Almanca zu Kullanımı: zum, zur, zu + Mastar, um … zu ve zu ile Kalıplar

Almanca zu, en çok kullanılan ama en çok karıştırılan kelimelerden biridir; çünkü üç ayrı görevi vardır. 1) Edat olarak “-e, -a, -in yanına” anlamı verir ve her zaman Dativ ister: Ich gehe zum Arzt. 2) Mastardan önce gelir: Ich habe vergessen, dich anzurufen. — amaç bildiren um … zu da buraya girer. 3) Sıfattan önce “fazla, çok” anlamı katar: Das ist zu teuer. Bu yazıda bu kullanımların hepsini, zum / zur farkını, nach Hause / zu Hause ayrımını ve sık kalıpları Türkçe çevirili örneklerle anlatıyoruz. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanca zu Kullanımı (Özet Tablo)

KullanımÖrnekTürkçe
Kişiye gitmek (+ Dativ)Ich gehe zu meiner Oma.Büyükanneme gidiyorum.
Yere, kuruma gitmekWir fahren zum Bahnhof.İstasyona gidiyoruz.
Olay, vesileWas schenkst du ihm zum Geburtstag?Doğum gününde ona ne hediye ediyorsun?
zu + mastarIch versuche, pünktlich zu sein.Dakik olmaya çalışıyorum.
um … zu (amaç)Ich lerne Deutsch, um in Berlin zu studieren.Berlin’de okumak için Almanca öğreniyorum.
zu + sıfat (fazla)Der Kaffee ist zu heiß.Kahve fazla sıcak.
Kalıpzu Hause, zu Fuß, ab und zuevde, yürüyerek, arada bir

Kısaca

  • Edat olan zu her zaman Dativ ister: zu dem → zum (eril, nötr), zu der → zur (dişil).
  • Şehre ve artikelsiz ülkeye nach, kişiye ve kuruma zu gidilir: nach Berlin ama zum Arzt, zur Schule.
  • Modal fiillerden sonra zu kullanılmaz: Ich muss arbeiten. (Ich muss zu arbeiten yanlış).
  • Ayrılabilen fiillerde zu araya girer: anrufen → anzurufen, aufstehen → aufzustehen.

Almanca zu Ne Demek?

Sözlükte zu için “-e, -a, -e doğru; için; fazla, çok; kapalı” gibi karşılıklar bulunur. Hangisinin kastedildiği cümledeki yerinden anlaşılır: isimden önceyse edat, mastardan önceyse mastar eki, sıfattan önceyse “fazla” anlamındadır. Günlük dilde tek başına “kapalı” anlamı da taşır: Das Fenster ist zu. (Pencere kapalı.) Ayrıca zumachen (kapatmak) gibi fiillerde ön ektir.

Almanca zu’nun üç görevi: edat (zum Arzt, zur Schule), zu + mastar (anzurufen, um … zu), zu + sıfat (zu teuer)
Almanca zu’nun üç görevi: edat (zum Arzt, zur Schule), zu + mastar (anzurufen, um … zu), zu + sıfat (zu teuer)

Almanca zu Edatı: Kişiye ve Kuruma Gitmek (+ Dativ)

zu hareket bildirse de her zaman Dativ ister; bu yüzden iki yönlü edatlardan değildir. Bir kişinin yanına, bir kuruma ya da bir noktaya gidildiğini anlatır.

AlmancaTürkçe
Ich gehe zum Arzt.Doktora gidiyorum.
Wir fahren zu meinen Eltern.Annemlere gidiyoruz.
Kommst du heute zu mir?Bugün bana gelir misin?
Die Kinder gehen zur Schule.Çocuklar okula gidiyor.
Ich muss noch zur Post.Bir de postaneye gitmem lazım.
Wie komme ich zum Bahnhof?İstasyona nasıl giderim?
Er geht jeden Tag zur Arbeit.Her gün işe gidiyor.

Almanca zum ve zur Farkı

zu artikelle birleşir: eril ve nötr isimlerde zu dem → zum, dişil isimlerde zu der → zur. Çoğulda birleşme olmaz: zu den Großeltern.

ArtikelBirleşmeÖrnekTürkçe
der Arztzumzum Arztdoktora
das Kinozumzum Kinosinemaya (binanın önüne)
die Schulezurzur Schuleokula
die Bankzurzur Bankbankaya
die Freunde (Pl.)—zu den Freundenarkadaşlara
Almanca zum ve zur farkı: der Arzt → zum Arzt, das Kino → zum Kino, die Schule → zur Schule, die Post → zur Post, çoğul → zu den Freunden
Almanca zum ve zur farkı: der Arzt → zum Arzt, das Kino → zum Kino, die Schule → zur Schule, die Post → zur Post, çoğul → zu den Freunden

zum Kino “sinemanın yanına, önüne”, ins Kino ise “sinemaya (film izlemeye)” demektir; zur Schule ve in die Schule gehen ise günlük dilde çoğu zaman aynı anlamda (okula gitmek) kullanılır.

Almanca nach mi zu mu? nach Hause ve zu Hause

Nereye?EdatÖrnek
şehir, ülke (artikelsiz), yönnachnach Berlin, nach Deutschland, nach links
kişi, kurum, noktazuzu Ayşe, zum Arzt, zur Haltestelle
artikelli ülke, kapalı mekânın içiin + Akk.in die Türkei, ins Kino
eve (dönüş)nach HauseIch gehe nach Hause.
evde (yer)zu HauseIch bin zu Hause.

Almanca zu Hause ve nach Hause farkı

AlmancaTürkçe
Ich bin heute den ganzen Tag zu Hause.Bugün bütün gün evdeyim.
Um sechs gehe ich nach Hause.Altıda eve gidiyorum.
Fühl dich wie zu Hause!Kendini evindeymiş gibi hisset!

zu Hause (evde) bir yer, nach Hause (eve) bir yön bildirir. Bitişik zuhause yazımı da doğrudur (Duden ikisini de kabul eder; Avusturya ve İsviçre’de daha yaygındır). İsim olan das Zuhause (yuva) ise her zaman bitişik ve büyük harfle yazılır.

Almanca zu ile Zaman ve Vesile: zum Geburtstag, zu Weihnachten

AlmancaTürkçe
Was wünschst du dir zum Geburtstag?Doğum günün için ne istiyorsun?
Zu Weihnachten fahren wir zu meiner Familie.Noel’de ailemin yanına gidiyoruz.
Zum Frühstück esse ich Brot mit Käse.Kahvaltıda peynirli ekmek yerim.
Ich bin zum ersten Mal in Deutschland.İlk kez Almanya’dayım.
Zum Schluss möchte ich mich bedanken.Son olarak teşekkür etmek istiyorum.

zurzeit (şu sıralar) bitişik yazılır: Zurzeit arbeite ich in München. Yemek öğünleri zum alır: zum Frühstück, zum Mittagessen, zum Abendessen.

Almanca zu + Mastar (zu + Infinitiv)

Bazı fiil, sıfat ve isimlerden sonra gelen ikinci fiil zu + mastar biçiminde cümlenin sonuna gider. Önündeki virgül çoğu zaman isteğe bağlıdır; ancak um/ohne/statt … zu yapılarında, bir isme bağlı olduğunda (keine Zeit, fernzusehen) ve önünde es gibi bir gönderme kelimesi varsa (Es ist nicht leicht, …) virgül zorunludur.

Neyden sonra?ÖrnekTürkçe
versuchenIch versuche, mehr Wasser zu trinken.Daha çok su içmeye çalışıyorum.
vergessenIch habe vergessen, Brot zu kaufen.Ekmek almayı unuttum.
anfangen / beginnenEs fängt an zu regnen.Yağmur yağmaya başlıyor.
hoffenIch hoffe, dich bald zu sehen.Seni yakında görmeyi umuyorum.
Zeit habenIch habe keine Zeit, fernzusehen.Televizyon izlemeye vaktim yok.
Lust habenHast du Lust, ins Kino zu gehen?Sinemaya gitmek ister misin?
Es ist schwer / leichtEs ist nicht leicht, Deutsch zu lernen.Almanca öğrenmek kolay değil.
Almanca zu + Infinitiv: Ich versuche, pünktlich zu sein; ayrılabilen fiilde araya girer: anrufen → anzurufen, aufstehen → aufzustehen
Almanca zu + Infinitiv: Ich versuche, pünktlich zu sein; ayrılabilen fiilde araya girer: anrufen → anzurufen, aufstehen → aufzustehen

Almanca ayrılabilen fiillerde zu

Ayrılabilen fiillerde zu ön ek ile kök arasına girer ve tek kelime yazılır: anrufen → anzurufen, einkaufen → einzukaufen, aufstehen → aufzustehen. Ich habe vergessen, dich anzurufen. Ayrılabilen fiillerin kuralları için Almanca ayrılabilen fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Modal fiillerle zu yok

können, müssen, wollen, dürfen, sollen, möchten ve werden’den sonra mastar zu almaz: Ich kann schwimmen. Ama anlamca yakın olan brauchen olumsuzda zu ile kullanılır: Du brauchst nicht zu kommen. (Gelmene gerek yok.) Ayrıntı için Almanca modal fiiller yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca um zu Kullanımı: Amaç Bildirme

um … zu “… -mek için” anlamında amaç bildirir. um mastar grubunun başına, zu + mastar sona gider. Ana cümle ile amaç cümlesinin öznesi aynı olmalıdır; özne farklıysa damit kullanılır.

AlmancaTürkçe
Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten.Almanya’da çalışmak için Almanca öğreniyorum.
Er spart Geld, um ein Auto zu kaufen.Araba almak için para biriktiriyor.
Wir stehen früh auf, um den Zug nicht zu verpassen.Treni kaçırmamak için erken kalkıyoruz.
Ich rufe an, um einen Termin zu vereinbaren.Randevu almak için arıyorum.
ÖzneBağlaçÖrnek
aynı (ich – ich)um … zuIch lerne, um die Prüfung zu bestehen.
farklı (ich – du)damitIch erkläre es dir, damit du es verstehst.

“Ne için / Ne amaçla?” sorusu Wozu? ile sorulur ve cevabı um … zu ile verilir. Warum? (Neden?) sorusunun cevabı ise genellikle weil ile verilir: weil sebep, um … zu amaç bildirir.

Almanca ohne … zu ve statt … zu

AlmancaTürkçe
Er ging, ohne sich zu verabschieden.Vedalaşmadan gitti.
Sie hat den Text übersetzt, ohne ein Wörterbuch zu benutzen.Metni sözlük kullanmadan çevirdi.
Statt zu lernen, spielt er Computerspiele.Ders çalışacağına bilgisayar oyunu oynuyor.
Statt den Bus zu nehmen, gehe ich zu Fuß.Otobüse binmek yerine yürüyorum.

ohne … zu “-meden, -madan”, statt / anstatt … zu “-mek yerine, -eceğine” anlamındadır. Yapıları um … zu ile aynıdır.

Almanca zu + Sıfat: zu groß, zu teuer

Sıfattan önce gelen zu “fazla, gereğinden çok” anlamı katar ve genellikle olumsuz bir değerlendirme içerir. sehr (çok) ise yalnızca derece bildirir.

AlmancaTürkçe
Die Schuhe sind zu klein.Ayakkabılar fazla küçük (ayağıma olmuyor).
Die Schuhe sind sehr klein.Ayakkabılar çok küçük (bebek ayakkabısı gibi).
Es ist zu spät, um noch anzurufen.Aramak için artık çok geç.
Das Wasser ist zu kalt zum Schwimmen.Su yüzmek için fazla soğuk.

Almanca zu ile Sık Kullanılan Kalıplar

AlmancaTürkçeÖrnek
zu FußyürüyerekIch gehe zu Fuß zur Arbeit.
ab und zuarada birAb und zu esse ich Fleisch.
bis zuen fazla …, … -e kadarHier haben bis zu 50 Personen Platz.
zum Beispiel (z. B.)örneğinIch mag Obst, zum Beispiel Äpfel.
zum Glückneyse kiZum Glück ist nichts passiert.
zu Endesona ermişDer Film ist zu Ende.
zu zweit / zu drittiki / üç kişi olarakWir fahren zu zweit in den Urlaub.
zum TeilkısmenDas stimmt nur zum Teil.

Almanca zu- Ön Ekli Fiiller

AlmancaTürkçe
zumachen – Mach bitte das Fenster zu.kapatmak – Pencereyi kapat lütfen.
zuhören – Hör mir bitte zu!dinlemek – Beni dinle lütfen!
zunehmen – Ich habe zwei Kilo zugenommen.kilo almak – İki kilo aldım.
zusehen – Wir sehen den Kindern beim Spielen zu.izlemek – Çocukların oynamasını izliyoruz.

zuhören ve zusehen Dativ alır: Ich höre dir zu. (Seni dinliyorum.)

Almanca zu Kullanımında Sık Yapılan Hatalar

YanlışDoğruNeden?
Ich gehe zu Berlin.Ich fahre nach Berlin.Şehirlerde nach.
Ich gehe zu die Schule.Ich gehe zur Schule.zu Dativ ister: zu der → zur.
Ich muss zu arbeiten.Ich muss arbeiten.Modal fiilden sonra zu yok.
Ich habe vergessen, zu anrufen.Ich habe vergessen anzurufen.zu araya girer: anzurufen (virgül burada isteğe bağlı).
Ich erkläre es, um du es verstehst.Ich erkläre es, damit du es verstehst.Özne farklıysa damit.
Ich bin nach Hause.Ich bin zu Hause.Yer bildirirken zu Hause.

Almanca zu ile Okuma Metni

Mein Plan für Deutschland

Ich lerne seit einem Jahr Deutsch, um in Deutschland zu studieren.

Jeden Morgen fahre ich mit dem Bus zur Sprachschule.

Es ist nicht leicht, jeden Tag früh aufzustehen, aber ich versuche, motiviert zu bleiben.

Am Wochenende gehe ich zu meinen Großeltern; zum Glück wohnen sie nicht weit weg.

Manchmal ist der Unterricht zu schnell für mich, deshalb lerne ich zu Hause weiter.

Ich hoffe, nächstes Jahr zur Uni zu gehen.

Türkçe çevirisi

Almanya’da okumak için bir yıldır Almanca öğreniyorum.

Her sabah otobüsle dil okuluna gidiyorum.

Her gün erken kalkmak kolay değil ama motive kalmaya çalışıyorum.

Hafta sonu dedemlere gidiyorum; neyse ki uzakta oturmuyorlar.

Ders bazen benim için fazla hızlı, bu yüzden evde çalışmaya devam ediyorum.

Gelecek yıl üniversiteye gitmeyi umuyorum.

Almanca zu ile Diyaloglar

Hafta sonu

Nina: Was machst du am Samstag?Cumartesi ne yapıyorsun?

Okan: Am Vormittag gehe ich zum Markt, um Obst zu kaufen. Danach fahre ich zu meinem Bruder.Öğleden önce meyve almak için pazara gidiyorum. Sonra kardeşimin yanına gidiyorum.

Nina: Hast du am Abend Zeit, ins Kino zu gehen?Akşam sinemaya gitmeye vaktin var mı?

Okan: Leider nicht. Ich bleibe zu Hause, um für die Prüfung zu lernen.Maalesef yok. Sınava çalışmak için evde kalıyorum.

Mağazada

Verkäuferin: Passt Ihnen die Jacke?Ceket size oldu mu?

Emre: Leider nicht, sie ist zu eng. Haben Sie sie eine Nummer größer?Maalesef olmadı, fazla dar. Bir beden büyüğü var mı?

Verkäuferin: Ja, Moment. Ich gehe kurz ins Lager, um nachzusehen.Evet, bir dakika. Bakmak için hemen depoya gidiyorum.

Emre: Danke! Zum Glück habe ich heute Zeit.Teşekkürler! Neyse ki bugün vaktim var.

Alıştırmalar

1zum mu zur mu?

  1. Ich gehe ___ Bäckerei.
  2. Wir fahren ___ Flughafen.
  3. Sie geht ___ Zahnarzt.
  4. Er geht ___ Uni.
Cevapları göster
  1. zur
  2. zum
  3. zum
  4. zur

2zu ile tamamlayın (gerekirse)

  1. Ich versuche, früh schlafen ___ gehen.
  2. Ich muss früh schlafen ___ gehen.
  3. Vergiss nicht, mich an___rufen.
Cevapları göster
  1. zu gehen
  2. gehen (zu yok)
  3. anzurufen

3um … zu ya da damit?

  1. Ich spare Geld, ___ ein Fahrrad ___ kaufen.
  2. Ich spreche langsam, ___ du mich verstehst.
Cevapları göster
  1. um … zu
  2. damit

Sık sorulan sorular

Almanca zu ne demek?

Edat olarak “-e, -a” (zum Arzt), mastardan önce “-mek” eki (zu lernen), sıfattan önce “fazla” (zu teuer) anlamı verir; tek başına “kapalı” da demektir.

zum ile zur farkı nedir?

zum = zu dem (eril ve nötr isimler: zum Arzt, zum Kino), zur = zu der (dişil isimler: zur Schule, zur Post). Çoğulda zu den.

Almanca um zu ne demek?

um … zu “-mek için” anlamında amaç bildirir: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten. Özneler farklıysa damit kullanılır.

zu Hause ile nach Hause farkı nedir?

zu Hause “evde” (Ich bin zu Hause), nach Hause “eve” (Ich gehe nach Hause) demektir.

Hangi fiillerden sonra zu kullanılmaz?

Modal fiillerden (können, müssen, wollen, dürfen, sollen, möchten) ve werden’den sonra mastar zu almaz: Ich kann gut kochen.