A umlaut, Almancadaki ä harfidir: üzerinde iki nokta olan a. Türkçede “Almanca noktalı a” ya da “iki noktalı a” diye de aranır. Okunuşu Türkçedeki e sesine yakındır: Mädchen (kız) “me:t-hın”, Käse (peynir) “ke:ze” okunur. Türkçe klavyede ö ve ü hazır olduğu hâlde ä için bir tuş yoktur. Bu yüzden en çok sorulan soru “a umlaut nasıl yapılır?” sorusudur. Aşağıda önce bütün cihazlar için kısayolları, sonra ä’nin okunuşunu, kelimelerde ne zaman ortaya çıktığını ve ä ile başlayan kelimeleri bulacaksınız.
Almanca A Umlaut (Ä) Nasıl Yapılır?
| Nerede? | Küçük ä | Büyük Ä |
|---|---|---|
| Windows (sayı tuş takımı) | Alt basılıyken 0228 (ya da 132) | Alt basılıyken 0196 (ya da 142) |
| Windows sembol paneli | Windows + . (nokta) → Semboller | aynı panelden Ä |
| Windows, Almanca klavye düzeni | Ö’nün sağındaki ä tuşu | Shift + ä |
| Mac (ABC düzeni) | Option (⌥) + U, sonra a | Option (⌥) + U, sonra Shift + A |
| Mac (basılı tutma) | a tuşuna basılı tutun → ä | Shift + A’ya basılı tutun → Ä |
| Word (ABD düzeni) | Ctrl + Shift + : (iki nokta), sonra a | Ctrl + Shift + :, sonra Shift + A |
| Word (kod ile) | 00E4 yazıp Alt + X | 00C4 yazıp Alt + X |
| HTML | ä | Ä |
| Android (Gboard, Samsung) | a tuşuna basılı tutun | büyük harf modunda A’ya basılı tutun |
| iPhone, iPad | a tuşuna basılı tutun | büyük harf modunda A’ya basılı tutun |
Kısaca
- Windows: Alt basılıyken sayı tuşlarıyla 0228 → ä · 0196 → Ä
- Mac: a tuşuna basılı tutun · ya da (ABC düzeninde) Option + U, sonra a
- Telefon: a tuşuna basılı tutun, menüden ä’yi seçin
- Okunuş: ä, Türkçe e gibi okunur: Käse “ke:ze”
- ä yazamıyorsanız ae yazın: Maedchen. Yalnız a yazmak yanlıştır.
İçerik
- Almanca a umlaut nasıl yapılır
- Almanca a umlaut Windows’ta
- Almanca a umlaut Mac’te
- Almanca a umlaut telefonda
- Almanca a umlaut kopyala
- Almanca büyük Ä
- Almanca ä yerine ae
- Almanca umlaut ne demek
- Almanca ä nasıl okunur
- Almanca ä ne zaman gelir
- Almanca ä ile başlayan kelimeler
- Almanca ä harfi olan kelimeler
- Almanca ö ve ü umlaut
- Diyaloglar
- Alıştırmalar
- Sık sorulan sorular

Almanca a umlaut Windows’ta nasıl yapılır? (Alt kodu)
- Num Lock’u açın.
- Alt tuşunu basılı tutun ve klavyenin sağındaki sayı tuşlarıyla 0228 yazın.
- Alt’ı bırakınca ä çıkar. Büyük Ä için 0196 yazın. Kısa kodlar Alt + 132 (ä) ve Alt + 142 (Ä) de çoğu bilgisayarda çalışır.
Sayı tuş takımı olmayan dizüstü bilgisayarlarda Alt kodları çalışmayabilir. O zaman Windows + . (nokta) ile sembol panelini açıp Latin harfleri arasından ä’yi seçebilirsiniz. Almanca çok yazıyorsanız en kalıcı çözüm, Windows ayarlarından (Zaman ve dil → Dil ve bölge) Almanca klavye düzenini eklemektir. Almanca düzende ä, ö ve ü’nün kendi tuşları vardır; Windows + Boşluk ile Türkçe ve Almanca düzen arasında geçiş yaparsınız. Yalnız dikkat: Almanca düzende Y ile Z yer değiştirir; ş, ı, ç, ğ tuşları ve bazı noktalama işaretleri de yoktur ya da başka yerdedir.
Word kullanıyorsanız iki yol daha var: Ctrl + Shift + : (iki nokta) tuşlarına basıp bırakın, ardından a’ya basın (bu kısayol ABD düzenine göredir; Türkçe klavyede çalışmazsa kod yolunu kullanın). Ya da 00E4 yazıp hemen Alt + X’e basın; kod ä’ye dönüşür.
Almanca a umlaut Mac’te nasıl yapılır?
Mac’te en kolay yol a tuşuna basılı tutmaktır: açılan küçük menüden ä’yi seçer ya da altındaki rakama basarsınız. Kısayol olarak Option (⌥) + U’ya basıp bırakın, ardından a’ya basın; iki nokta harfin üzerine gelir. Büyük Ä için son adımda Shift + A’ya basın. Option + U yolu ABC (ABD) düzeninde çalışır; Türkçe düzeninizde çalışmazsa basılı tutma yöntemini kullanın.
Almanca a umlaut telefonda nasıl yapılır?
Telefonda kısayol aramanıza gerek yok: a tuşuna basılı tutun, açılan menüden ä’yi seçin. Bu yöntem Android’de (Gboard, Samsung Klavye) ve iPhone’da Türkçe klavyeyle de çalışır. Menüde ä yoksa klavye ayarlarından Almancayı ikinci dil olarak ekleyin; otomatik düzeltme de Madchen yazdığınızda Mädchen önermeye başlar.
Almanca a umlaut kopyala
Harfi seçip kopyalayabilirsiniz (bilgisayarda Ctrl + C, telefonda basılı tutup “Kopyala”):
ä Ä ö ü ß
| Harf | Ad | Unicode | HTML |
|---|---|---|---|
| ä | küçük a umlaut | U+00E4 | ä |
| Ä | büyük A umlaut | U+00C4 | Ä |
| ö | küçük o umlaut | U+00F6 | ö |
| ü | küçük u umlaut | U+00FC | ü |
Son satırdaki ß umlaut değildir, ama Almancaya özgü bir harf olduğu için klavyede aynı sorunu çıkarır. Onun için Almanca B harfi (ß) yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca büyük Ä nasıl yazılır?
Büyük Ä, ä ile başlayan bir kelime cümle başına geldiğinde ya da bir isim olduğunda gerekir: Äpfel, Ärger, Ägypten. Windows’ta Alt + 0196, Mac’te Option + U ve ardından Shift + A, telefonda büyük harf modunda A’ya basılı tutmak yeterlidir. Almancada bütün isimler büyük harfle başladığı için Ä’ye sanıldığından sık ihtiyaç duyarsınız. Kurallar için Almanca büyük harfler yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca ä yerine ae yazılır mı?
Evet. ä yazamadığınız her yerde (e-posta adresi, internet adresi, eski sistemler, pasaport ve bilet gibi makinede okunan alanlar) ae yazmak doğru kabul edilir: Mädchen → Maedchen, Bär → Baer. Aynı kural ö → oe ve ü → ue için de geçerlidir: München → Muenchen. Bazı özel adlarda ae, oe, ue yazımı kalıcıdır: Goethe “gö:te” okunur.
Dikkat: ä yerine yalnız a yazmayın
Noktaları atıp a yazmak kelimeyi değiştirir. hatte “vardı, sahipti” demektir, hätte ise “olsaydı, olurdu”. die Bar bir bardır, der Bär ayıdır. ä yazamıyorsanız mutlaka ae yazın.
| a ile | Türkçe | ä ile | Türkçe |
|---|---|---|---|
| die Bar | bar | der Bär | ayı |
| hatte | vardı, sahipti | hätte | (…sı) olsaydı, olurdu |
| war | idi | wäre | olsaydı, olurdu |
Almanca Umlaut Ne Demek?
Umlaut Almanca bir kelimedir: um- (değişme bildiren ön ek, umziehen: taşınmak gibi) + Laut (ses), yani “ses değişimi”. Kelime iki şeyi anlatır: hem a, o, u ünlülerinin ä, ö, ü’ye dönüşmesini, hem de harfin üzerindeki iki noktayı. Almancada üç umlautlu harf vardır: ä, ö ve ü. Bu harfler Almanca alfabenin 26 harfi arasında sayılmaz; ß ile birlikte Almancaya özgü özel harflerdir. Alfabe sırasında ä çoğunlukla a gibi sıralanır; telefon rehberi gibi ad listelerinde ise ae gibi sıralandığı da olur.
İki noktanın kökeni ilginçtir. Orta Çağ Alman yazısında ses değişimi, harfin üzerine küçük bir e yazılarak gösteriliyordu. Bu küçük e zamanla iki çizgiye, sonra iki noktaya dönüştü. ä = ae yazımı da buradan gelir. Tarihte bu değişim, sonraki hecedeki i sesinin öndeki ünlüyü “inceltmesi”yle başladı; bugün ise çoğul, fiil çekimi ve sıfat derecesi gibi kurallarda düzenli olarak görülür.
Alfabenin tamamı ve harflerin okunuşu için Alman alfabesi ve Almanca harflerin okunuşu yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Ä Nasıl Okunur?
ä, Türkçedeki e sesine çok yakın okunur. Uzun ve kısa olmak üzere iki biçimi vardır:
- Kısa ä (ardından çift ünsüz ya da birden çok ünsüz gelirse): Türkçe “e” ile aynıdır. Männer “menır”, Äpfel “epfıl”, März “merts”.
- Uzun ä (ardından tek ünsüz ya da h gelirse): ağzı biraz daha açarak uzatılan e. Käse “ke:ze”, spät “şpe:t”, wählen “ve:lın”.
Bu kuralın istisnaları vardır: Ärzte “e:rtste”, Märchen “me:rhın” ve nächste “ne:hste” birden çok ünsüze rağmen uzun okunur. Emin olmadığınız kelimelerde sözlükteki okunuşa bakın.
Kısa ä ile kısa e tamamen aynı okunur: Männer ve Menge aynı sesle başlar. Uzun ä ise standart telaffuzda uzun e’den biraz daha açıktır: Bären (ayılar) ve Beeren (dut, çilek gibi meyveler), Ähre (başak) ve Ehre (onur) özenli konuşmada ayrılır. Ancak Almanya’nın birçok yerinde bu çiftler de aynı okunur; yani ä’yi e gibi okursanız anlaşılırsınız.

Almanca äu nasıl okunur?
äu bir çift ünlüdür ve Türkçedeki “oy” gibi okunur, tıpkı eu gibi: Häuser “hoyzır” (evler), Bäume “boyme” (ağaçlar), träumen “troymın” (rüya görmek). äu çoğunlukla au’lu bir kelimeden türer: Haus → Häuser, Baum → Bäume, Traum → träumen. Okunuş kurallarının tamamı için Almanca telaffuz kuralları yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Ä Harfi Ne Zaman Gelir?
ä’li kelimelerin çoğu, a’lı bir kelimenin değişmiş hâlidir. Bu değişimi bilirseniz yazımı da tahmin edebilirsiniz: kelimenin a’lı bir akrabası varsa ses e olsa bile ä yazılır (alt → älter, “elter” diye e ile değil). ä en çok şu beş durumda ortaya çıkar:
| Durum | Örnekler |
|---|---|
| Çoğul | der Mann → die Männer der Apfel → die Äpfel die Hand → die Hände die Stadt → die Städte der Vater → die Väter |
| Fiil çekimi (du, er/sie/es) | fahren → du fährst, er fährt schlafen → er schläft tragen → er trägt laufen → er läuft fangen → er fängt |
| Komparativ (sıfat derecesi) | alt → älter lang → länger kalt → kälter warm → wärmer stark → stärker |
| Küçültme (-chen, -lein) | das Haus → das Häuschen das Glas → das Gläschen die Hand → das Händchen die Katze → das Kätzchen der Mann → das Männlein |
| Konjunktiv II | war → wäre hatte → hätte gab → gäbe kam → käme lag → läge |

Çoğul kuralları için Almanca çoğul yapma kuralları, sıfat dereceleri için Almanca Komparativ ve Superlativ, fiil çekimindeki ä için fahren fiil çekimi, wäre, hätte için Konjunktiv 2 yazılarımıza bakabilirsiniz.
Dikkat: her çoğulda umlaut yok
Umlaut yalnız a, o, u, au içeren kelimelerde ortaya çıkabilir ve her zaman çıkmaz: der Tag → die Tage, der Hund → die Hunde, das Auto → die Autos. das Kind → die Kinder gibi i’li kelimelerde umlaut olamaz. Hangi çoğulun umlaut aldığını kelimeyle birlikte öğrenmek gerekir.
Almanca Ä ile Başlayan Kelimeler
ä ile başlayan Almanca kelimeler azdır ve çoğu a’lı bir kelimeden türer: ändern (anders: başka), älter (alt: yaşlı), Ärzte (Arzt: doktor). En sık karşılaşacağınız ä ile başlayan kelimeler:
| Almanca | Okunuşu | Türkçe |
|---|---|---|
| ähnlich | [e:nlih] | benzer |
| ändern | [endırn] | değiştirmek |
| die Änderung | [enderung] | değişiklik |
| der Ärger | [ergır] | öfke, sıkıntı |
| ärgern | [ergırn] | kızdırmak |
| die Ärztin | [e:rtstin] | kadın doktor |
| die Ärzte | [e:rtste] | doktorlar |
| die Äpfel | [epfıl] | elmalar |
| älter | [eltır] | daha yaşlı / eski |
| der Ärmel | [ermıl] | (giysi) kol |
| ängstlich | [engstlih] | korkak, ürkek |
| äußern | [oysırn] | dile getirmek |
| äußerst | [oysırst] | son derece |
| (das) Ägypten | [egüptın] | Mısır |
| der Äquator | [ekva:tor] | ekvator |
| die Ära | [e:ra] | çağ, dönem |
Almanca Ä Harfi Olan Kelimeler
Günlük dilde ä’yi en çok kelimenin içinde görürsünüz. A1–A2 düzeyinde ilk öğreneceğiniz ä’li kelimeler:
| Almanca | Okunuşu | Türkçe |
|---|---|---|
| das Mädchen | [me:thın] | kız |
| der Käse | [ke:ze] | peynir |
| spät | [şpe:t] | geç |
| nächste | [ne:hste] | sonraki, gelecek |
| der März | [merts] | mart |
| das Getränk | [gıtrenk] | içecek |
| das Geschäft | [gışeft] | dükkân; iş |
| der Bäcker | [bekır] | fırıncı |
| das Märchen | [me:rhın] | masal |
| der Bär | [be:r] | ayı |
| die Gäste | [geste] | misafirler |
| erklären | [erkle:rın] | açıklamak |
| wählen | [ve:lın] | seçmek; oy vermek |
| zählen | [tse:lın] | saymak |
| gefährlich | [gıfe:rlih] | tehlikeli |
| die Universität | [univerzite:t] | üniversite |
-tät ile biten isimlerin hepsi dişildir ve Türkçedeki “-ite”ye karşılık gelir: die Universität (üniversite), die Qualität (kalite), die Realität (gerçeklik). Okunuşlarıyla daha fazla kelime için Almanca kelimeler ve okunuşları yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Ö ve Ü Umlaut
Türkçe konuşanlar için iyi haber: ö ve ü Türkçedeki ö ve ü ile hemen hemen aynı okunur ve klavyenizde zaten vardır. schön (güzel) “şö:n”, Österreich (Avusturya) “ö:stırayh”, über (üzerinde) “ü:bır”, die Tür (kapı) “tü:r” okunur. Onlar da o ve u’nun değişmiş hâlleridir: groß → größer, der Sohn → die Söhne, der Bruder → die Brüder, der Fuß → die Füße.
| Umlaut | Okunuş | Örnek | Yazamazsanız |
|---|---|---|---|
| ä | e | Mädchen, Käse | ae |
| ö | ö | schön, Österreich | oe |
| ü | ü | über, Tür | ue |
| äu | oy | Häuser, Bäume | aeu |
Umlautu atlamak anlamı değiştirir: schon “zaten”, schön “güzel”; Mutter “anne”, Mütter “anneler”; zahlen “ödemek”, zählen “saymak”.
Almanca A Umlaut Diyalogları
Kursta yazım
Lehrerin: Schreibt bitte das Wort „Mädchen“ an die Tafel.Lütfen “Mädchen” kelimesini tahtaya yazın.
Kerem: Mit „a“ oder mit „ä“?“a” ile mi, “ä” ile mi?
Lehrerin: Mit „ä“. Man spricht es wie ein langes „e“: „Mädchen“.“ä” ile. Uzun bir “e” gibi okunur: “Mädchen”.
Kerem: Und wie schreibe ich „ä“ am Computer? Ich habe eine türkische Tastatur.Peki bilgisayarda “ä”yi nasıl yazarım? Türkçe klavyem var.
Lehrerin: Halte die Alt-Taste gedrückt und tippe 0228. Oder schreib einfach „ae“.Alt tuşunu basılı tut ve 0228 yaz. Ya da sadece “ae” yaz.
Kerem: Alles klar, danke!Anlaşıldı, teşekkürler!
Bir mesajda
Selin: Hast du meine Nachricht gelesen?Mesajımı okudun mu?
Paul: Ja. Du hast geschrieben: „Ich hatte gern mehr Zeit.“ Meinst du „hätte“?Evet. “Ich hatte gern mehr Zeit.” yazmışsın. “hätte” mi demek istedin?
Selin: Ach so! Ja: Ich hätte gern mehr Zeit.Haa! Evet: Daha çok vaktim olmasını isterdim.
Paul: Das ist ein großer Unterschied! Halte auf dem Handy einfach das „a“ gedrückt.Bu büyük fark! Telefonda “a”ya basılı tutman yeterli.
Selin: Oh, das wusste ich nicht. Danke für den Tipp!Aa, bunu bilmiyordum. İpucu için teşekkürler!
Dikkat: ä ile en sık yapılan hatalar
Madchen→ Mädchen (ä yazamıyorsanız Maedchen)Medchen→ Mädchen (e gibi okunur ama ä ile yazılır)elter→ älter (alt’tan türediği için ä; ünlü istisna: die Eltern “anne baba” e ile yazılır)Er fahrt.→ Er fährt.- ä’yi “a” okumak: Käse “ka:ze” değil, “ke:ze” okunur.
Alıştırmalar
1a mı ä mı? Boşluğu doldurun
- der M__nn → die M__nner
- alt → __lter
- er f__hrt (fahren)
- das M__dchen
- der Apfel → die __pfel
- die H__nd → die H__nde
Cevapları göster
- a → ä
- ä
- ä
- ä
- Ä
- a → ä
2ae ile yazın
- Mädchen
- Bär
- Universität
- Äpfel
Cevapları göster
- Maedchen
- Baer
- Universitaet
- Aepfel
3Komparativ’i yazın (ä’ye dikkat)
- kalt → ___
- lang → ___
- warm → ___
- stark → ___
Cevapları göster
- kälter
- länger
- wärmer
- stärker
Sık sorulan sorular
A umlaut nasıl yapılır?
Windows’ta Alt tuşunu basılı tutup sayı tuşlarıyla 0228 yazın (büyük Ä için 0196). Mac’te a tuşuna basılı tutun ya da ABC düzeninde Option + U’ya basıp ardından a’ya basın. Telefonda a tuşuna basılı tutup menüden ä’yi seçin.
Türkçe klavyede a umlaut nasıl yazılır?
Türkçe Q ve F klavyelerde ä tuşu yoktur. En güvenli yol Alt + 0228’dir. Sık yazıyorsanız Windows’a Almanca klavye düzenini ekleyip Windows + Boşluk ile geçiş yapabilirsiniz.
Ä nasıl okunur?
ä, Türkçedeki e sesine yakın okunur. Kısa ä tam olarak e’dir (Männer “menır”), uzun ä biraz daha açık bir uzun e’dir (Käse “ke:ze”). äu ise “oy” okunur (Häuser “hoyzır”).
Umlaut ne demek?
Umlaut “ses değişimi” demektir (um-: değişme bildiren ön ek, Laut: ses). a, o ve u ünlülerinin ä, ö ve ü’ye dönüşmesini ve harfin üzerindeki iki noktayı anlatır.
Ä yerine ae yazılabilir mi?
Evet. ä yazamadığınızda ae yazmak doğru kabul edilir: Mädchen → Maedchen. Noktaları atıp yalnız a yazmak ise yanlıştır, çünkü kelimenin anlamı değişebilir (hatte / hätte).
Almanca noktalı a nasıl yazılır?
Almanca noktalı (iki noktalı) a, a umlaut yani ä harfidir. Bilgisayarda Alt + 0228, Mac’te Option + U ve a, telefonda a tuşuna basılı tutarak yazılır; ya da bu sayfadan kopyalayabilirsiniz.