Almanca Birleşik Fiiller: İsim, Sıfat ve Fiil ile Kurulan Fiiller ve Yazımları

Almancada bir fiil başka bir kelimeyle birleşerek yeni bir anlam kazanabilir: Rad fahren (bisiklete binmek), kennenlernen (tanışmak), kaputtgehen (bozulmak). Bu tür fiillere bu yazıda birleşik fiiller diyoruz. Bunlar üç gruba ayrılır: isim + fiil, sıfat + fiil ve fiil + fiil. Öğrencilerin en çok zorlandığı nokta, bu fiillerin ne zaman bitişik, ne zaman ayrı yazıldığıdır. an-, auf-, ver- gibi ön eklerle kurulan fiiller ise ayrı bir konudur; onlar için Almanca ayrılabilen fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Birleşik Fiil Türleri (Tablo)

TürÖrneklerTürkçeYazım
isim + fiilRad fahren, Auto fahren, Klavier spielenbisiklete binmek, araba sürmek, piyano çalmakçoğunlukla ayrı
isim + fiil (kaynaşmış)teilnehmen, stattfinden, eislaufenkatılmak, gerçekleşmek, buz pateni yapmakbitişik
sıfat + fiilsauber machen, laut sprechentemizlemek, yüksek sesle konuşmakçoğunlukla ayrı
sıfat + fiil (yeni anlam)kaputtgehen, schwerfallen, fernsehenbozulmak, zor gelmek, televizyon izlemekbitişik
fiil + fiilspazieren gehen, schwimmen gehen, laufen lernenyürüyüşe çıkmak, yüzmeye gitmek, yürümeyi öğrenmekayrı
fiil + fiil (yerleşik)kennenlernen / kennen lernentanışmak, tanımakiki yazım da doğru

Kısaca

  • İsim + fiil genellikle ayrı yazılır: Rad fahren, Ski fahren
  • Bazıları kaynaşmıştır ve bitişik yazılır: teilnehmen, stattfinden
  • Sıfat + fiil yeni bir anlam kazanırsa bitişik: kaputtgehen, schwerfallen
  • Fiil + fiil ayrı: spazieren gehen; kennenlernen iki biçimde de yazılabilir
  • Bitişik olanlar düz cümlede ayrılır: Ich nehme am Kurs teil.

Almanca İsim + Fiil ile Kurulan Birleşik Fiiller

Bir isim ve bir fiil birlikte tek bir eylemi anlatır. Bu kalıpların çoğu ayrı yazılır ve isim büyük harfle başlar:

AlmancaTürkçe
Rad fahrenbisiklete binmek
Auto fahrenaraba sürmek
Ski fahrenkayak yapmak
Klavier spielenpiyano çalmak
Fußball spielenfutbol oynamak
Schlange stehenkuyrukta beklemek
Schlittschuh laufenpaten kaymak
Angst habenkorkmak

Bazı isim + fiil birleşimleri zamanla kaynaşmış ve tek kelime olmuştur. Bunlarda isim artık küçük harfle, fiile bitişik yazılır:

AlmancaTürkçe
teilnehmenkatılmak (an + Dativ)
stattfindengerçekleşmek, yapılmak
eislaufenbuz pateni yapmak
kopfstehenbaş aşağı durmak; şaşkına dönmek
leidtun(birine) üzücü gelmek, üzgün olmak (Es tut mir leid.)
heimgeheneve gitmek
preisgebenaçığa vurmak
standhaltendayanmak
Almanca birleşik fiil türleri: isim + fiil Rad fahren, teilnehmen; sıfat + fiil sauber machen, kaputtgehen; fiil + fiil spazieren gehen, kennenlernen
Almanca birleşik fiil türleri: isim + fiil Rad fahren, teilnehmen; sıfat + fiil sauber machen, kaputtgehen; fiil + fiil spazieren gehen, kennenlernen

Almanca Sıfat + Fiil ile Kurulan Birleşik Fiiller

Sıfat, fiilin sonucunu ya da nasıl yapıldığını anlatıyorsa genellikle ayrı yazılır. Sıfat ile fiil birleşerek yeni, mecaz bir anlam kazanıyorsa bitişik yazılır:

Ayrı (gerçek anlam)Bitişik (yeni anlam)
laut sprechen (yüksek sesle konuşmak)kaputtgehen (bozulmak)
schnell laufen (hızlı koşmak)schwerfallen (zor gelmek)
gut schreiben (iyi yazmak)gutschreiben (hesaba alacak kaydetmek)
frei sprechen (kâğıda bakmadan konuşmak)freisprechen (beraat ettirmek)
schwer fallen (ağır düşmek)fernsehen (televizyon izlemek)

Sonuç bildiren bazı kalıplarda iki yazım da kabul edilir: sauber machen / saubermachen (temizlemek), kaputt machen / kaputtmachen (bozmak). Bu iki yazım serbestliği yalnız sonuç bildiren kalıplar için geçerlidir; kaputtgehen, schwerfallen, leidtun, teilnehmen gibi fiiller her zaman bitişik yazılır.

Almanca Fiil + Fiil ile Kurulan Birleşik Fiiller

İki fiil yan yana geldiğinde ilk fiil mastar hâlinde kalır ve genellikle ayrı yazılır. İkinci fiil çekilir:

AlmancaTürkçe
spazieren gehen → Wir gehen spazieren.yürüyüşe çıkmak → Yürüyüşe çıkıyoruz.
schwimmen gehen → Ich gehe schwimmen.yüzmeye gitmek → Yüzmeye gidiyorum.
einkaufen gehen → Sie geht einkaufen.alışverişe gitmek → Alışverişe gidiyor.
laufen lernen → Das Baby lernt laufen.yürümeyi öğrenmek → Bebek yürümeyi öğreniyor.
kennenlernen → Ich lerne neue Leute kennen.tanışmak → Yeni insanlarla tanışıyorum.
liegen lassen → Ich habe mein Handy liegen lassen.bir yerde bırakıp unutmak → Telefonumu bir yerde unuttum.

kennenlernen

kennenlernen en sık kullanılan fiil + fiil birleşimlerinden biridir. 2006 yazım kurallarından beri hem kennenlernen hem kennen lernen doğrudur; bitişik yazım daha yaygındır. Cümlede ayrılır: Ich lerne dich gern kennen. Perfekt’i kennengelerntdir.

Almanca Birleşik Fiiller Listesi

Günlük hayatta en sık karşılaşacağınız birleşik fiiller ve birer örnek cümle:

FiilTürkçeÖrnek
Rad fahrenbisiklete binmekFährst du gern Rad?
Auto fahrenaraba sürmekMeine Schwester fährt sehr gut Auto.
Ski fahrenkayak yapmakIm Winter fahren wir in Österreich Ski.
Klavier spielenpiyano çalmakSie spielt seit fünf Jahren Klavier.
Schlange stehenkuyrukta beklemekVor dem Museum stehen viele Leute Schlange.
Angst habenkorkmakIch habe Angst vor Hunden.
teilnehmenkatılmakWie viele Leute nehmen am Kurs teil?
stattfindengerçekleşmekDie Prüfung findet am Montag statt.
eislaufenbuz pateni yapmakIm Winter laufen die Kinder eis.
leidtunüzgün olmakDas tut mir wirklich leid.
heimgeheneve gitmekIch bin müde, ich gehe jetzt heim.
fernsehentelevizyon izlemekAbends sieht mein Vater fern.
kaputtgehenbozulmakDie Waschmaschine ist kaputtgegangen.
schwerfallenzor gelmekDie Aussprache fällt mir schwer.
sauber machentemizlemekAm Samstag machen wir die Wohnung sauber.
spazieren gehenyürüyüşe çıkmakNach dem Essen gehen wir spazieren.
einkaufen gehenalışverişe gitmekGehst du heute einkaufen?
kennenlernentanışmakIch möchte deine Eltern kennenlernen.
sitzen bleibenoturup kalmak; sınıfta kalmakBleiben Sie bitte sitzen!
liegen lassenbırakıp unutmakIch habe meinen Schirm im Bus liegen lassen.

sitzen bleiben gerçek anlamda (“oturup kalmak”) ayrı yazılır; “sınıfta kalmak” anlamında ise sitzenbleiben biçimi de kullanılabilir: Er ist in der 8. Klasse sitzen geblieben / sitzengeblieben.

Almanca Birleşik Fiillerde Bitişik mi Ayrı mı?

Almanca yazım kuralları bu konuda karmaşıktır; günlük kullanım için şu temel ipuçları yeterlidir:

  • İsim hâlâ isim gibi duruyorsa ayrı ve büyük harfle: Rad fahren, Klavier spielen.
  • İsim anlamını kaybetmişse bitişik ve küçük harfle: teilnehmen, stattfinden.
  • Sıfat + fiil yeni bir anlam taşıyorsa bitişik: schwerfallen, fernsehen.
  • Fiil + fiil genellikle ayrı: spazieren gehen; kennenlernen gibi birkaç kalıpta iki yazım da doğrudur.
  • Bitişik yazılanlar düz cümlede ayrılabilen fiil gibi davranır: Das Konzert findet morgen statt.
Almanca birleşik fiil yazımı: ayrı yazılanlar Rad fahren, spazieren gehen; bitişik yazılanlar teilnehmen, stattfinden, kaputtgehen, fernsehen
Almanca birleşik fiil yazımı: ayrı yazılanlar Rad fahren, spazieren gehen; bitişik yazılanlar teilnehmen, stattfinden, kaputtgehen, fernsehen

Almanca Birleşik Fiiller Cümlede

Ayrı yazılan birleşik fiillerde ilk parça (isim, sıfat ya da mastar) cümlenin sonuna doğru kalır; bitişik yazılanlarda ise ilk parça ayrılarak cümlenin sonuna gider:

MastarDüz cümleYan cümle
Rad fahrenIch fahre jeden Tag Rad.…, weil ich jeden Tag Rad fahre.
teilnehmenIch nehme am Kurs teil.…, dass ich am Kurs teilnehme.
fernsehenWir sehen abends fern.…, wenn wir abends fernsehen.
spazieren gehenSie geht im Park spazieren.…, weil sie im Park spazieren geht.

Yan cümlede çekimli fiil sona gittiği için bitişik fiiller yeniden birleşir: dass ich teilnehme.

Almanca birleşik fiiller cümlede: Ich nehme am Kurs teil, dass ich teilnehme, teilgenommen, teilzunehmen, Rad gefahren, kennengelernt
Almanca birleşik fiiller cümlede: Ich nehme am Kurs teil, dass ich teilnehme, teilgenommen, teilzunehmen, Rad gefahren, kennengelernt

Almanca Birleşik Fiillerin Şimdiki Zaman Çekimi

Birleşik fiillerde yalnız fiil kısmı çekilir; isim, sıfat ya da ön parça değişmez. Düzensiz fiillerdeki ünlü değişimi (nehmen → nimmt, sehen → sieht, fahren → fährt) burada da geçerlidir:

ŞahısteilnehmenfernsehenRad fahren
ichnehme … teilsehe … fernfahre … Rad
dunimmst … teilsiehst … fernfährst … Rad
er / sie / esnimmt … teilsieht … fernfährt … Rad
wirnehmen … teilsehen … fernfahren … Rad
ihrnehmt … teilseht … fernfahrt … Rad
sie / Sienehmen … teilsehen … fernfahren … Rad

Fiillerin çekimine genel olarak bakmak için Almanca şimdiki zaman (Präsens) yazımıza göz atabilirsiniz.

Almanca Birleşik Fiillerin Perfekt ve zu ile Kullanımı

MastarPerfektzu ile
teilnehmenhat teilgenommenteilzunehmen
stattfindenhat stattgefundenstattzufinden
fernsehenhat ferngesehenfernzusehen
Rad fahrenist Rad gefahrenRad zu fahren
kennenlernenhat kennengelerntkennenzulernen
spazieren gehenist spazieren gegangenspazieren zu gehen

Bitişik fiillerde ge- ve zu iki parçanın arasına girer: teil-ge-nommen, teil-zu-nehmen. Ayrı yazılanlarda ise yalnız fiil değişir: Rad gefahren. Perfekt kuralları için Almanca Perfekt konu anlatımı yazımıza bakabilirsiniz.

Cümlede können, möchten, müssen gibi bir modal fiil varsa birleşik fiil mastar hâlinde cümlenin sonuna gider. Bitişik yazılanlar bu durumda ayrılmaz:

AlmancaTürkçe
Kannst du Auto fahren?Araba sürebiliyor musun?
Ich möchte am Kurs teilnehmen.Kursa katılmak istiyorum.
Wir müssen heute die Küche sauber machen.Bugün mutfağı temizlememiz gerekiyor.
Die Kinder dürfen nicht so lange fernsehen.Çocukların bu kadar uzun süre televizyon izlemesine izin verilmiyor.
Willst du mit uns spazieren gehen?Bizimle yürüyüşe çıkmak ister misin?

Modal fiillerin kuralları için Almanca modal fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Ayrılan ve Ayrılmayan Ön Ekler (Kısa Özet)

Birleşik fiillerle sık karıştırılan bir konu da ön ekli fiillerdir. Kısaca:

TürÖn eklerÖrnek
ayrılan (vurgulu)an-, auf-, aus-, ein-, mit-, vor-, zu-, zurück-aufstehen → Ich stehe auf.
ayrılmayan (vurgusuz)be-, ge-, er-, ver-, zer-, ent-, emp-, miss-verstehen → Ich verstehe.

Ayrılmayan ön ekli fiiller Perfekt’te ge- almaz: verstanden, bezahlt, erklärt. Ön ekli fiillerin listesi ve ayrıntılı kuralları için Almanca ayrılabilen fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Birleşik Fiiller ile Örnek Cümleler

AlmancaTürkçe
Am Wochenende fahren wir oft Rad.Hafta sonları sık sık bisiklete bineriz.
Nimmst du morgen an der Besprechung teil?Yarın toplantıya katılıyor musun?
Das Fest findet im Garten statt.Parti bahçede yapılıyor.
Mein Handy ist kaputtgegangen.Telefonum bozuldu.
Mathe fällt mir schwer.Matematik bana zor geliyor.
Es tut mir leid.Üzgünüm.
Wir haben uns im Urlaub kennengelernt.Tatilde tanıştık.
Gehst du mit mir spazieren?Benimle yürüyüşe çıkar mısın?

Almanca Birleşik Fiiller ile Okuma Metni

Mein Sonntag

Am Sonntag stehe ich spät auf und frühstücke lange.

Danach fahre ich mit meiner Freundin Rad. Wir fahren bis zum See.

Am Nachmittag findet im Park ein kleines Konzert statt. Wir nehmen gern daran teil.

Letzten Sonntag ist mein Fahrrad auf dem Rückweg kaputtgegangen, also sind wir zu Fuß nach Hause gegangen.

Abends sehe ich ein bisschen fern und gehe früh schlafen.

Türkçe çevirisi

Pazar günü geç kalkarım ve uzun uzun kahvaltı ederim.

Sonra kız arkadaşımla bisiklete binerim. Göle kadar gideriz.

Öğleden sonra parkta küçük bir konser yapılıyor. Ona seve seve katılırız.

Geçen pazar dönüşte bisikletim bozuldu, biz de eve yürüyerek gittik.

Akşam biraz televizyon izler ve erken yatarım.

Metinde aufstehen ön ekli bir fiildir; Rad fahren, stattfinden, teilnehmen, kaputtgehen, fernsehen ise bu yazıda anlattığımız birleşik fiillerdir. Bitişik olanların (stattfinden, teilnehmen, fernsehen) düz cümlede nasıl ayrıldığına, kaputtgehen’in Perfekt’te nasıl tek kelime kaldığına (kaputtgegangen) dikkat edin.

Almanca Birleşik Fiillerde Sık Yapılan Hatalar

YanlışDoğruAçıklama
Ich teilnehme am Kurs.Ich nehme am Kurs teil.Bitişik fiil düz cümlede ayrılır.
Ich fahre jeden Tag rad.Ich fahre jeden Tag Rad.Rad isimdir, büyük harf.
Es tut mir Leid.Es tut mir leid.leidtun: leid küçük harfle (2006’dan beri).
Das Konzert hat stattfindet.Das Konzert hat stattgefunden.Partizip: statt-ge-funden.
Ich habe Lust, zu fernsehen.Ich habe Lust, fernzusehen.zu, iki parçanın arasına girer: fern-zu-sehen.

Almanca Birleşik Fiiller ile Diyaloglar

Hafta sonu

Lisa: Was machst du am Samstag?Cumartesi ne yapıyorsun?

Can: Vormittags fahre ich Rad, und nachmittags gehe ich schwimmen.Öğleden önce bisiklete biniyorum, öğleden sonra yüzmeye gidiyorum.

Lisa: Kommst du abends zum Fest? Es findet bei Mia statt.Akşam partiye geliyor musun? Mia’nın evinde yapılıyor.

Can: Gern! Dann lerne ich endlich deine Freunde kennen.Memnuniyetle! O zaman nihayet arkadaşlarınla tanışmış olurum.

Kursta

Lehrerin: Wer nimmt nächste Woche am Ausflug teil?Gelecek hafta geziye kim katılıyor?

Murat: Ich! Wohin geht es?Ben! Nereye gidiyoruz?

Lehrerin: Nach Heidelberg. Wir gehen dort in der Altstadt spazieren.Heidelberg’e. Orada eski şehirde yürüyüş yapacağız.

Murat: Super, darauf freue ich mich.Süper, bunu dört gözle bekliyorum.

Alıştırmalar

1Düz cümle kurun

  1. teilnehmen: ich / am Kurs
  2. fernsehen: wir / abends
  3. Rad fahren: er / gern
Cevapları göster
  1. Ich nehme am Kurs teil.
  2. Wir sehen abends fern.
  3. Er fährt gern Rad.

2Perfekt yazın

  1. stattfinden
  2. kennenlernen
  3. spazieren gehen
Cevapları göster
  1. hat stattgefunden
  2. hat kennengelernt
  3. ist spazieren gegangen

3Bitişik mi ayrı mı?

  1. Auto + fahren
  2. teil + nehmen
  3. kaputt + gehen
Cevapları göster
  1. Auto fahren
  2. teilnehmen
  3. kaputtgehen

Sık sorulan sorular

Almanca birleşik fiil nedir?

Bir fiilin isim, sıfat ya da başka bir fiille birleşerek tek bir eylem anlattığı yapılardır: Rad fahren, kaputtgehen, kennenlernen.

Almanca birleşik fiiller bitişik mi yazılır?

Duruma göre: Rad fahren, spazieren gehen ayrı; teilnehmen, stattfinden, fernsehen bitişik; kennenlernen iki biçimde de doğrudur.

Almanca ayrılan ve ayrılmayan fiiller nelerdir?

an-, auf-, aus-, mit- gibi vurgulu ön ekler ayrılır (aufstehen → Ich stehe auf); be-, ver-, er- gibi vurgusuz ön ekler ayrılmaz (verstehen → Ich verstehe).

teilnehmen nasıl çekilir?

Ich nehme teil, du nimmst teil, er nimmt teil; Perfekt: hat teilgenommen.

Es tut mir leid mi Leid mi?

2006 yazım kurallarından beri leid küçük harfle yazılır: Es tut mir leid.

Rad fahren mi radfahren mi?

Doğrusu Rad fahren’dir: Rad bir isimdir, büyük harfle ve ayrı yazılır (Ich fahre Rad). Eski yazımdaki radfahren 1996 yazım reformundan beri kullanılmaz.

Modal fiille birleşik fiil nasıl kullanılır?

Birleşik fiil mastar hâlinde sona gider ve bitişik olanlar ayrılmaz: Ich möchte am Kurs teilnehmen.

kennenlernen ve kennen lernen hangisi doğru?

İkisi de doğrudur; bitişik yazım daha yaygındır.