Almanca an Kullanımı: am, ans, an mi auf mu? an Alan Fiiller ve Örnek Cümleler

Almanca an, “kenarında, yanında, -de” ve “-e doğru, -e” anlamları veren iki yönlü bir edattır (die Wechselpräposition): “nerede?” (Wo?) sorusunda Dativ, “nereye?” (Wohin?) sorusunda Akkusativ alır. an dem kısalınca am, an das kısalınca ans olur. Bu yazıda an’ın yer ve zaman anlamlarını, an ile auf ve in arasındaki farkı, an alan fiil ve sıfatları, daran / woran kullanımını ve sık kalıpları Türkçe çevirili örneklerle anlatıyoruz. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanca an Kullanımı (Özet Tablo)

KullanımHâlÖrnekTürkçe
Yer (Wo?)DativDas Bild hängt an der Wand.Resim duvarda asılı.
Yön (Wohin?)AkkusativIch hänge das Bild an die Wand.Resmi duvara asıyorum.
Su kenarıDativWir wohnen am Meer.Deniz kenarında oturuyoruz.
Gün, tarihDativam Montag, am 3. Maipazartesi, 3 Mayıs’ta
Gün bölümüDativam Morgen, am Abendsabah, akşam
Fiil + anAkk. / Dat.Ich denke an dich.Seni düşünüyorum.
KalıpDativam Anfang, am Endebaşta, sonunda

Kısaca

  • an bir şeyin kenarında, yanında ya da dikey yüzeyinde olmayı anlatır: an der Wand, am Fenster, am Fluss.
  • Yatay yüzeyin üstü auf, içi in: auf dem Tisch, im Schrank.
  • Zamanda günler, tarihler ve gün bölümleri am alır; gece istisnadır: in der Nacht.
  • denken an, sich erinnern an, glauben an Akkusativ; teilnehmen an, arbeiten an Dativ ister.

Almanca an ile Yer Bildirme (Wo? + Dativ)

Bir şeyin nerede durduğunu söylerken an Dativ alır: eril ve nötr isimlerde an dem → am, dişilde an der, çoğulda an den.

İsimWo? (Dativ)Türkçe
das Fensteram Fensterpencerenin yanında
die Wandan der Wandduvarda (asılı)
die Türan der Türkapıda
der Tischam Tischmasada (masanın başında)
das Meeram Meerdeniz kenarında
der Flussam Flussnehir kıyısında
der Bahnhofam Bahnhofistasyonda
die Ampelan der Ampeltrafik lambasında
die Universitätan der Universitätüniversitede (öğrenim)
AlmancaTürkçe
Wir sitzen am Tisch und essen.Masada oturup yemek yiyoruz.
Jemand steht an der Tür.Kapıda biri duruyor.
Ich studiere an der Universität Köln.Köln Üniversitesi’nde okuyorum.
Warte an der Ampel!Trafik lambasında bekle!
Am Kiosk an der Ecke gibt es Zeitungen.Köşedeki büfede gazete var.
Der Schlüssel hängt am Haken neben der Tür.Anahtar kapının yanındaki askıda asılı.
Wir treffen uns am Eingang.Girişte buluşuyoruz.

Almanca an ile coğrafi yerler: am Rhein, an der Nordsee

Nehir, göl, deniz, kıyı ve sınır gibi “bir çizginin yanında” düşünülen yerler an alır. Bazı şehirlerin resmî adında kıyısında bulundukları nehir de geçer: Frankfurt am Main, Ludwigshafen am Rhein.

AlmancaTürkçe
Köln liegt am Rhein.Köln Ren kıyısındadır.
Im Sommer fahren viele Familien an die Nordsee.Yazın birçok aile Kuzey Denizi’ne gider.
Wir haben eine Woche am Bodensee verbracht.Konstanz Gölü’nde bir hafta geçirdik.
An der Grenze gab es eine Kontrolle.Sınırda kontrol vardı.
Das Hotel liegt direkt an der Küste.Otel tam kıyıda.

Ada ve dağ için ise genellikle auf kullanılır: auf der Insel, auf dem Berg; ülke ve şehir için in: in Deutschland, in Hamburg.

Almanca an ile Yön Bildirme (Wohin? + Akkusativ)

Bir şeyi bir yere koyarken ya da bir yere giderken an Akkusativ alır: an den (eril), an die (dişil), an das → ans (nötr).

Wo? (Dativ)Wohin? (Akkusativ)Türkçe
Das Bild hängt an der Wand.Ich hänge das Bild an die Wand.duvarda / duvara
Er sitzt am Fenster.Er geht ans Fenster.pencerenin yanında / pencereye
Wir sind am Meer.Wir fahren ans Meer.denizde / denize
Der Zettel klebt am Kühlschrank.Ich klebe den Zettel an den Kühlschrank.buzdolabında / buzdolabına
Almanca an ile Wo ve Wohin: Wo? am Fenster, an der Wand (Dativ) — Wohin? ans Fenster, an die Wand (Akkusativ)
Almanca an ile Wo ve Wohin: Wo? am Fenster, an der Wand (Dativ) — Wohin? ans Fenster, an die Wand (Akkusativ)

Fiil çiftlerine dikkat: hängen (asılı durmak / asmak), stehen – stellen, liegen – legen, sitzen – setzen. Durum bildiren fiil Dativ, hareket bildiren fiil Akkusativ ister. Bütün iki yönlü edatlar için Almanca yer edatları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca an, auf ve in Farkı

EdatNe zaman?Örnek
andikey yüzey, kenar, yanında; temasan der Wand, am Fenster, am See
aufyatay yüzeyin üstündeauf dem Tisch, auf dem Boden, auf dem Dach
inkapalı bir şeyin içindeim Schrank, in der Tasche, im Zimmer
Almanca an, auf ve in farkı: das Bild an der Wand, das Buch auf dem Tisch, der Ball in der Kiste
Almanca an, auf ve in farkı: das Bild an der Wand, das Buch auf dem Tisch, der Ball in der Kiste
AlmancaTürkçe
Die Uhr hängt an der Wand.Saat duvarda asılı.
Die Uhr liegt auf dem Tisch.Saat masanın üstünde duruyor.
Die Uhr ist in der Schublade.Saat çekmecenin içinde.

Dikkat: Türkçede hepsi “-de”

Türkçede “duvarda, masada, çekmecede” hep aynı ekle söylenir; Almancada yüzeyin konumu edatı belirler. Ayrıca bazı yerlerde kalıplaşmış seçimler vardır: am Bahnhof (istasyonda), auf dem Markt (pazarda), in der Schule (okulda), an der Uni (üniversitede).

Almanca an ile Zaman Bildirme: am Montag, am Abend

Zaman bildirirken an hep Dativ alır ve çoğu zaman am biçiminde kullanılır:

AlmancaTürkçe
Am Montag habe ich frei.Pazartesi izinliyim.
Ich habe am 12. Juni Geburtstag.Doğum günüm 12 Haziran’da.
Am Morgen trinke ich Tee.Sabah çay içerim.
Am Wochenende besuchen wir Freunde.Hafta sonu arkadaşlarımızı ziyaret ediyoruz.
An diesem Tag hat es geregnet.O gün yağmur yağdı.
Am Abend vor der Prüfung war ich sehr nervös.Sınavdan önceki akşam çok gergindim.
Am letzten Tag des Urlaubs hat die Sonne geschienen.Tatilin son günü hava güneşliydi.
Am Anfang war alles schwer.Başta her şey zordu.

Ay ve mevsimler im, saatler um alır: im Mai, im Sommer, um 8 Uhr. Gece istisnadır: in der Nacht. Ayrıntı için Almanca im kullanımı ve Almanca zaman edatları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca an Alan Fiiller

Bazı fiiller sabit olarak an ile kullanılır ve hâli ezberlemek gerekir:

FiilHâlÖrnekTürkçe
denken anAkk.Ich denke oft an meine Familie.Ailemi sık sık düşünürüm.
sich erinnern anAkk.Erinnerst du dich an mich?Beni hatırlıyor musun?
glauben anAkk.Ich glaube an dich.Sana inanıyorum.
sich gewöhnen anAkk.Ich habe mich an das Wetter gewöhnt.Havaya alıştım.
schreiben anAkk.Ich schreibe einen Brief an meine Oma.Büyükanneme bir mektup yazıyorum.
teilnehmen anDat.Ich nehme an dem Kurs teil.Kursa katılıyorum.
arbeiten anDat.Wir arbeiten an einem Projekt.Bir proje üzerinde çalışıyoruz.
leiden anDat.Er leidet an einer schweren Krankheit.Ağır bir hastalıktan muzdarip.
zweifeln anDat.Ich zweifle an seiner Geschichte.Anlattıklarından şüphe ediyorum.
sterben anDat.Viele Menschen sterben an Herzkrankheiten.Birçok insan kalp hastalıklarından ölüyor.
Almanca an alan fiiller: denken an + Akkusativ, sich erinnern an, glauben an, sich gewöhnen an, teilnehmen an + Dativ, arbeiten an
Almanca an alan fiiller: denken an + Akkusativ, sich erinnern an, glauben an, sich gewöhnen an, teilnehmen an + Dativ, arbeiten an

Almanca an Alan Sıfatlar ve İsimler

AlmancaTürkçe
Ich bin an dem Angebot interessiert.Teklifle ilgileniyorum.
Orangen sind reich an Vitamin C.Portakal C vitamini bakımından zengindir.
Das Essen ist arm an Fett.Bu yemek az yağlıdır.
Es besteht großes Interesse an dem Thema.Konuya büyük ilgi var.
Ich habe kein Interesse an Fußball.Futbola ilgim yok.

interessiert an + Dativ ile sich interessieren für + Akkusativ aynı anlama gelir: Ich interessiere mich für Kunst. = Ich bin an Kunst interessiert.

Almanca daran ve woran

an alan fiillerde bir şeyden (insan değil) söz ederken an + es/das yerine daran, soru sorarken woran kullanılır. İnsanlar için an + zamir kalır.

AlmancaTürkçe
Woran denkst du? – Ich denke an die Prüfung. / Ich denke daran.Ne düşünüyorsun? – Sınavı düşünüyorum. / Onu düşünüyorum.
An wen denkst du? – An meine Schwester. / An sie.Kimi düşünüyorsun? – Kız kardeşimi. / Onu.
Denk bitte daran, das Licht auszumachen!Işığı kapatmayı unutma lütfen!
Ich kann mich nicht daran erinnern.Bunu hatırlayamıyorum.

Almanca an ile Sık Kullanılan Kalıplar

AlmancaTürkçeÖrnek
an deiner Stellesenin yerinde olsamAn deiner Stelle würde ich anrufen.
am Anfang / am Endebaşta / sonundaAm Ende hat alles geklappt.
am bestenen iyisiAm besten fragst du den Lehrer.
am TelefontelefondaWer ist am Telefon?
ab und anarada birAb und an gehe ich ins Kino.
an der Reihe seinsırası gelmekDu bist an der Reihe.
an sichaslında, kendi başınaDie Idee an sich ist gut.

Sıfatların en üstünlük derecesi, yüklem ya da zarf olarak kullanıldığında am … -sten ile kurulur: am schnellsten, am liebsten.

Almanca an- Ön Ekli Fiiller

an- aynı zamanda ayrılabilen bir ön ektir; anlamı edattan bağımsız olabilir. Çekimde ön ek sona gider: Ich rufe dich an.

AlmancaTürkçe
anrufen – Ich rufe dich morgen an.aramak – Seni yarın ararım.
anfangen – Der Kurs fängt um neun an.başlamak – Kurs dokuzda başlıyor.
ankommen – Wann kommt der Zug an?varmak – Tren ne zaman varıyor?
anmachen – Mach bitte das Licht an.açmak – Işığı aç lütfen.
anziehen – Ich ziehe eine Jacke an.giymek – Bir ceket giyiyorum.

Ayrılabilen fiillerin kuralları için Almanca ayrılabilen fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca an Kullanımında Sık Yapılan Hatalar

YanlışDoğruNeden?
Das Bild hängt auf der Wand.Das Bild hängt an der Wand.Dikey yüzey: an.
Wir fahren am Meer.Wir fahren ans Meer.Denize gitmek = hareket (Wohin?) → Akkusativ.
im Montagam MontagGünlerde am.
Ich denke an dir.Ich denke an dich.denken an + Akkusativ.
Ich nehme an den Kurs teil.Ich nehme an dem Kurs teil.teilnehmen an + Dativ.
Ich denke an es.Ich denke daran.Nesne için daran.

Almanca an ile Okuma Metni

Am See

Am Samstag sind wir an den See gefahren.

Am Ufer gab es ein kleines Café, und wir haben uns an einen Tisch am Wasser gesetzt.

An der Wand des Cafés hingen alte Fotos vom See.

Am Nachmittag haben wir an einem Bootsausflug teilgenommen.

Ich denke noch oft an diesen schönen Tag.

Türkçe çevirisi

Cumartesi göle gittik.

Kıyıda küçük bir kafe vardı; suyun kenarındaki bir masaya oturduk.

Kafenin duvarında gölün eski fotoğrafları asılıydı.

Öğleden sonra bir tekne gezisine katıldık.

Bu güzel günü hâlâ sık sık düşünüyorum.

Almanca an ile Diyaloglar

Yeni evde

Lukas: Wohin soll ich das Bild hängen?Resmi nereye asayım?

Defne: An die Wand neben dem Fenster, bitte.Pencerenin yanındaki duvara, lütfen.

Lukas: Und der Spiegel?Ya ayna?

Defne: Der kommt an die Tür. Am Schrank ist kein Platz mehr.O kapıya asılacak. Dolapta artık yer yok.

Lukas: Fertig! Jetzt hängt alles an der richtigen Stelle.Bitti! Şimdi her şey doğru yerde asılı.

Telefonda

Mira: Erinnerst du dich an den Termin am Freitag?Cuma günkü randevuyu hatırlıyor musun?

Okan: Ja, ich denke daran. Um wie viel Uhr war er noch mal?Evet, unutmadım. Saat kaçtaydı?

Mira: Um zehn. Nimmst du auch an dem Treffen danach teil?Onda. Sonraki toplantıya da katılıyor musun?

Okan: Ich glaube schon. Am besten schreibst du mir noch eine Nachricht.Sanırım evet. En iyisi bana bir mesaj daha yaz.

Alıştırmalar

1am, an der, ans ya da an die?

  1. Ich sitze ___ Fenster.
  2. Ich gehe ___ Fenster.
  3. Das Bild hängt ___ Wand.
  4. Ich hänge das Bild ___ Wand.
Cevapları göster
  1. am
  2. ans
  3. an der
  4. an die

2an, auf ya da in?

  1. Das Buch liegt ___ dem Tisch.
  2. Die Lampe hängt ___ der Decke.
  3. Die Milch ist ___ dem Kühlschrank.
Cevapları göster
  1. auf
  2. an
  3. in

3Doğru biçimi yazın

  1. Ich denke an ___ (du).
  2. Ich nehme an ___ Kurs teil. (der)
  3. Woran denkst du? – Ich denke ___. (onu, nesne)
Cevapları göster
  1. dich
  2. dem
  3. daran

Sık sorulan sorular

Almanca an ne demek?

an “kenarında, yanında, -de” (yer) ve “-e, -e doğru” (yön) anlamı veren iki yönlü bir edattır; zamanda günler ve tarihlerle de kullanılır: am Montag.

am ile an arasındaki fark nedir?

am, an dem’in kısaltmasıdır: eril ve nötr isimlerde Dativ’de kullanılır (am Fenster). Dişilde an der, yön bildirirken an den / an die / ans.

an ile auf arasındaki fark nedir?

an dikey yüzey ya da kenar (an der Wand), auf yatay yüzeyin üstü (auf dem Tisch) içindir.

ans ne demek?

ans, an das’ın kısaltmasıdır ve nötr isimlerde yön bildirir: Wir fahren ans Meer (Denize gidiyoruz).

denken an Dativ mi Akkusativ mi?

Akkusativ: Ich denke an dich, an den Urlaub. Nesneler için daran, soru için woran kullanılır.