Almanca Yer Edatları: Wechselpräpositionen, Yer Yön Edatları, Auf ve Über Farkı ve Örnek Cümleler

Almanca yer edatları (die Präpositionen des Ortes) bir şeyin nerede olduğunu ya da nereye gittiğini anlatır. En önemli dokuz yer edatı in, an, auf, über, unter, vor, hinter, neben, zwischen’dir ve Almancada bunlara Wechselpräpositionen (değişken edatlar) denir: Soru Wo? (nerede?) ise Dativ, Wohin? (nereye?) ise Akkusativ alırlar. Aşağıdaki tabloda dokuz edatın ikisini de örnekleriyle bulacaksınız. Ardından yer yön edatlarını, liegen/legen gibi fiil çiftlerini, im, ins, am, ans kısaltmalarını, auf ve über farkını, cümleleri, diyalogları ve alıştırmaları anlatıyoruz.

Almanca Yer Edatları Tablosu: Wo? ve Wohin?

EdatWo? + Dativ (nerede?)Wohin? + Akkusativ (nereye?)
1. iniçinde, -de
Die Milch ist im Kühlschrank.
Süt buzdolabında.
içine, -e
Ich stelle die Milch in den Kühlschrank.
Sütü buzdolabına koyuyorum.
2. an-de (dayalı, bitişik), kenarında
Das Bild hängt an der Wand.
Resim duvarda asılı.
-e (dayalı), kenarına
Ich hänge das Bild an die Wand.
Resmi duvara asıyorum.
3. aufüstünde (değerek)
Das Buch liegt auf dem Tisch.
Kitap masanın üstünde.
üstüne
Ich lege das Buch auf den Tisch.
Kitabı masanın üstüne koyuyorum.
4. überüstünde, yukarısında (değmeden)
Die Lampe hängt über dem Tisch.
Lamba masanın üstünde asılı.
üstüne, üzerinden
Ich hänge die Lampe über den Tisch.
Lambayı masanın üstüne asıyorum.
5. unteraltında
Die Katze liegt unter dem Bett.
Kedi yatağın altında yatıyor.
altına
Die Katze läuft unter das Bett.
Kedi yatağın altına koşuyor.
6. vorönünde
Das Fahrrad steht vor der Tür.
Bisiklet kapının önünde duruyor.
önüne
Ich stelle das Fahrrad vor die Tür.
Bisikleti kapının önüne koyuyorum.
7. hinterarkasında
Der Garten liegt hinter dem Haus.
Bahçe evin arkasında.
arkasına
Der Ball rollt hinter das Haus.
Top evin arkasına yuvarlanıyor.
8. nebenyanında
Die Lampe steht neben dem Sofa.
Lamba kanepenin yanında duruyor.
yanına
Ich stelle die Lampe neben das Sofa.
Lambayı kanepenin yanına koyuyorum.
9. zwischenarasında
Der Stuhl steht zwischen dem Tisch und dem Schrank.
Sandalye masa ile dolabın arasında duruyor.
arasına
Ich stelle den Stuhl zwischen den Tisch und den Schrank.
Sandalyeyi masa ile dolabın arasına koyuyorum.

Kısaca

  • Dokuz yer edatı: in, an, auf, über, unter, vor, hinter, neben, zwischen.
  • Wo? (nerede?) → Dativ: Das Buch liegt auf dem Tisch.
  • Wohin? (nereye?) → Akkusativ: Ich lege das Buch auf den Tisch.
  • Durum fiilleri (liegen, stehen, sitzen, hängen) Dativ, hareket fiilleri (legen, stellen, setzen, hängen) Akkusativ ile kullanılır.
  • auf değerek üstünde, über değmeden üstünde demektir.

Almanca Wechselpräpositionen Nedir?

Wechsel “değişim” demektir; Wechselpräpositionen ise hâli değişen edatlardır. Aynı edat, cümlenin anlamına göre bazen Dativ, bazen Akkusativ alır. Hangisini seçeceğinizi tek bir soru belirler:

  • Wo? – nerede? Bir şey bir yerde duruyor, yer değiştirmiyor → Dativ (dem, der, dem, den).
  • Wohin? – nereye? Bir şey bir yere gidiyor ya da konuluyor, yer değiştiriyor → Akkusativ (den, die, das, die).
Almanca yer edatları resimli: in içinde, auf üstünde, unter altında, über üstünde değmeden, neben yanında, an kenarında, vor önünde, hinter arkasında, zwischen arasında
Almanca yer edatları resimli: in içinde, auf üstünde, unter altında, über üstünde değmeden, neben yanında, an kenarında, vor önünde, hinter arkasında, zwischen arasında

Türkçede bu fark eklerle yapılır: “masada” Dativ’e, “masaya” Akkusativ’e karşılık gelir. Ich bin in der Schule. (Okuldayım.) ↔ Ich gehe in die Schule. (Okula gidiyorum.) Artikel değişimini gösteren tablo:

ErilDişilNötrÇoğul
Wo? (Dativ)auf dem Tischauf der Bankauf dem Sofaauf den Stühlen
Wohin? (Akkusativ)auf den Tischauf die Bankauf das Sofaauf die Stühle

Her cinsiyette artikel değişir: eril dem → den, dişil der → die, nötr dem → das, çoğul den → die. Çoğul Dativ’de isim de -n alır (çoğulu zaten -n ya da -s ile bitenler hariç: den Frauen, den Autos): auf den Stühlen. Hâller için Akkusativ ve Dativ yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca 11. sınıf yer yön edatları

11. sınıf Almanca derslerinde yer yön edatları genellikle ev ve oda tarifiyle öğretilir: Odadaki eşyaların nerede durduğunu Wo? ile, eşyaları nereye koyduğumuzu Wohin? ile anlatırız. Örnek: Das Bett steht neben dem Fenster. Ich stelle den Schreibtisch vor das Fenster. (Yatak pencerenin yanında. Çalışma masasını pencerenin önüne koyuyorum.) Eşya adları için Almanca ev eşyaları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yer Edatları Tek Tek

Almanca in: içinde, içine

in kapalı bir alanın içini anlatır: oda, ev, şehir, ülke, kutu. Wo bist du? – Im Zimmer. Wohin gehst du? – Ins Zimmer. Şehir ve artikelsiz ülkelerde “nerede?” sorusu in ile, “nereye?” sorusu ise nach ile cevaplanır: Ich wohne in Berlin. Ich fahre nach Berlin.

Almanca an: kenarında, -de

an bir şeye dayalı, bitişik ya da kenarında olmayı anlatır: duvar, kapı, pencere, masa kenarı, deniz kıyısı. Das Bild hängt an der Wand. (Resim duvarda.) Wir sitzen am Tisch. (Masada, masanın başında oturuyoruz.) Ich wohne am Rhein. (Ren kıyısında oturuyorum.)

Almanca auf: üstünde, üstüne

auf yatay bir yüzeyin üstünde, ona değerek durmayı anlatır: Die Tasse steht auf dem Tisch. Ayrıca açık alanlar ve bazı kurumlar için de kullanılır: auf dem Markt (pazarda), auf der Straße (sokakta), auf dem Land (kırsalda), auf der Post (postanede), auf dem Amt (resmî dairede).

Almanca über: üstünde, üzerinden

über bir şeyin yukarısında, ona değmeden durmayı anlatır: Die Lampe hängt über dem Tisch. Akkusativ ile “üzerinden geçerek” anlamına da gelir: Wir gehen über die Straße. (Caddenin karşısına geçiyoruz.)

Almanca unter, vor, hinter, neben, zwischen

unter altında, vor önünde, hinter arkasında, neben yanında, zwischen iki şeyin arasında demektir. zwischen her zaman iki şeyle ya da çoğulla kullanılır: zwischen dem Bett und dem Schrank, zwischen den Häusern. vor Dativ ile zaman anlamında da kullanılır (vor dem Essen: yemekten önce); bu kullanım için Almanca zaman edatları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yer Edatları ve Fiiller: liegen – legen, stehen – stellen

Hangi hâlin geleceğini çoğu zaman fiil belirler. Durum bildiren fiiller (nerede duruyor?) Dativ, bir şeyi bir yere koymayı bildiren fiiller (nereye koyuyorum?) Akkusativ ister. Bu fiiller çift olarak öğrenilmelidir:

Almanca wo wohin: liegen auf dem Tisch Dativ, legen auf den Tisch Akkusativ; stehen ve stellen, sitzen ve setzen, hängen
Almanca wo wohin: liegen auf dem Tisch Dativ, legen auf den Tisch Akkusativ; stehen ve stellen, sitzen ve setzen, hängen
Wo? + DativWohin? + Akkusativ
liegen – yatmak, (yatay) durmak
lag, hat gelegen
Das Handy liegt auf dem Sofa.
legen – (yatay) koymak
legte, hat gelegt
Ich lege das Handy auf das Sofa.
stehen – (dik) durmak
stand, hat gestanden
Die Flasche steht auf dem Tisch.
stellen – (dik) koymak
stellte, hat gestellt
Ich stelle die Flasche auf den Tisch.
sitzen – oturuyor olmak
saß, hat gesessen
Er sitzt auf dem Stuhl.
sich setzen – oturmak (oturmaya geçmek)
setzte sich, hat sich gesetzt
Er setzt sich auf den Stuhl.
hängen – asılı olmak
hing, hat gehangen
Die Jacke hängt an der Garderobe.
hängen – asmak
hängte, hat gehängt
Ich hänge die Jacke an die Garderobe.

Durum fiilleri (liegen, stehen, sitzen, hängen) düzensizdir, hareket fiilleri (legen, stellen, setzen, hängen) düzenlidir. hängen her iki anlamda da aynı yazılır; farkı geçmiş zaman gösterir: Das Bild hat an der Wand gehangen. ↔ Ich habe das Bild an die Wand gehängt. Güney Almanya, Avusturya ve İsviçre’de liegen, stehen, sitzen Perfekt’te sein ile de çekilir: Ich bin gesessen.

Almanca yer edatlarında Türkçeden farklı olanlar

Bazı fiillerde Türkçe “-e” derken Almanca Dativ kullanır, çünkü fiil bir yerde olmayı anlatır: Ich parke vor dem Haus. (Evin önüne park ediyorum.) Wir kommen am Bahnhof an. (Gara varıyoruz.) Das Flugzeug landet in Frankfurt. (Uçak Frankfurt’a iniyor.) parken, ankommen, landen bir hareketin sonucunda nerede olunduğunu anlattığı için Wo? sorusuna cevap verir.

Almanca im, ins, am, ans: Edat ve Artikel Kısaltmaları

Bazı edatlar artikelle birleşerek kısalır. Konuşmada ve yazıda kısa biçim çok daha sık kullanılır:

UzunKısaÖrnek
in demimIch bin im Büro.
in dasinsWir gehen ins Kino.
an demamWir sind am Meer.
an dasansWir fahren ans Meer.
bei dembeimIch bin beim Arzt.
zu demzumIch gehe zum Arzt.
zu derzurSie geht zur Schule.
von demvomEr kommt vom Bahnhof.

im ve am Dativ’dir (nerede?), ins ve ans Akkusativ’dir (nereye?). Bu yüzden im Kino “sinemada”, ins Kino “sinemaya” demektir. aufs (auf das) da sık kullanılır: aufs Land fahren.

Almanca Yer Yön Edatları: Wohin? Wo? Woher?

Yer yön edatları; bir yere gitmeyi (Wohin?), bir yerde olmayı (Wo?) ve bir yerden gelmeyi (Woher?) anlatır. Hangi edatın kullanılacağı yerin türüne göre değişir:

Yer türüWohin? (nereye?)Wo? (nerede?)Woher? (nereden?)
artikelsiz şehir ve ülkenach Berlin, nach Deutschlandin Berlin, in Deutschlandaus Berlin, aus Deutschland
artikelli ülkein die Türkei, in die Schweizin der Türkei, in der Schweizaus der Türkei, aus der Schweiz
kapalı mekân, binains Kino, in die Schuleim Kino, in der Schuleaus dem Kino, aus der Schule
kişi, doktorzum Arzt, zu meiner Omabeim Arzt, bei meiner Omavom Arzt, von meiner Oma
deniz, göl, nehir kıyısıans Meer, an den Seeam Meer, am Seevom Meer, vom See
açık alan, etkinlikauf den Markt, auf eine Partyauf dem Markt, auf einer Partyvom Markt, von einer Party
evnach Hausezu Hausevon zu Hause

En sık yapılan hata, kişiye giderken in ya da nach kullanmaktır: Ich gehe nach Arzt. yerine Ich gehe zum Arzt. denir. Ev için de iki kalıp ezberlenmelidir: nach Hause (eve), zu Hause (evde). Yol tarifi için Almanca yol tarifi yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yalnız Dativ ve Yalnız Akkusativ Alan Yer Edatları

Wechselpräpositionen dışındaki yer edatlarının hâli değişmez. Şu edatlar her zaman Dativ alır (Wo? ya da Wohin? sorusuna bakılmaz):

EdatTürkçeÖrnek
aus-den, içinden (dışarı)Er kommt aus dem Haus.
Evden çıkıyor.
bei-de (kişinin yanında, bir yerde)Ich wohne bei meinen Eltern.
Ailemin yanında oturuyorum.
nach-e (şehir, ülke, yön)Wir fliegen nach Wien.
Viyana’ya uçuyoruz.
von-denIch komme gerade von der Arbeit.
İşten yeni geliyorum.
zu-e (kişiye, bir yere)Ich gehe zu meinem Freund.
Arkadaşıma gidiyorum.
gegenüberkarşısındaDie Apotheke ist gegenüber dem Bahnhof.
Eczane garın karşısında.

Şu edatlar ise her zaman Akkusativ alır:

EdatTürkçeÖrnek
durchiçinden, -den geçerekWir gehen durch den Park.
Parkın içinden geçiyoruz.
umetrafındaDie Kinder laufen um den Baum.
Çocuklar ağacın etrafında koşuyor.
entlang (sonda)boyuncaWir fahren die Straße entlang.
Cadde boyunca gidiyoruz.
gegen-e (çarpmak, dayamak)Das Auto fährt gegen den Baum.
Araba ağaca çarpıyor.

entlang isimden sonra geldiğinde Akkusativ alır (den Fluss entlang); başa geldiğinde çoğunlukla Genitiv (entlang des Flusses), daha seyrek olarak Dativ alır. Tüm edatların listesi için Almanca edatlar yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Über ve Auf

über ve auf Türkçeye ikisi de “üstünde, üzerinde” diye çevrildiği için sık karıştırılır. Aradaki fark temastır: auf değerek, über değmeden üstünde demektir. İkisi de Wechselpräposition’dır, yani Wo? sorusunda Dativ, Wohin? sorusunda Akkusativ alır.

Almanca auf ve über farkı: auf dem Tisch masanın üstünde değerek, über dem Tisch masanın üstünde değmeden
Almanca auf ve über farkı: auf dem Tisch masanın üstünde değerek, über dem Tisch masanın üstünde değmeden
auf (değerek)über (değmeden)
Wo? + DativDie Tasse steht auf dem Tisch.
Fincan masanın üstünde.
Die Lampe hängt über dem Tisch.
Lamba masanın üstünde asılı.
Wohin? + AkkusativIch stelle die Tasse auf den Tisch.
Fincanı masanın üstüne koyuyorum.
Das Pferd springt über den Zaun.
At çitin üzerinden atlıyor.

Almanca auf ve über farkı: kısa kural

  • Masanın, yatağın, yerin üstünde → auf: auf dem Bett, auf dem Boden.
  • Bir şeyin yukarısında asılı ya da havada → über: Die Wolken sind über der Stadt.
  • Bir şeyin üzerinden geçmek → über + Akkusativ: über die Brücke, über die Straße.
  • Deniz seviyesinden yukarıda → über: Köln liegt etwa 53 Meter über dem Meeresspiegel.

Almanca über ne demek? Kullanımı

Yer anlamı dışında über sık sık “hakkında” anlamında, Akkusativ ile kullanılır: ein Buch über Berlin (Berlin hakkında bir kitap), Wir sprechen über das Wetter. (Hava hakkında konuşuyoruz.) “Üzerinden, aracılığıyla” anlamı da vardır: Wir fahren über München nach Wien. (Münih üzerinden Viyana’ya gidiyoruz.) Sayılarla “-den fazla” demektir: über 100 Euro (100 eurodan fazla).

Almanca auf ne demek? Kullanımı

auf yer anlamı dışında birçok kalıpta geçer: auf Deutsch (Almanca olarak), auf der Arbeit (işte, konuşma dili), auf jemanden warten (birini beklemek), sich auf etwas freuen (bir şeyi dört gözle beklemek). Veda sözü Auf Wiedersehen! de bu edatla kurulur. auf ayrıca birçok ayrılabilen fiilin önekidir: aufstehen (kalkmak), aufräumen (toplamak).

Almanca Yer Edatları Örnek Cümleler

Aşağıdaki cümleler çoğunlukla çift hâlinde verilmiştir: önce Wo? (Dativ), sonra Wohin? (Akkusativ).

AlmancaTürkçe
Der Schlüssel liegt auf dem Tisch.Anahtar masanın üstünde.
Ich lege den Schlüssel auf den Tisch.Anahtarı masanın üstüne koyuyorum.
Die Kinder spielen im Garten.Çocuklar bahçede oynuyor.
Die Kinder gehen in den Garten.Çocuklar bahçeye gidiyor.
Das Bild hängt über dem Sofa.Resim kanepenin üstünde asılı.
Wir hängen das Bild über das Sofa.Resmi kanepenin üstüne asıyoruz.
Der Hund schläft unter dem Tisch.Köpek masanın altında uyuyor.
Der Hund kriecht unter den Tisch.Köpek masanın altına sürünüyor.
Mein Auto steht vor dem Haus.Arabam evin önünde duruyor.
Ich fahre das Auto vor das Haus.Arabayı evin önüne çekiyorum.
Hinter der Schule ist ein Park.Okulun arkasında bir park var.
Setz dich neben mich!Yanıma otur!
Er sitzt neben mir.O benim yanımda oturuyor.
Die Bank ist zwischen der Post und dem Supermarkt.Banka postane ile süpermarketin arasında.
Wir fahren im Sommer ans Meer.Yazın denize gidiyoruz.
Im Sommer sind wir oft am Meer.Yazın sık sık deniz kenarındayız.
Ich stelle die Blumen auf den Balkon.Çiçekleri balkona koyuyorum.
Die Blumen stehen auf dem Balkon.Çiçekler balkonda duruyor.
Das Flugzeug fliegt über die Stadt.Uçak şehrin üzerinden uçuyor.
Wir gehen über die Brücke.Köprünün üzerinden geçiyoruz.
Wo ist meine Brille? – Sie liegt neben dem Bett.Gözlüğüm nerede? – Yatağın yanında.
Wohin hast du meine Brille gelegt?Gözlüğümü nereye koydun?
Die Katze springt auf das Sofa.Kedi kanepenin üstüne atlıyor.
Am Wochenende bin ich bei meiner Oma.Hafta sonu büyükannemdeyim.
Morgen fahre ich zu meiner Oma.Yarın büyükanneme gidiyorum.

Almanca Yer Edatları Diyalogları

Anahtarım nerede?

Lukas: Mama, wo ist mein Schlüssel?Anne, anahtarım nerede?

Mutter: Liegt er nicht auf dem Schreibtisch?Çalışma masasının üstünde değil mi?

Lukas: Nein, da ist er nicht. Und auch nicht in meiner Tasche.Hayır, orada değil. Çantamda da değil.

Mutter: Schau mal unter dem Sofa oder neben dem Fernseher nach.Kanepenin altına ya da televizyonun yanına bir bak.

Lukas: Ah, hier ist er! Er war zwischen den Kissen.Ah, burada! Yastıkların arasındaymış.

Mutter: Häng ihn bitte immer an den Haken neben der Tür.Lütfen onu hep kapının yanındaki askıya as.

Yeni odada

Ayşe: Wohin stellen wir das Bett?Yatağı nereye koyalım?

Jana: Ich würde es an die Wand stellen, neben das Fenster.Ben duvara, pencerenin yanına koyardım.

Ayşe: Gute Idee. Und der Schreibtisch?İyi fikir. Ya çalışma masası?

Jana: Vor das Fenster. Dann hast du viel Licht.Pencerenin önüne. Böylece bol ışığın olur.

Ayşe: Und das Bild hängen wir über das Bett.Resmi de yatağın üstüne asalım.

Jana: Perfekt! Jetzt steht alles an seinem Platz.Mükemmel! Artık her şey yerinde duruyor.

Dikkat: yer edatlarında en sık yapılan hatalar

  • Ich gehe in der Schule. → Ich gehe in die Schule. (hareket → Akkusativ)
  • Das Buch liegt auf den Tisch. → Das Buch liegt auf dem Tisch. (durum → Dativ)
  • Ich lege das Buch auf dem Tisch. → Ich lege das Buch auf den Tisch.
  • Ich fahre nach die Türkei. → Ich fahre in die Türkei. (artikelli ülke)
  • Ich bin in Hause. → Ich bin zu Hause.

Alıştırmalar

1Dativ mı Akkusativ mi? Boşluğa artikeli yazın

  1. Die Katze schläft auf ___ Sofa.
  2. Ich lege das Handy auf ___ Tisch.
  3. Wir gehen in ___ Park.
  4. Das Bild hängt an ___ Wand.
  5. Er stellt die Flasche in ___ Kühlschrank.
Cevapları göster
  1. dem
  2. den
  3. den
  4. der
  5. den

2im mi ins mi?

  1. Wir gehen heute ___ Kino.
  2. Ich arbeite ___ Büro.
  3. Die Kinder springen ___ Wasser.
  4. Der Schlüssel ist ___ Auto.
Cevapları göster
  1. ins
  2. im
  3. ins
  4. im

3auf mu über mü?

  1. Die Tasse steht ___ dem Tisch.
  2. Die Lampe hängt ___ dem Tisch.
  3. Das Flugzeug fliegt ___ die Stadt.
  4. Ich setze mich ___ den Stuhl.
Cevapları göster
  1. auf
  2. über
  3. über
  4. auf

Sık sorulan sorular

Almanca yer edatları nelerdir?

Dokuz yer edatı (Wechselpräpositionen) in, an, auf, über, unter, vor, hinter, neben ve zwischen’dir. Bunlar nerede? sorusunda Dativ, nereye? sorusunda Akkusativ alır.

Wechselpräpositionen nedir?

Hâli değişen edatlardır. Aynı edat, durum anlatıyorsa (Wo?) Dativ, hareket ya da yer değiştirme anlatıyorsa (Wohin?) Akkusativ alır.

Almanca auf ve über farkı nedir?

auf değerek üstünde (Die Tasse steht auf dem Tisch), über değmeden üstünde (Die Lampe hängt über dem Tisch) demektir. über ayrıca üzerinden geçmek ve hakkında anlamlarına gelir.

im ve ins farkı nedir?

im = in dem (Dativ, nerede?): im Kino, sinemada. ins = in das (Akkusativ, nereye?): ins Kino, sinemaya.

liegen ve legen farkı nedir?

liegen yatay durmak (Dativ): Das Buch liegt auf dem Tisch. legen yatay koymak (Akkusativ): Ich lege das Buch auf den Tisch.

Almanca nach mı in mi?

Artikelsiz şehir ve ülkeye giderken nach (nach Berlin), artikelli ülkeye giderken in (in die Türkei) kullanılır. Bir şehirde ya da ülkede olmak için in kullanılır: in Berlin, in der Türkei.