından kuralları adım adım anlatıyoruz.

Almanca Yan Cümle Bağlaçları Listesi

BağlaçTürkçeÖrnekTürkçesi
dass-dığı, -dığını, kiIch weiß, dass du müde bist.Yorgun olduğunu biliyorum.
weilçünkü, -dığı içinIch bleibe zu Hause, weil ich krank bin.Hasta olduğum için evde kalıyorum.
da-dığından, mademDa es regnet, nehmen wir den Bus.Yağmur yağdığından otobüse biniyoruz.
ob-ıp -madığınıIch weiß nicht, ob er kommt.Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.
wenneğer; -dığındaWenn du Zeit hast, komm vorbei.Vaktin olursa uğra.
fallseğer, … olursaFalls es regnet, bleiben wir drinnen.Yağmur yağarsa içeride kalırız.
als-dığında (geçmişte bir kez / bir dönem)Als ich klein war, wohnte ich in Izmir.Küçükken İzmir’de oturuyordum.
obwohl-masına rağmenEr kommt, obwohl er krank ist.Hasta olmasına rağmen geliyor.
damit-sın diye, -mesi içinIch spreche langsam, damit du mich verstehst.Beni anlayasın diye yavaş konuşuyorum.
während-iken, -dığı sıradaWährend ich koche, hört sie Musik.Ben yemek yaparken o müzik dinliyor.
bevor-madan önceBevor ich schlafe, lese ich ein Buch.Uyumadan önce kitap okurum.
nachdem-dıktan sonraNachdem er gegessen hatte, ging er spazieren.Yemek yedikten sonra yürüyüşe çıktı.
bis-e kadarWarte, bis ich komme.Ben gelene kadar bekle.
seit / seitdem-den beriSeit ich in Berlin wohne, spreche ich besser Deutsch.Berlin’de oturduğumdan beri daha iyi Almanca konuşuyorum.
sobald… -ır -ırmazSobald ich ankomme, rufe ich dich an.Varır varmaz seni ararım.
sodass / so dassöyle ki, bu yüzdenEs regnete stark, sodass wir zu Hause blieben.Çok yağmur yağdı, bu yüzden evde kaldık.
indem-arakMan lernt eine Sprache, indem man viel spricht.İnsan bir dili çok konuşarak öğrenir.

Kısaca

  • Yan cümlede çekimli fiil en sona gider: …, weil ich krank bin.
  • Ana cümle ile yan cümle arasına her zaman virgül konur.
  • Yan cümle başa gelirse ana cümle fiille başlar: Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause.
  • und, aber, oder, denn, sondern yan cümle bağlacı değildir; bunlardan sonra fiil sona gitmez.

Almanca Hauptsatz ve Nebensatz Farkı

Hauptsatz (ana cümle) tek başına anlamlı bir cümledir ve çekimli fiil ikinci sıradadır: Ich bleibe zu Hause. Nebensatz (yan cümle) ise tek başına anlam taşımaz, bir bağlaçla başlar ve çekimli fiil en sondadır: …, weil ich krank bin. Yan cümle ana cümleye zaman, neden, şart, amaç gibi bir bilgi ekler.

Almanca Hauptsatz ve Nebensatz: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin; ana cümlede fiil ikinci, yan cümlede fiil sonda
Almanca Hauptsatz ve Nebensatz: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin; ana cümlede fiil ikinci, yan cümlede fiil sonda

Almanca Yan Cümlede Fiilin Yeri

Yan cümlenin sırası şöyledir: bağlaç – özne – diğer öğeler – fiil. Fiil iki parçalıysa çekimli olan en sona, mastar ya da Partizip ondan hemen önceye gelir:

DurumÖrnekTürkçesi
Tek fiil…, dass er heute kommt.bugün geleceğini
Modal fiil…, dass er heute kommen kann.bugün gelebileceğini
Perfekt…, dass er gestern gekommen ist.dün geldiğini
Ayrılabilen fiil…, dass der Zug um 8 Uhr ankommt.trenin saat 8’de varacağını
Edilgen…, dass das Haus renoviert wird.evin yenileneceğini / yenilenmekte olduğunu

Ayrılabilen fiiller yan cümlede ayrılmaz; önek fiile bitişik olarak sonda kalır: Er ruft an. → …, dass er anruft.

Almanca Yan Cümle Başta Olunca

Yan cümle ana cümleden önce gelebilir. Bu durumda yan cümle ana cümlenin birinci öğesi sayılır ve ana cümle fiille başlar. Virgülün iki yanında iki fiil yan yana gelir:

  • Wenn ich Zeit habe, komme ich. (Vaktim olursa gelirim.)
  • Obwohl es regnet, gehen wir spazieren. (Yağmur yağmasına rağmen yürüyüşe çıkıyoruz.)
  • Als ich nach Hause kam, war niemand da. (Eve geldiğimde kimse yoktu.)
Almanca yan cümle bağlaçları kartları: dass -dığını, weil çünkü, ob -ıp -madığını, wenn eğer, als -dığında, obwohl -masına rağmen
Almanca yan cümle bağlaçları kartları: dass -dığını, weil çünkü, ob -ıp -madığını, wenn eğer, als -dığında, obwohl -masına rağmen

Almanca Dass Kullanımı

dass en sık kullanılan yan cümle bağlacıdır ve Türkçedeki “-dığı, -dığını” ya da “ki” yapısına karşılık gelir. Çoğunlukla düşünce, bilgi ve duygu bildiren fiillerden sonra gelir: wissen, glauben, denken, hoffen, sagen, sich freuen.

AlmancaTürkçe
Ich glaube, dass er recht hat.Haklı olduğunu düşünüyorum.
Sie sagt, dass sie morgen kommt.Yarın geleceğini söylüyor.
Ich hoffe, dass es dir gut geht.Umarım iyisindir.
Es ist wichtig, dass du pünktlich bist.Dakik olman önemli.
Ich freue mich, dass du da bist.Burada olmana seviniyorum.

dass mı, das mı?

dass (çift s) bağlaçtır; das (tek s) ise artikel ya da zamirdir: Das Buch, das ich lese, ist gut. (Okuduğum kitap iyi.) Pratik bir test: yerine dieses ya da welches konabiliyorsa das, konamıyorsa dass yazılır.

Almanca Ob ve Dolaylı Soru Cümleleri

ob evet/hayır sorularını yan cümleye çevirir ve “-ıp -madığını” demektir: Kommt er? → Ich weiß nicht, ob er kommt. (Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.) Soru kelimeleri (wo, wann, warum, wie, was) de bağlaç gibi davranır ve yan cümle kurar. ob’lu cümleler de dahil bunların hepsine dolaylı soru (indirekte Frage) denir:

Soru kelimesiÖrnekTürkçesi
woWeißt du, wo der Bahnhof ist?İstasyonun nerede olduğunu biliyor musun?
wannSag mir, wann der Film beginnt.Filmin ne zaman başladığını söyle.
warumIch verstehe nicht, warum er so spät kommt.Neden bu kadar geç geldiğini anlamıyorum.
wieKannst du mir erklären, wie das funktioniert?Bunun nasıl çalıştığını bana açıklayabilir misin?
wasIch weiß nicht, was ich sagen soll.Ne diyeceğimi bilmiyorum.

als ob ise “-mış gibi” demektir ve genellikle Konjunktiv II ile kullanılır: Er tut so, als ob er nichts wüsste. (Hiçbir şey bilmiyormuş gibi davranıyor.)

Almanca Zaman Bildiren Yan Cümle Bağlaçları

  • als: geçmişte tek seferlik olay ya da tek bir dönem → Als ich zehn war, … (On yaşındayken …)
  • wenn: tekrar eden olay ya da şimdi/gelecek → Immer wenn es regnet, … (Her yağmur yağdığında …)
  • während: aynı anda → Während ich lerne, … (Ben ders çalışırken …)
  • bevor / nachdem: önce / sonra → Bevor ich gehe, … · Nachdem ich gegessen habe, …
  • bis / seit / sobald: -e kadar / -den beri / … -ır -ırmaz

als ile wenn farkı Türklerin en çok zorlandığı konulardandır: geçmişte tek seferlik bir olay ya da tek bir dönemse als, geçmişte tekrar eden bir olaysa ya da şimdi/gelecekse wenn kullanılır. nachdem’li cümle ana cümleden bir zaman önce olur: Perfekt → ana cümle Präsens (Nachdem ich gegessen habe, gehe ich spazieren.); Plusquamperfekt → ana cümle Präteritum (Nachdem er gegessen hatte, ging er spazieren.). Şart anlamındaki wenn için Almanca şart cümleleri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca zaman bildiren yan cümle bağlaçları: als -dığında, wenn -dığında, während -iken, bevor -madan önce, nachdem -dıktan sonra, bis -e kadar
Almanca zaman bildiren yan cümle bağlaçları: als -dığında, wenn -dığında, während -iken, bevor -madan önce, nachdem -dıktan sonra, bis -e kadar

Almanca Neden, Amaç ve Zıtlık Bildiren Bağlaçlar

  • Neden: weil (çünkü), da (-dığından) → Da ich keine Zeit habe, …
  • Amaç: damit (-sın diye) → Ich erkläre es, damit du es verstehst.; özneler aynıysa um … zu tercih edilir: Ich lerne Deutsch, um in Berlin zu studieren.
  • Zıtlık: obwohl (-masına rağmen) → Obwohl er müde ist, arbeitet er.
  • Sonuç: sodass (bu yüzden, öyle ki) → …, sodass wir zu spät kamen.
  • Yol, yöntem: indem (-arak) → …, indem man jeden Tag übt.

weil için ayrıntılı anlatım: Almanca weil kullanımı.

Almanca zu ile Mastar Yan Cümleleri: um … zu, ohne … zu, statt … zu

Yan cümlenin öznesi ana cümleninkiyle aynıysa, bağlaçlı yan cümle yerine çoğu zaman zu + mastar yapısı kullanılır. Bu yapılarda özne ve çekimli fiil yoktur; mastar en sona gelir:

YapıAnlamıÖrnekTürkçesi
um … zuamaç (-mek için)Ich lerne Deutsch, um in Berlin zu studieren.Berlin’de okumak için Almanca öğreniyorum.
ohne … zu-medenEr ging, ohne Tschüss zu sagen.Hoşça kal demeden gitti.
(an)statt … zu-mek yerineStatt zu lernen, sieht er fern.Ders çalışmak yerine televizyon izliyor.

Özneler farklıysa damit, ohne dass ve statt dass ile normal yan cümle kurulur: Ich erkläre es dir, damit du es verstehst. (Anlayasın diye sana açıklıyorum.) Ayrılabilen fiillerde zu, önek ile kök arasına girer: um früh aufzustehen (erken kalkmak için).

Almanca Yan Cümle Bağlacı Olmayanlar: und, aber, oder, denn, sondern

Bazı bağlaçlar iki ana cümleyi birbirine bağlar; bunlardan sonra kelime sırası değişmez, fiil sona gitmez. Bunlara eş bağlaç (nebenordnende Konjunktionen) denir ve kolay hatırlamak için ADUSO (aber, denn, und, sondern, oder) kısaltması kullanılır:

BağlaçTürkçeÖrnek
undveIch bin müde, und ich habe Hunger.
aberamaIch bin müde, aber ich arbeite weiter.
oderveyaKommst du heute, oder kommst du morgen?
dennçünküIch bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
sondernaksine, bilakisIch bin nicht müde, sondern hungrig.

Özellikle denn ile weil karıştırılır: ikisi de “çünkü” demektir ama denn’den sonra fiil ikinci sırada kalır. deshalb, trotzdem, dann gibi kelimeler ise zarftır; cümle başına geldiklerinde fiil hemen ardından gelir. Ayrıntılar için Almanca denn kullanımı ve Almanca bağlaçlar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yan Cümlelerde Sık Yapılan Hatalar

  • ❌ Ich weiß, dass er ist krank. → ✅ Ich weiß, dass er krank ist.
  • ❌ Wenn ich Zeit habe, ich komme. → ✅ Wenn ich Zeit habe, komme ich.
  • ❌ …, weil ich muss arbeiten. → ✅ …, weil ich arbeiten muss.
  • ❌ …, dass er ruft mich an. → ✅ …, dass er mich anruft.
  • ❌ virgülsüz: Ich glaube dass … → ✅ Ich glaube, dass …

Almanca Yan Cümleli Kısa Metin

Mein erster Tag in Deutschland

Als ich zum ersten Mal in Deutschland ankam, war ich sehr aufgeregt.

Ich wusste nicht, wie ich zum Hotel kommen sollte, obwohl ich mir vorher eine Karte angeschaut hatte.

Ein freundlicher Mann half mir, nachdem ich ihn gefragt hatte. Ich war froh, dass er so geduldig war.

Türkçe çevirisi

Almanya’ya ilk kez geldiğimde çok heyecanlıydım.

Önceden haritaya bakmış olmama rağmen otele nasıl gideceğimi bilmiyordum.

Kibar bir adama sordum, o da bana yardım etti. Bu kadar sabırlı olmasına sevindim.

Almanca Yan Cümle Bağlaçları ile Diyaloglar

Kafede

Lena: Weißt du, ob Tom heute kommt?Tom’un bugün gelip gelmeyeceğini biliyor musun?

Murat: Er hat gesagt, dass er später kommt, weil er noch arbeiten muss.Hâlâ çalışması gerektiği için daha sonra geleceğini söyledi.

Lena: Gut. Wenn er kommt, bestellen wir zusammen.Güzel. Gelince birlikte sipariş veririz.

Okulda

Lehrerin: Kannst du mir sagen, wann der Zweite Weltkrieg begann?İkinci Dünya Savaşı’nın ne zaman başladığını söyleyebilir misin?

Deniz: Ich glaube, dass er 1939 begonnen hat.Sanırım 1939’da başladı.

Lehrerin: Richtig! Und weißt du auch, wann er endete?Doğru! Peki ne zaman bittiğini de biliyor musun?

Deniz: Ich bin nicht sicher, ob es 1945 war.1945’te bitip bitmediğinden emin değilim.

Alıştırmalar

1Cümleleri bağlaçla birleştirin

  1. Ich weiß. Du hast recht. (dass)
  2. Ich frage mich. Kommt er? (ob)
  3. Er geht spazieren. Es regnet. (obwohl)
Cevapları göster
  1. Ich weiß, dass du recht hast.
  2. Ich frage mich, ob er kommt.
  3. Er geht spazieren, obwohl es regnet.

2als mı, wenn mi?

  1. ___ ich ein Kind war, spielte ich viel Fußball.
  2. ___ ich nach Hause komme, esse ich immer etwas.
  3. ___ wir letzten Sommer in Berlin waren, haben wir viel gesehen.
Cevapları göster
  1. Als
  2. Wenn
  3. Als

3Yan cümleyi başa alın

  1. Ich komme, wenn ich Zeit habe.
  2. Wir bleiben zu Hause, weil es schneit.
Cevapları göster
  1. Wenn ich Zeit habe, komme ich.
  2. Weil es schneit, bleiben wir zu Hause.

Sık sorulan sorular

Almanca yan cümle bağlaçları nelerdir?

En yaygınları dass, weil, da, ob, wenn, falls, als, obwohl, damit, während, bevor, nachdem, bis, seit, sobald, sodass ve indem’dir.

Almanca yan cümlede fiil nereye gelir?

Yan cümlede çekimli fiil en sona gider: …, dass er heute kommt. Fiil iki parçalıysa çekimli olan en sondadır: …, dass er kommen kann.

Nebensatz ve Hauptsatz ne demek?

Hauptsatz ana cümle, Nebensatz yan cümle demektir. Ana cümlede fiil ikinci sırada, yan cümlede en sondadır.

Denn yan cümle bağlacı mı?

Hayır. Denn eş bağlaçtır; ondan sonra normal kelime sırası devam eder: …, denn ich bin krank.

Almanca dass ne demek?

Dass “-dığı, -dığını, ki” demektir: Ich weiß, dass du müde bist. (Yorgun olduğunu biliyorum.)

Yan cümleden önce virgül konur mu?

Evet. Almancada ana cümle ile yan cümle arasına her zaman virgül konur: Ich glaube, dass … / Wenn ich Zeit habe, komme ich.

Als ile wenn arasındaki fark nedir?

Als geçmişte tek seferlik olay ya da tek bir dönem için, wenn tekrar eden olaylar ve şimdi/gelecek için kullanılır.