Almanca Zaman Edatları: am, im, um, seit, vor, nach, bis, ab, während – Hâlleri ve Örnek Cümleler

Almanca zaman edatları (temporale Präpositionen) bir olayın ne zaman, ne zamandan beri, ne zamana kadar ya da ne kadar süre olduğunu bildirir. En sık kullanılanları um (saat), am (gün), im (ay, mevsim), seit (-den beri), vor (önce), nach (sonra) ve bis (-e kadar)dır. Her edat ardından gelen ismi belirli bir hâle sokar: Akkusativ, Dativ ya da Genitiv. Aşağıda 20 Almanca zaman edatını hâli, anlamı ve örnek cümlesiyle bulacaksınız. Ardından am, im, um kuralını, edatları hâllere göre tek tek, seit ile vor farkını, saatlerde kullanılan edatları, örnek cümleleri ve alıştırmaları anlatıyoruz.

Almanca Zaman Edatları Tablosu

EdatHâlAnlamıÖrnek
1. umAkkusativsaat …’deDer Kurs beginnt um 9 Uhr.
Kurs saat 9’da başlıyor.
2. gegenAkkusativcivarında, sularındaIch komme gegen 8 Uhr.
Saat 8 sularında gelirim.
3. bisAkkusativ-e kadarDer Laden ist bis 20 Uhr geöffnet.
Dükkân saat 20’ye kadar açık.
4. fürAkkusativ(süre) için, -lığınaIch fahre für zwei Wochen nach Berlin.
İki haftalığına Berlin’e gidiyorum.
5. überAkkusativboyuncaWir bleiben über das Wochenende.
Hafta sonu boyunca kalıyoruz.
6. an (am)Dativgün, tarih, günün bölümüAm Montag habe ich frei.
Pazartesi izinliyim.
7. in (im)Dativay, mevsim, yıl (im Jahr); … sonraIm Sommer fahren wir ans Meer.
Yazın denize gidiyoruz.
8. vorDativ… önceIch habe ihn vor zwei Jahren kennengelernt.
Onunla iki yıl önce tanıştım.
9. nachDativ… sonraNach dem Essen trinken wir Tee.
Yemekten sonra çay içiyoruz.
10. seitDativ-den beri, -dirIch lerne seit drei Monaten Deutsch.
Üç aydır Almanca öğreniyorum.
11. abDativ-den itibarenAb nächster Woche arbeite ich mehr.
Gelecek haftadan itibaren daha çok çalışıyorum.
12. beiDativ… sırasındaBeim Essen spricht man nicht.
Yemek sırasında konuşulmaz.
13. zu (zum, zur)Dativbayram, özel gün; zamanıZu Weihnachten besuchen wir die Oma.
Noel’de büyükannemizi ziyaret ediyoruz.
14. zwischenDativ… arasındaRufen Sie zwischen 9 und 12 Uhr an.
Saat 9 ile 12 arasında arayın.
15. von … bisDativ-den … -e kadarIch arbeite von Montag bis Freitag.
Pazartesiden cumaya kadar çalışıyorum.
16. von … anDativ-den itibarenVon heute an rauche ich nicht mehr.
Bugünden itibaren artık sigara içmiyorum.
17. ausDativ(bir dönem)den kalmaDas Haus stammt aus dem 18. Jahrhundert.
Ev 18. yüzyıldan kalma.
18. währendGenitiv… sırasında, süresinceWährend des Unterrichts ist das Handy aus.
Ders sırasında telefon kapalı.
19. innerhalbGenitiv… içindeBitte antworten Sie innerhalb einer Woche.
Lütfen bir hafta içinde cevap verin.
20. außerhalbGenitiv… dışındaAußerhalb der Öffnungszeiten ist niemand da.
Çalışma saatleri dışında kimse yok.

Hâl renkleri: Akkusativ (-i hâli), Dativ (-e hâli), Genitiv (-in hâli). am = an dem, im = in dem, zum = zu dem, zur = zu der, beim = bei dem, vom = von dem.

Kısaca

  • Saat: um 8 Uhr · Gün ve tarih: am Montag, am 3. Mai · Ay, mevsim: im Mai, im Winter
  • Yıl edatsız: 2020 ya da im Jahr 2020; standart Almancada in 2020 değil (İngilizceden geçme; gazete dilinde görülse de hatalı sayılır)
  • seit + süren durumda şimdiki zaman: Ich wohne seit 2019 hier. (2019’dan beri burada oturuyorum.)
  • vor = önce: vor zwei Jahren · in = sonra: in zwei Tagen
  • Akkusativ: bis, für, gegen, um, über · Dativ: ab, an, aus, bei, in, nach, seit, von, vor, zu, zwischen · Genitiv: während, innerhalb, außerhalb
Almanca zaman edatları ve hâlleri: Akkusativ bis, für, gegen, um, über; Dativ ab, an, aus, bei, in, nach, seit, von, vor, zu, zwischen; Genitiv während, innerhalb, außerhalb
Almanca zaman edatları ve hâlleri: Akkusativ bis, für, gegen, um, über; Dativ ab, an, aus, bei, in, nach, seit, von, vor, zu, zwischen; Genitiv während, innerhalb, außerhalb

Almanca Zaman Edatları Nelerdir?

Edat (die Präposition) bir isimle birlikte kullanılan ve o ismin cümledeki ilişkisini gösteren kelimedir. Zaman edatı, bu ilişkinin zamanla ilgili olduğunu bildirir: nach dem Essen (yemekten sonra), seit einem Jahr (bir yıldır). Türkçede bu görevi çoğu zaman ekler ve “önce, sonra, beri, kadar” gibi sontakılar yapar.

heute, morgen, jetzt, gestern gibi kelimeler ise zaman edatı değil, zaman zarfıdır: arkalarından isim gelmez ve hâl istemezler. Bunlar için Almanca zaman zarfları yazımıza bakabilirsiniz. Zaman edatlarıyla kurulan ifadeler genellikle şu sorulara cevap verir:

SoruTürkçeCevap örneği
Wann?Ne zaman?Am Montag. / Im Mai. / Um 8 Uhr.
Um wie viel Uhr?Saat kaçta?Um halb neun.
Seit wann?Ne zamandan beri?Seit einem Jahr.
Bis wann?Ne zamana kadar?Bis Freitag.
Ab wann?Ne zamandan itibaren?Ab morgen.
Wie lange?Ne kadar süre?Zwei Stunden. / Für eine Woche.
Von wann bis wann?Ne zamandan ne zamana?Von 9 bis 17 Uhr.

Almanca Zaman Edatları: am, im, um

Türk öğrencilerin en çok karıştırdığı üç zaman edatı am, im ve um’dur, çünkü Türkçede üçü de “-de, -da” ile karşılanır. Kural zamanın türüne bağlıdır:

Almanca am im um kuralı: um saat (um 8 Uhr), am gün ve tarih (am Montag, am 3. Mai, am Abend), im ay ve mevsim (im Mai, im Winter)
Almanca am im um kuralı: um saat (um 8 Uhr), am gün ve tarih (am Montag, am 3. Mai, am Abend), im ay ve mevsim (im Mai, im Winter)
EdatNe için?Örnekler
umsaatum 7 Uhr · um halb acht · um Mitternacht
amgün, tarih, günün bölümüam Montag · am 3. Mai · am Morgen · am Abend · am Wochenende
imay, mevsim, yıl (Jahr ile), yüzyılim Mai · im Winter · im Jahr 2020 · im 19. Jahrhundert
in dergece, hafta içiin der Nacht · in der Woche
—yalnız yıl sayısı2020 · 1990 (edatsız)

Günün bölümlerinde am Morgen, am Vormittag, am Mittag, am Nachmittag, am Abend denir; en önemli istisna in der Nacht’tır. Bayramlarda an Weihnachten ya da zu Weihnachten ikisi de kullanılır (zu kuzeyde, an güneyde daha yaygındır). Yıllarda en sık hata in 2020 demektir (İngilizceden geçme bir kullanım); doğrusu yalnızca 2020 ya da im Jahr 2020’dir. Tarihlerin okunuşu için Almanca tarih yazma, günler ve aylar için Almanca haftanın günleri ve Almanca aylar ve mevsimler yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca Akkusativ Alan Zaman Edatları

Bu edatlardan sonra gelen isim Akkusativ (-i hâli) olur: für einen Monat, über das Wochenende.

Almanca um: saat kaçta?

um saati bildirir ve “saat …’de” demektir. Saati yaklaşık söylerken um … herum da denir.

AlmancaTürkçe
Der Film beginnt um 20 Uhr.Film saat 20’de başlıyor.
Um wie viel Uhr stehst du auf? – Um halb sieben.Saat kaçta kalkıyorsun? – Altı buçukta.
Wir treffen uns um 5 Uhr herum.Saat 5 civarında buluşuyoruz.

Almanca gegen: civarında

gegen zaman bildirirken “civarında, sularında” anlamına gelir; kesin olmayan bir zamanı anlatır.

AlmancaTürkçe
Ich bin gegen 18 Uhr zu Hause.Saat 18 sularında evdeyim.
Gegen Abend wurde es kühler.Akşama doğru hava serinledi.

Almanca bis: -e kadar

bis bir sınırı bildirir. Arkasından artikelsiz kelime (bis Montag, bis 5 Uhr) gelir; artikelli isim gerekiyorsa bis zum / bis zur kullanılır ve hâli zu belirler (Dativ) ya da bis in die Nacht gibi başka bir edat eklenir.

AlmancaTürkçe
Ich bleibe bis Sonntag.Pazara kadar kalıyorum.
Bis morgen!Yarına kadar! (Yarın görüşürüz!)
Wir warten bis zum Ende des Films.Filmin sonuna kadar bekliyoruz.
Bis wann hast du Zeit?Ne zamana kadar vaktin var?

Almanca für: süre için

für sınırlı, belirli bir süreyi bildirir (çoğu zaman planlanan): “-lığına, … için”. Geçmişte başlayıp devam eden süre için seit kullanılır (aşağıda).

AlmancaTürkçe
Ich fahre für eine Woche in den Urlaub.Bir haftalığına tatile gidiyorum.
Kannst du mir das Auto für einen Tag leihen?Arabayı bir günlüğüne bana ödünç verir misin?

Almanca über: boyunca

über zaman bildirirken “boyunca” demektir; en çok über das Wochenende (konuşmada übers Wochenende) ve über Nacht (bir gecede, gece boyunca) kalıplarında geçer.

AlmancaTürkçe
Wir fahren übers Wochenende nach Hamburg.Hafta sonu için Hamburg’a gidiyoruz.
Über Nacht ist Schnee gefallen.Gece boyunca kar yağdı.

Almanca Dativ Alan Zaman Edatları

Zaman edatlarının çoğu Dativ (-e hâli) ister: seit einem Jahr, vor zwei Tagen, nach der Schule. Dativ çoğulda, çoğulu -n ya da -s ile bitmeyen isimler -n alır: vor drei Tagen, seit zwei Jahren. Hâller için Akkusativ ve Dativ farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca an (am): gün ve tarih

AlmancaTürkçe
Am Freitag gehe ich ins Kino.Cuma günü sinemaya gidiyorum.
Ich bin am 12. April geboren.12 Nisan’da doğdum.
Am Nachmittag habe ich Unterricht.Öğleden sonra dersim var.
Was machst du am Wochenende?Hafta sonu ne yapıyorsun?

Almanca in (im): ay, mevsim ve “sonra”

in ay, mevsim, yıl (im Jahr …) ve yüzyıllarda kullanılır. Gelecekten söz ederken ise “… sonra” anlamına gelir: in zwei Wochen = iki hafta sonra.

AlmancaTürkçe
Im April regnet es oft.Nisanda sık sık yağmur yağar.
Im Herbst beginnt die Schule.Sonbaharda okul başlar.
In fünf Minuten fährt der Bus ab.Otobüs beş dakika sonra kalkıyor.
In der Woche arbeite ich, am Wochenende nicht.Hafta içi çalışırım, hafta sonu çalışmam.

Almanca vor: önce

AlmancaTürkçe
Vor dem Unterricht trinke ich einen Kaffee.Dersten önce bir kahve içerim.
Sie ist vor einem Monat umgezogen.Bir ay önce taşındı.
Es ist fünf vor zwölf.Saat on ikiye beş var.

Almanca nach: sonra

AlmancaTürkçe
Nach dem Unterricht gehe ich nach Hause.Dersten sonra eve giderim.
Nach einer Stunde war er wieder da.Bir saat sonra yeniden oradaydı.
Es ist zehn nach acht.Saat sekizi on geçiyor.

nach başka bir olaydan ya da başlangıç noktasından “sonra”yı anlatır (geçmişte de gelecekte de: Nach dem Essen gehen wir spazieren.); “şu andan itibaren … sonra” için in kullanılır: In einer Stunde bin ich zurück. (Bir saat sonra dönerim.) Nach einer Stunde bin ich zurück bu anlamda yanlıştır.

Almanca seit: -den beri

seit geçmişte başlayıp hâlâ süren bir durumu bildirir. Türkçedeki “-dir” gibi, fiil şimdiki zamanda kalır: Ich wohne seit fünf Jahren in Berlin. (Beş yıldır Berlin’de oturuyorum.) Olumsuz ya da tamamlanmış olaylarda Perfekt de kullanılır: Ich habe ihn seit Jahren nicht gesehen. (Onu yıllardır görmedim.)

AlmancaTürkçe
Seit wann lernst du Deutsch? – Seit einem Jahr.Ne zamandan beri Almanca öğreniyorsun? – Bir yıldır.
Seit gestern habe ich Kopfschmerzen.Dünden beri başım ağrıyor.

Almanca ab: -den itibaren

AlmancaTürkçe
Ab morgen habe ich Urlaub.Yarından itibaren izinliyim.
Der Kurs findet ab dem 1. März statt.Kurs 1 Mart’tan itibaren yapılıyor.

Almanca bei, zu, zwischen ve von … bis

AlmancaTürkçe
Beim Autofahren telefoniere ich nicht.Araba kullanırken telefonla konuşmam.
Zu Ostern fahren wir in die Türkei.Paskalya’da Türkiye’ye gidiyoruz.
Zwischen 13 und 14 Uhr ist die Praxis geschlossen.Saat 13 ile 14 arasında muayenehane kapalı.
Der Kurs geht vom 1. bis zum 15. Juli.Kurs 1 Temmuz’dan 15 Temmuz’a kadar sürüyor.

Almanca Genitiv Alan Zaman Edatları

während (sırasında), innerhalb (içinde) ve außerhalb (dışında) Genitiv ister: während des Films, innerhalb einer Woche. Konuşma dilinde während bazen Dativ ile de duyulur, ama yazıda Genitiv doğru kabul edilir.

AlmancaTürkçe
Während des Essens sieht er fern.Yemek sırasında televizyon izliyor.
Innerhalb von zwei Tagen ist das Paket da.Paket iki gün içinde gelir.
Außerhalb der Saison ist das Hotel billiger.Sezon dışında otel daha ucuz.

innerhalb von kalıbında hâli von belirler ve Dativ olur. während bağlaç olarak da kullanılır; ayrıntısı während kullanımı yazımızda.

Almanca seit, vor ve für Farkı

Bu üç edat Türkçede “-dir, önce, -lığına” diye farklı karşılanır ama Türk öğrenciler sık sık karıştırır. Zaman çizgisinde farkı şöyledir:

Almanca seit, vor ve für farkı: vor zwei Jahren iki yıl önce (geçmişte bir an), seit zwei Jahren iki yıldır (geçmişten şimdiye), für zwei Wochen iki haftalığına (süre), in zwei Tagen iki gün sonra
Almanca seit, vor ve für farkı: vor zwei Jahren iki yıl önce (geçmişte bir an), seit zwei Jahren iki yıldır (geçmişten şimdiye), für zwei Wochen iki haftalığına (süre), in zwei Tagen iki gün sonra
EdatNe anlatır?ÖrnekTürkçe
vorgeçmişte bir anIch bin vor zwei Jahren nach Deutschland gekommen.İki yıl önce Almanya’ya geldim.
seitgeçmişten şimdiye süren durumIch lebe seit zwei Jahren in Deutschland.İki yıldır Almanya’da yaşıyorum.
fürsınırlı süreIch fahre für zwei Wochen in die Türkei.İki haftalığına Türkiye’ye gidiyorum.
inşimdiden ileriyeIn zwei Tagen beginnt der Kurs.Kurs iki gün sonra başlıyor.

Almanca Önce ve Sonra: vor, nach, bevor, nachdem

“Önce” ve “sonra” Almancada üç farklı türde kelimeyle anlatılır. Edat (vor, nach) isimle, bağlaç (bevor, nachdem) yan cümleyle kullanılır, zarf (vorher, nachher) ise tek başına durur:

AnlamEdat + isimBağlaç + yan cümleZarf
öncevor dem Essenbevor wir essenvorher
sonranach dem Essennachdem wir gegessen habennachher / danach
sırasındawährend des Essenswährend wir essenwährenddessen
-den beriseit dem Umzugseit(dem) wir umgezogen sindseitdem

Örnek: Vor dem Essen waschen wir uns die Hände. / Bevor wir essen, waschen wir uns die Hände. (Yemekten önce / Yemek yemeden önce ellerimizi yıkarız.) Zarfla: Wir waschen uns vorher die Hände. (Önceden ellerimizi yıkarız.) Zaman bağlaçları için Almanca wenn cümleleri ve Almanca als kullanımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca Saatlerde Kullanılan Edatlar

Saat söylerken dört edat kullanılır: um (kaçta), gegen (civarında), vor (… var) ve nach (… geçiyor).

AlmancaTürkçe
Es ist Viertel vor drei.Saat üçe çeyrek var.
Es ist zehn nach acht.Saat sekizi on geçiyor.
Es ist fünf vor halb zehn.Saat dokuzu yirmi beş geçiyor.
Ich komme um halb neun.Sekiz buçukta geliyorum.
Wir essen gegen sieben.Yedi sularında yemek yiyoruz.
Von neun bis fünf bin ich im Büro.Dokuzdan beşe kadar bürodayım.

Saat söyleme kurallarının tamamı için Almanca saatler yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Zaman Edatları Örnek Cümleler

AlmancaTürkçe
Der Zug fährt um 7.15 Uhr ab.Tren 7.15’te kalkıyor.
Am Wochenende schlafe ich lange.Hafta sonu geç saate kadar uyurum.
Am Abend sehen wir fern.Akşam televizyon izleriz.
In der Nacht ist es hier sehr ruhig.Gece burası çok sakindir.
Im Dezember ist es kalt.Aralıkta hava soğuktur.
Ich bin im Jahr 2005 geboren.2005 yılında doğdum.
In zehn Minuten bin ich da.On dakika sonra oradayım.
Vor einer Woche war ich in Hamburg.Bir hafta önce Hamburg’daydım.
Nach der Arbeit gehe ich einkaufen.İşten sonra alışverişe giderim.
Wir wohnen seit 2019 in Köln.2019’dan beri Köln’de oturuyoruz.
Das Geschäft ist bis Samstag geschlossen.Mağaza cumartesiye kadar kapalı.
Ab Januar gibt es neue Preise.Ocaktan itibaren yeni fiyatlar var.
Ich leihe dir das Buch für eine Woche.Kitabı sana bir haftalığına ödünç veriyorum.
Wir treffen uns gegen sechs.Altı sularında buluşuyoruz.
Beim Frühstück lese ich Zeitung.Kahvaltı sırasında gazete okurum.
Zum Geburtstag bekomme ich ein Fahrrad.Doğum günümde bana bisiklet hediye edilecek.
Während der Ferien arbeite ich in einem Café.Tatil süresince bir kafede çalışıyorum.
Die Wohnung muss innerhalb eines Monats frei sein.Daire bir ay içinde boşaltılmalı.
Zwischen Weihnachten und Neujahr ist das Büro geschlossen.Noel ile yılbaşı arasında büro kapalı.
Von 12 bis 13 Uhr ist Mittagspause.12’den 13’e kadar öğle arası.

Almanca Zaman Edatları ile Diyaloglar

Randevu ayarlarken

Frau Lang: Wann haben Sie Zeit? Am Dienstag?Ne zaman vaktiniz var? Salı günü?

Herr Kaya: Am Dienstag arbeite ich bis 17 Uhr. Geht es nach der Arbeit?Salı günü 17’ye kadar çalışıyorum. İşten sonra olur mu?

Frau Lang: Ja, um 18 Uhr. Oder lieber am Mittwoch zwischen 10 und 12 Uhr?Evet, saat 18’de. Yoksa çarşamba 10 ile 12 arası mı daha iyi?

Herr Kaya: Dienstag um 18 Uhr ist gut. Ich bin gegen Viertel vor sechs da.Salı saat 18 iyi. Altıya çeyrek kala gibi oradayım.

Yeni komşuyla

Jana: Seit wann wohnen Sie hier?Ne zamandan beri burada oturuyorsunuz?

Murat: Seit drei Wochen. Wir sind im Oktober umgezogen.Üç haftadır. Ekimde taşındık.

Jana: Und wie lange bleiben Sie in Deutschland?Peki Almanya’da ne kadar kalacaksınız?

Murat: Erst mal zwei Jahre. Vor einem Jahr habe ich hier eine Stelle gefunden.Şimdilik iki yıllığına. Bir yıl önce burada bir iş buldum.

Jana: Schön! Kommen Sie doch am Wochenende zum Kaffee vorbei.Güzel! Hafta sonu bir kahveye uğrayın.

Dikkat: en sık yapılan hatalar

  • in Montag → am Montag · am Mai → im Mai
  • in 2020 → 2020 ya da im Jahr 2020
  • Ich habe seit drei Jahren hier gewohnt. → Ich wohne seit drei Jahren hier. (seit + şimdiki zaman)
  • vor zwei Jahre → vor zwei Jahren (Dativ çoğul -n)
  • Nach zwei Tagen fahre ich. (gelecek) → In zwei Tagen fahre ich.
  • am Nacht → in der Nacht

Alıştırmalar

1am, im ya da um?

  1. ___ 7 Uhr
  2. ___ Sonntag
  3. ___ Juli
  4. ___ Abend
  5. ___ Winter
  6. ___ 24. Dezember
Cevapları göster
  1. um
  2. am
  3. im
  4. am
  5. im
  6. am

2seit, vor, für ya da in?

  1. Ich lerne ___ einem Jahr Deutsch.
  2. Er ist ___ zwei Tagen angekommen.
  3. Wir fahren ___ eine Woche nach Wien.
  4. ___ zehn Minuten beginnt der Film.
Cevapları göster
  1. seit
  2. vor
  3. für
  4. In

3Almancası nedir?

  1. Dersten sonra
  2. Kahvaltıdan önce
  3. Cumaya kadar
  4. Gelecek aydan itibaren
  5. Tatil sırasında
Cevapları göster
  1. nach dem Unterricht
  2. vor dem Frühstück
  3. bis Freitag
  4. ab nächstem Monat
  5. während der Ferien

Sık sorulan sorular

Almanca zaman edatları nelerdir?

En sık kullanılanları um, am (an), im (in), seit, vor, nach, bis, ab, für, gegen, bei, zu, zwischen ve während’dir. Hepsi bir isimle birlikte zaman bildirir.

Almanca am, im ve um ne zaman kullanılır?

um saatlerde (um 8 Uhr), am günlerde, tarihlerde ve günün bölümlerinde (am Montag, am Abend), im aylarda, mevsimlerde ve yıllarda (im Mai, im Winter, im Jahr 2020) kullanılır.

Almanca zaman edatları hangi hâli ister?

Akkusativ: bis, für, gegen, um, über. Dativ: ab, an, aus, bei, in, nach, seit, von, vor, zu, zwischen. Genitiv: während, innerhalb, außerhalb.

Almanca seit ile vor arasındaki fark nedir?

vor geçmişte bir anı bildirir (vor zwei Jahren = iki yıl önce), seit geçmişte başlayıp hâlâ süren durumu (seit zwei Jahren = iki yıldır). Süren durumda seit ile fiil şimdiki zamanda kalır.

Almanca iki gün sonra nasıl denir?

Gelecek için in zwei Tagen denir. nach zwei Tagen ise başka bir olaydan iki gün sonrasını anlatır: Nach zwei Tagen war er wieder gesund.

Almancada yıl söylerken hangi edat kullanılır?

Yalnız yıl sayısı edatsız söylenir: Ich bin 2005 geboren. Jahr kelimesiyle im kullanılır: im Jahr 2005.