Almanca Yönler: Kuzey, Güney, Doğu, Batı ve Sağ, Sol, Yukarı, Aşağı

Almancada yönlere die Himmelsrichtungen (gök yönleri) denir. Dört ana yön der Norden (kuzey), der Süden (güney), der Osten (doğu) ve der Westen (batı)dır; hepsi erildir. Bu yazıda ana ve ara yönleri, im Norden / nach Norden / nördlich farkını, Almanya’nın bölgelerini ve günlük hayatta en çok kullanılan sağ, sol, yukarı, aşağı, ön, arka kelimelerini bulacaksınız. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanca Ana Yönler (Kuzey, Güney, Doğu, Batı)

AlmancaKısaltmaTürkçeSıfat
der NordenNkuzeynördlich, Nord-
der SüdenSgüneysüdlich, Süd-
der OstenOdoğuöstlich, Ost-
der WestenWbatıwestlich, West-

Pusulada doğu Almancada O (Osten) harfiyle gösterilir; İngilizcedeki gibi E değil. Pusulaya der Kompass denir. Yönler büyük harfle yazılır çünkü isimdir; ama sıfat biçimleri küçük harfle yazılır: der Norden ama nördlich. Haritalarda kuzey genellikle yukarıdadır: Norden ist oben.

Kısaca

  • Yönlerin hepsi eril: der Norden, der Süden, der Osten, der Westen
  • Bir yerde: im Norden · bir yöne: nach Norden · bir yönden: aus dem Norden
  • -in kuzeyinde: nördlich von Berlin
  • Ara yönler: Nordosten, Südosten, Südwesten, Nordwesten
  • Sağ / sol: rechts / links · yukarı / aşağı: oben / unten

Almanca Ara Yönler

Ara yönler iki ana yönün birleştirilmesiyle yapılır; Almancada her zaman önce kuzey ya da güney gelir:

AlmancaKısaltmaTürkçe
der NordostenNOkuzeydoğu
der SüdostenSOgüneydoğu
der SüdwestenSWgüneybatı
der NordwestenNWkuzeybatı

Daha ayrıntılı yönler için üç parça birleştirilir: Nordnordost (kuzey-kuzeydoğu). Günlük konuşmada bunlar pek kullanılmaz; denizcilik ve hava durumu raporlarında görülür. Ara yönlerden de sıfat yapılır: nordöstlich, südwestlich.

Almanca pusula yönleri: Norden kuzey, Süden güney, Osten doğu, Westen batı, Nordosten, Südosten, Südwesten, Nordwesten
Almanca pusula yönleri: Norden kuzey, Süden güney, Osten doğu, Westen batı, Nordosten, Südosten, Südwesten, Nordwesten

Almanca Yönlerin Kullanımı: im Norden, nach Norden, aus dem Norden

Yön adlarıyla en sık üç kalıp kullanılır. Hangisinin seçileceği, wo / wohin / woher sorusuna bağlıdır:

SoruKalıpÖrnekTürkçe
Wo?im NordenHamburg liegt im Norden.Hamburg kuzeyde.
Wohin?nach NordenWir fahren nach Süden.Güneye gidiyoruz.
Woher?aus dem NordenDer Wind kommt aus dem Westen.Rüzgâr batıdan esiyor.

Dikkat: nach ile yön artikelsiz kullanılır (nach Osten), in ve aus ile artikel gelir (im Osten, aus dem Osten). wohin sorusunun ayrıntısı için Almanca wohin konu anlatımı yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yön Sıfatları: nördlich von ve Nord- Ön Eki

Bir yerin başka bir yere göre konumunu söylemek için -lich ile biten sıfatlar kullanılır. Ardından von + Dativ ya da (yazı dilinde) Genitiv gelir:

AlmancaTürkçe
Potsdam liegt südwestlich von Berlin.Potsdam, Berlin’in güneybatısındadır.
Das Dorf liegt zehn Kilometer nördlich der Stadt.Köy, şehrin on kilometre kuzeyindedir.
Östlich von hier gibt es einen See.Buranın doğusunda bir göl var.

Yön adları birleşik kelimelerde ön ek olur: Norddeutschland (Kuzey Almanya), Südamerika (Güney Amerika), der Ostwind (doğu rüzgârı), die Westküste (batı kıyısı). Bazı özel adlarda ise sıfat ayrı yazılır, çekilir ve büyük harfle başlar: der Nahe Osten (Orta Doğu; kelime anlamı “Yakın Doğu”), im Nahen Osten (Orta Doğu’da). die Nordsee (Kuzey Denizi) ise birleşik kelimedir.

Almanca Yönlerle Kurulan Birleşik Kelimeler

AlmancaTürkçe
der Nordpol / der SüdpolKuzey Kutbu / Güney Kutbu
Nordamerika / SüdamerikaKuzey Amerika / Güney Amerika
Osteuropa / WesteuropaDoğu Avrupa / Batı Avrupa
SüdafrikaGüney Afrika
das Nordlichtkuzey ışıkları
die Südfrüchte (Pl.)sıcak ülke meyveleri (muz, ananas, narenciye vb.)
der Westwindbatı rüzgârı
die Ostküstedoğu kıyısı

Kıta ve ülke adlarında yön ön eki kelimeye bitişik yazılır: Nordafrika, Südkorea, Ostanatolien (Doğu Anadolu). die Südfrüchte ilginç bir örnektir: Kelime anlamı “güney meyveleri”dir ama muz, ananas, portakal gibi sıcak ülkelerden gelen meyveleri anlatır.

Almanca Yönlerle Ülke ve Şehirlerin Konumu

Bir ülkenin ya da şehrin nerede olduğunu anlatırken yönleri Genitiv ya da von ile birlikte kullanırsınız:

AlmancaTürkçe
Die Türkei liegt zwischen Europa und Asien, südöstlich von Deutschland.Türkiye, Avrupa ile Asya arasında, Almanya’nın güneydoğusundadır.
Im Norden der Türkei liegt das Schwarze Meer.Türkiye’nin kuzeyinde Karadeniz vardır.
Antalya liegt im Süden der Türkei.Antalya, Türkiye’nin güneyindedir.
Erzurum liegt im Osten von Anatolien.Erzurum, Anadolu’nun doğusundadır.
Dänemark liegt nördlich von Deutschland.Danimarka, Almanya’nın kuzeyindedir.
Deutschland grenzt im Westen an Frankreich.Almanya batıda Fransa ile komşudur.

grenzen an + Akkusativ “sınır komşusu olmak” demektir. Ülke adlarının artikelleri için Almanca ülkeler yazımıza bakabilirsiniz.

Almanya’nın Bölgeleri ve Yönler

Almanya’da bölgeler sık sık yönlerle anılır. Haberlerde, hava durumunda ve günlük konuşmada bu ifadeleri çok duyarsınız:

AlmancaTürkçeÖrnek şehir / eyalet
NorddeutschlandKuzey AlmanyaHamburg, Bremen, Kiel
SüddeutschlandGüney AlmanyaMünchen, Stuttgart (Bayern, Baden-Württemberg)
WestdeutschlandBatı AlmanyaKöln, Düsseldorf (Nordrhein-Westfalen)
OstdeutschlandDoğu AlmanyaLeipzig, Dresden (Sachsen)

Ostdeutschland ve Westdeutschland aynı zamanda 1990’daki birleşmeden önceki iki Alman devletini de anlatır; bugün de çoğunlukla eski Doğu Almanya’nın (DDR) ve eski Batı Almanya’nın topraklarını anlatır. Kuzey Almanya’nın iki denizi vardır: die Nordsee (Kuzey Denizi) ve die Ostsee (Baltık Denizi; kelime anlamı “Doğu Denizi”). Almanya’nın büyük şehirleri için Almanya’nın en büyük 5 şehri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanya haritasında yönler: Norddeutschland Hamburg, Süddeutschland München, Westdeutschland Köln, Ostdeutschland Leipzig, Nordsee ve Ostsee
Almanya haritasında yönler: Norddeutschland Hamburg, Süddeutschland München, Westdeutschland Köln, Ostdeutschland Leipzig, Nordsee ve Ostsee

Almanca Yönlerle Rüzgâr ve Hava Durumu

Hava durumu raporlarında yönler rüzgârla birlikte kullanılır. Rüzgârın adı, geldiği (estiği) yöne göre verilir:

AlmancaTürkçe
Der Wind kommt aus Nordwest.Rüzgâr kuzeybatıdan esiyor.
Im Süden bleibt es sonnig.Güneyde hava güneşli kalıyor.
Im Norden regnet es.Kuzeyde yağmur yağıyor.
Ein kalter Ostwind bringt Frost.Soğuk bir doğu rüzgârı don getiriyor.

Hava raporlarında yönler çoğunlukla artikelsiz ve kısa söylenir: Wind aus Südwest. Rüzgârın estiği yön önemlidir: der Westwind batıdan esen rüzgârdır, batıya esen değil. Hava durumu kalıpları için Almanca hava durumu yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Sağ, Sol, Yukarı, Aşağı, Ön, Arka

Pusula yönleri daha çok coğrafyada, haritada ve hava durumunda kullanılır. Bir binanın içinde, sokakta ya da masanın üzerinde ise kişinin kendi konumuna göre yön verilir: sağ, sol, yukarı, aşağı. Bu kelimeler zarf olduğu için artikel almaz ve büyük harfle yazılmaz.

Günlük hayatta pusula yönlerinden çok bu kelimeler kullanılır. Bir yerde olmayı ve bir yöne gitmeyi farklı kelimeler anlatır:

TürkçeNerede? (wo)Nereye? (wohin)
sağrechtsnach rechts
sollinksnach links
yukarı / üstobennach oben
aşağı / altuntennach unten
önvornenach vorne
arkahintennach hinten
düzgeradeausgeradeaus

Örnek: Die Toilette ist rechts. (Tuvalet sağda.) / Gehen Sie nach links. (Sola gidin.) / Wir sitzen hinten. (Arkada oturuyoruz.) Yol tariflerinde rechts / links tek başına da kullanılır: Gehen Sie hier rechts. / die zweite Straße links. Bir şeyin “altında, üstünde, önünde” olduğunu söylemek için ise edat kullanılır: unter dem Tisch, auf dem Tisch, vor dem Haus. Bunun için Almanca yer edatları, hin/her gibi yön zarfları için Almanca yer ve yön zarfları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca sağ sol yukarı aşağı: rechts, links, oben, unten, vorne, hinten, geradeaus
Almanca sağ sol yukarı aşağı: rechts, links, oben, unten, vorne, hinten, geradeaus

Almanca Saat Yönü ve Dönme İfadeleri

AlmancaTürkçe
im Uhrzeigersinnsaat yönünde
gegen den Uhrzeigersinnsaat yönünün tersine
Dreh dich um!Arkanı dön!
Biegen Sie rechts ab.Sağa dönün.
Wenden Sie bitte.Lütfen geri dönün (U dönüşü yapın).
in die entgegengesetzte Richtungters yöne

Navigasyon cihazları (das Navi) bu ifadeleri sık kullanır: Nach 200 Metern rechts abbiegen. (200 metre sonra sağa dönün.) / Bitte wenden. (Lütfen geri dönün.)

Almanca Yönlerde Sık Yapılan Hatalar

YanlışDoğruAçıklama
Hamburg liegt in Norden.Hamburg liegt im Norden.in + dem = im; yön adı artikellidir.
Wir fahren nach dem Süden.Wir fahren nach Süden.nach ile yön artikelsiz kullanılır.
Die Sonne geht in Westen unter.Die Sonne geht im Westen unter.Yer bildirir: im Westen.
Die Bank ist rechts von die Post.Die Bank ist rechts von der Post.rechts von + Dativ.
Kiel liegt Nördlich von Hamburg.Kiel liegt nördlich von Hamburg.-lich sıfatları küçük harfle yazılır.

Almanca Yönleri Ezberleme İpuçları

Almanya’da çocuklar pusula yönlerini saat yönünde sıralayan şu cümleyle ezberler: Nie Ohne Seife Waschen! (Asla sabunsuz yıkama!) Her kelimenin baş harfi bir yönü gösterir: Norden – Osten – Süden – Westen.

Güneşle de hatırlayabilirsiniz: Güneş doğudan doğar (Die Sonne geht im Osten auf), öğlen güneyde en yüksektedir (Kuzey Yarımküre’de, örneğin Almanya ve Türkiye’de) (Mittags steht sie im Süden) ve batıdan batar (Im Westen geht sie unter). Eskiden Doğu dünyasına das Morgenland (sabah ülkesi), Batı dünyasına ise das Abendland (akşam ülkesi) denirdi; bu iki kelime bugün de edebî dilde “Doğu” ve “Batı” dünyası için kullanılır.

Bir yöne doğru gitmeyi Richtung kelimesiyle de anlatabilirsiniz; konuşmada edat ve artikel düşer: Wir fahren Richtung Norden. (Kuzey yönüne gidiyoruz.) / Der Zug fährt Richtung Hamburg. (Tren Hamburg yönüne gidiyor.)

Almanca Yönler Örnek Cümleler

AlmancaTürkçe
Die Sonne geht im Osten auf und im Westen unter.Güneş doğudan doğar, batıdan batar.
München liegt im Süden von Deutschland.Münih, Almanya’nın güneyindedir.
Wir fahren im Urlaub an die Nordsee.Tatilde Kuzey Denizi’ne gidiyoruz.
Mein Zimmer hat ein Fenster nach Süden.Odamın güneye bakan bir penceresi var.
Die Türkei liegt südöstlich von Deutschland.Türkiye, Almanya’nın güneydoğusundadır.
In welche Richtung müssen wir gehen?Hangi yöne gitmemiz gerekiyor?
Biegen Sie an der Kreuzung links ab.Kavşakta sola dönün.
Der Aufzug fährt nach oben.Asansör yukarı çıkıyor.

Yol sorma ve yol tarifi kalıplarının tamamı için Almanca yol tarifi yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Yönlerle Diyaloglar

Aşağıdaki diyaloglarda hem pusula yönleri hem de sağ, sol, aşağı gibi günlük yön kelimeleri birlikte geçiyor:

Haritada

Lehrer: Wo liegt Hamburg?Hamburg nerede?

Aylin: Hamburg liegt im Norden, nicht weit von der Nordsee.Hamburg kuzeyde, Kuzey Denizi’ne uzak değil.

Lehrer: Richtig. Und Dresden?Doğru. Peki Dresden?

Aylin: Dresden liegt im Osten, in Sachsen.Dresden doğuda, Saksonya’da.

Lehrer: Sehr gut! In welcher Himmelsrichtung liegt Österreich?Çok iyi! Avusturya hangi yönde?

Aylin: Österreich liegt südöstlich von Deutschland.Avusturya, Almanya’nın güneydoğusunda.

Yürüyüşte

Ben: Ich glaube, wir haben uns verlaufen.Sanırım yolumuzu kaybettik.

Lea: Kein Problem, ich habe einen Kompass. Das Dorf liegt im Westen.Sorun değil, pusulam var. Köy batıda.

Ben: Und wo ist Westen?Batı ne tarafta?

Lea: Da, wo die Sonne untergeht. Der Kompass zeigt nach Norden, also gehen wir nach links.Güneşin battığı tarafta. Pusula kuzeyi gösteriyor, yani sola gidiyoruz.

Ben: Gut, dass du dabei bist!İyi ki yanımdasın!

Otelde

Gast: Entschuldigung, wo ist der Frühstücksraum?Affedersiniz, kahvaltı salonu nerede?

Rezeption: Unten im Erdgeschoss. Nehmen Sie den Aufzug nach unten und gehen Sie dann nach links.Aşağıda, giriş katında. Asansörle aşağı inin, sonra sola gidin.

Gast: Und hat mein Zimmer Blick aufs Meer?Odamın deniz manzarası var mı?

Rezeption: Ja, Ihr Zimmer liegt nach Westen. Sie sehen abends den Sonnenuntergang.Evet, odanız batıya bakıyor. Akşamları gün batımını görürsünüz.

Almanca Yönler ile Okuma Metni

Deutschland von Norden nach Süden

Im Norden von Deutschland liegen die Nordsee und die Ostsee.

Dort ist das Land flach und es weht oft ein starker Wind.

In der Mitte gibt es viele Hügel und Wälder.

Im Süden liegen die Alpen. Dort liegt der höchste Berg Deutschlands, die Zugspitze.

Im Westen fließt der Rhein, im Osten liegt die Hauptstadt Berlin.

Türkçe çevirisi

Almanya’nın kuzeyinde Kuzey Denizi ve Baltık Denizi bulunur.

Orada arazi düzdür ve sık sık sert rüzgâr eser.

Ortada birçok tepe ve orman vardır.

Güneyde Alpler bulunur. Almanya’nın en yüksek dağı Zugspitze oradadır.

Batıda Ren Nehri akar, doğuda başkent Berlin bulunur.

Alıştırmalar

1Türkçesini yazın

  1. der Norden
  2. der Osten
  3. der Südwesten
  4. links
Cevapları göster
  1. kuzey
  2. doğu
  3. güneybatı
  4. sol

2im, nach ya da aus dem?

  1. Hamburg liegt ___ Norden.
  2. Wir fahren ___ Süden.
  3. Der Wind kommt ___ Westen.
Cevapları göster
  1. im
  2. nach
  3. aus dem

3Karşıt yönü yazın

  1. der Norden
  2. links
  3. oben
  4. vorne
Cevapları göster
  1. der Süden
  2. rechts
  3. unten
  4. hinten

4Almanca yazın

  1. Münih güneyde.
  2. Sağa gidin.
  3. Türkiye Almanya’nın güneydoğusunda.
Cevapları göster
  1. München liegt im Süden.
  2. Gehen Sie nach rechts.
  3. Die Türkei liegt südöstlich von Deutschland.

Sık sorulan sorular

Almanca yönler nelerdir?

Ana yönler der Norden (kuzey), der Süden (güney), der Osten (doğu), der Westen (batı); ara yönler der Nordosten, der Südosten, der Südwesten, der Nordwesten.

Almanca yönlerin artikeli nedir?

Bütün yönler erildir: der Norden, der Süden, der Osten, der Westen.

Almanca sağ sol nasıl denir?

Sağ rechts, sol links. Sağa nach rechts, sola nach links.

Almanca yukarı aşağı nasıl denir?

Yukarıda oben, aşağıda unten; yukarı nach oben, aşağı nach unten.

Almanca kuzeyde nasıl denir?

im Norden. Bir yere göre: nördlich von Berlin (Berlin’in kuzeyinde).

Almanca saat yönünde nasıl denir?

im Uhrzeigersinn; tersi gegen den Uhrzeigersinn.

Almanca yön ne demek?

Yön die Richtung’dur. “Hangi yöne?” = In welche Richtung? Pusula yönleri ise die Himmelsrichtungen.

Pusula Almanca ne demek?

Pusula der Kompass’tır. Yönler ise die Himmelsrichtungen olarak adlandırılır.