Almanca Hukuk Terimleri: Mahkeme, Dava, Sözleşme ve Resmî Yazı Kelimeleri (Türkçe Karşılıklarıyla)

Almanca hukuk terimleri, hukuk öğrencilerinin, tercümanların ve Almanya’da yaşayıp resmî yazı alan herkesin işine yarayan özel bir kelime grubudur. Hukuk Almancada das Recht demektir; aynı kelime “hak” anlamına da gelir (das Recht auf Bildung – eğitim hakkı). Bu yazıda en sık kullanılan Almanca hukuk terimlerini artikelleri, çoğulları ve Türkçe karşılıklarıyla, konulara göre gruplanmış olarak bulacaksınız: hukuk dalları, mahkemeler, dava süreci, ceza hukuku, sözleşmeler ve resmî yazılarda karşınıza çıkacak kelimeler. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Hukuki tavsiye değildir

Bu yazı bir dil rehberidir; terimlerin Türk hukukundaki karşılıkları her zaman birebir örtüşmez. Resmî bir yazı aldıysanız ya da bir hukuki işlem yapacaksanız süreleri kaçırmamak için bir avukata (Rechtsanwalt), danışma merkezine (Beratungsstelle) ya da ilgili kuruma başvurun.

Almanca Hukuk Terimleri Listesi

AlmancaÇoğulTürkçe
das Rechtdie Rechtehukuk; hak
das Gesetzdie Gesetzekanun, yasa
die Verordnungdie Verordnungenyönetmelik
das Gerichtdie Gerichtemahkeme
der Richterdie Richterhâkim, yargıç
der Rechtsanwaltdie Rechtsanwälteavukat
der Staatsanwaltdie Staatsanwältesavcı
der Notardie Notarenoter
die Klagedie Klagendava
das Verfahrendie Verfahrenyargılama, süreç
das Urteildie Urteilekarar, hüküm
die Strafedie Strafenceza
der Vertragdie Verträgesözleşme
der Zeugedie Zeugentanık
der Beweisdie Beweisedelil, kanıt
die Fristdie Fristensüre, son tarih
Almanca hukuk terimleri kelime kartları: das Recht, das Gesetz, das Gericht, der Richter, der Anwalt, das Urteil, die Klage, der Vertrag
Almanca hukuk terimleri kelime kartları: das Recht, das Gesetz, das Gericht, der Richter, der Anwalt, das Urteil, die Klage, der Vertrag

Kısaca

  • das Recht hem “hukuk” hem “hak” demektir; recht haben ise “haklı olmak”tır.
  • Avukat: der Rechtsanwalt (günlük dilde der Anwalt); savcı: der Staatsanwalt.
  • Hukuk davasında Kläger (davacı) ve Beklagter (davalı), ceza davasında Angeklagter (sanık) vardır.
  • Resmî yazılarda en önemli kelimeler: der Bescheid (karar), der Widerspruch (itiraz), die Frist (süre).
  • Hukuk okumak: Jura studieren ya da Rechtswissenschaft studieren.

Almanca Hukuk Dalları

AlmancaTürkçeNe ile ilgilidir?
das Zivilrechtmedeni hukuk, özel hukukkişiler arası ilişkiler, sözleşmeler
das Strafrechtceza hukukusuçlar ve cezalar
das öffentliche Rechtkamu hukukudevlet ile vatandaş arasındaki ilişkiler
das Verfassungsrechtanayasa hukukuanayasa (Almanya’da das Grundgesetz)
das Arbeitsrechtiş hukukuişçi ve işveren ilişkileri
das Familienrechtaile hukukuevlilik, boşanma, velayet
das Mietrechtkira hukukukiracı ve ev sahibi
das Handelsrechtticaret hukukutacirler ve şirketler
das Verwaltungsrechtidare hukukuresmî kurumların işlemleri
das Völkerrechtuluslararası hukukdevletler arası ilişkiler

Almanya’da temel kanunlar genellikle kısaltmalarıyla anılır: das BGB (Bürgerliches Gesetzbuch – Medeni Kanun), das StGB (Strafgesetzbuch – Ceza Kanunu), das GG (Grundgesetz – Anayasa). Kanun maddesi der Paragraf (§) ile gösterilir: § 823 BGB; Anayasa’da ise der Artikel kullanılır: Art. 1 GG.

Almanca Mahkeme Kelimeleri

Almanya’da mahkemeler türlerine ve basamaklarına göre farklı adlar alır. Sık geçen mahkeme adları şunlardır; ilk dördü hukuk ve ceza davalarına bakan olağan yargının basamaklarıdır, diğerleri ayrı yargı kolları ya da özel dairelerdir:

AlmancaTürkçe (yaklaşık karşılık)
das Amtsgerichtyerel mahkeme (küçük davalarda ilk derece)
das Landgerichteyalet bölge mahkemesi
das Oberlandesgerichteyalet yüksek mahkemesi
der BundesgerichtshofFederal Yüksek Mahkeme
das BundesverfassungsgerichtFederal Anayasa Mahkemesi
das Arbeitsgerichtiş mahkemesi
das Verwaltungsgerichtidare mahkemesi
das Familiengerichtaile mahkemesi (Amtsgericht’in dairesi)
AlmancaÇoğulTürkçe
der Gerichtssaaldie Gerichtssäleduruşma salonu
die Verhandlungdie Verhandlungenduruşma
der Termindie Termineduruşma günü, randevu
die Aktedie Aktendosya
das Aktenzeichendie Aktenzeichendosya numarası

Almanca Mahkemedeki Kişiler

Almanca mahkemedeki kişiler: Richter, Staatsanwalt, Rechtsanwalt, Kläger, Beklagte, Angeklagte, Zeuge
Almanca mahkemedeki kişiler: Richter, Staatsanwalt, Rechtsanwalt, Kläger, Beklagte, Angeklagte, Zeuge

der/die Beklagte ve der/die Angeklagte sıfattan türeyen isimlerdir ve sıfat gibi çekimlenir: der Angeklagte, ein Angeklagter, die Angeklagten. Mahkemede tercüman der Dolmetscher / die Dolmetscherin olarak geçer; yeminli tercüman ise beeidigter ya da vereidigter Dolmetscher’dir; yazılı belgeler için yeminli çevirmen beeidigter ya da ermächtigter Übersetzer olarak geçer.

Almanca Dava Süreci Terimleri

AlmancaTürkçeÖrnek
Klage erheben / einreichendava açmakEr hat Klage gegen seinen Vermieter erhoben.
verklagenbirini dava etmekSie verklagt die Firma.
die Klageschriftdava dilekçesiDie Klageschrift wurde beim Gericht eingereicht.
die Ladungçağrı kâğıdı, davetiyeIch habe eine Ladung zur Verhandlung bekommen.
die AussageifadeDer Zeuge macht eine Aussage.
der Vergleichsulh, uzlaşmaDie Parteien haben einen Vergleich geschlossen.
ein Urteil fällen / sprechenkarar vermekDas Gericht hat ein Urteil gefällt.
die Berufungistinaf (üst mahkemeye başvuru)Er legt Berufung gegen das Urteil ein.
die RevisiontemyizDie Revision ist nur in bestimmten Fällen möglich.
rechtskräftigkesinleşmişDas Urteil ist rechtskräftig.

Almanca Ceza Hukuku Terimleri

AlmancaÇoğulTürkçe
die Straftatdie Straftatensuç
der Täterdie Täterfail
das Opferdie Opfermağdur
die Anzeigedie Anzeigensuç duyurusu, şikâyet
die Ermittlungdie Ermittlungensoruşturma
die Anklagedie Anklageniddianame, suçlama
die Geldstrafedie Geldstrafenpara cezası
die Freiheitsstrafedie Freiheitsstrafenhapis cezası
die Bewährung—denetimli serbestlik, erteleme
das Bußgelddie Bußgelderidari para cezası (ör. trafik)
AlmancaTürkçe
Ich möchte eine Anzeige erstatten.Suç duyurusunda bulunmak istiyorum.
Er wurde zu einer Geldstrafe verurteilt.Para cezasına çarptırıldı.
Die Strafe wurde zur Bewährung ausgesetzt.Ceza ertelendi.
Wegen zu schnellen Fahrens musste sie ein Bußgeld zahlen.Hız yaptığı için idari para cezası ödemek zorunda kaldı.

das Bußgeld (idari para cezası, ör. trafik) ile die Geldstrafe (mahkemenin verdiği adli para cezası) farklı şeylerdir. Trafik terimleri için Almanca araba terimleri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Sözleşme ve Medeni Hukuk Terimleri

AlmancaTürkçeÖrnek
der Mietvertragkira sözleşmesiDer Mietvertrag ist unbefristet.
der Arbeitsvertragiş sözleşmesiBitte lesen Sie den Arbeitsvertrag genau.
der Kaufvertragsatış sözleşmesiWir haben den Kaufvertrag beim Notar unterschrieben.
die KündigungfesihDie Kündigung muss schriftlich erfolgen.
die HaftungsorumlulukDer Vermieter übernimmt keine Haftung.
der SchadensersatztazminatEr verlangt Schadensersatz.
das ErbemirasSie hat das Erbe angenommen.
das TestamentvasiyetnameDer Notar hat das Testament beurkundet.
die ScheidungboşanmaDie Scheidung wird beim Familiengericht beantragt.
das SorgerechtvelayetBeide Eltern haben das gemeinsame Sorgerecht.

Fesih ve boşanma dilekçesi örnekleri için Almanca istifa dilekçesi örneği ve Almanca boşanma dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca İş Hukuku Terimleri

AlmancaÇoğulTürkçe
die Abmahnungdie Abmahnungenyazılı uyarı (işten çıkarma öncesi)
der Kündigungsschutz—işten çıkarmaya karşı koruma
die Probezeitdie Probezeitendeneme süresi
das Arbeitszeugnisdie Arbeitszeugnisseiş referans belgesi
der Betriebsratdie Betriebsräteişyeri çalışan temsilciliği
der Mindestlohndie Mindestlöhneasgari ücret
die Kündigungsschutzklagedie Kündigungsschutzklagenişe iade davası

İş hukukunda süreler kısa olabilir; örneğin işe iade davası (Kündigungsschutzklage) yazılı fesih bildiriminin alınmasından itibaren kanunen yalnız üç hafta içinde açılabilir. Güncel süreler ve tutarlar için bir avukata ya da sendikaya danışın.

Almanca Resmî Yazılarda Hukuk Kelimeleri

Almanya’da yaşayanlar en çok bu kelimelerle resmî kurumlardan gelen mektuplarda karşılaşır. Bir karara karşı itiraz süresi genellikle yazının sonundaki “hukuki yollar” bölümünde (die Rechtsbehelfsbelehrung) yazar; bu bölümü mutlaka okuyun.

Almanca resmî yazılarda sık geçen hukuk kelimeleri: der Bescheid, der Widerspruch, die Frist, die Mahnung, die Vollmacht, die Beglaubigung
Almanca resmî yazılarda sık geçen hukuk kelimeleri: der Bescheid, der Widerspruch, die Frist, die Mahnung, die Vollmacht, die Beglaubigung
AlmancaTürkçeÖrnek
der Bescheidresmî karar, bildirimIch habe den Bescheid vom Jobcenter bekommen.
der WiderspruchitirazGegen diesen Bescheid lege ich Widerspruch ein.
die FristsüreDie Frist endet in einem Monat.
der AntragbaşvuruIch stelle einen Antrag auf Wohngeld.
die Mahnungödeme ihtarıIch habe eine Mahnung bekommen.
die VollmachtvekâletnameMein Anwalt hat eine Vollmacht von mir.
die Beglaubigungtasdik, onayDie Kopie muss amtlich beglaubigt sein.
die UnterschriftimzaOhne Ihre Unterschrift ist der Antrag nicht gültig.

Dilekçe kalıpları için Almanca dilekçe örnekleri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Hukuk Kısaltmaları

KısaltmaAçılımıTürkçe
BGBBürgerliches GesetzbuchMedeni Kanun
StGBStrafgesetzbuchCeza Kanunu
GGGrundgesetzAnayasa
ZPOZivilprozessordnungHukuk Muhakemeleri Kanunu
StPOStrafprozessordnungCeza Muhakemesi Kanunu
AGBAllgemeine Geschäftsbedingungengenel işlem koşulları
Abs.Absatzfıkra
Az.Aktenzeichendosya numarası
RA / RAinRechtsanwalt / Rechtsanwältinavukat

Bir kanun maddesi şöyle okunur: § 573 Abs. 2 BGB → Paragraf fünfhundertdreiundsiebzig Absatz zwei BGB (Medeni Kanun 573. madde 2. fıkra).

Almanca Polis ve Karakol Kelimeleri

AlmancaÇoğulTürkçe
die Polizei—polis (kurum)
der Polizistdie Polizistenpolis memuru
die Polizeiwachedie Polizeiwachenkarakol
der Diebstahldie Diebstählehırsızlık
der Unfalldie Unfällekaza
die Personalien(Pl.)kimlik bilgileri
der Ausweisdie Ausweisekimlik kartı
AlmancaTürkçe
Mir wurde das Handy gestohlen. Ich möchte das anzeigen.Telefonum çalındı. Bunu bildirmek istiyorum.
Darf ich Ihre Personalien aufnehmen?Kimlik bilgilerinizi alabilir miyim?
Ich brauche einen Dolmetscher.Bir tercümana ihtiyacım var.

Almanca Hukuk Terimleriyle Okuma Metni

Streit um die Kaution

Nach dem Auszug hat Selin ihre Kaution nicht zurückbekommen.

Der Vermieter behauptet, die Wohnung sei beschädigt.

Selin hat aber Fotos als Beweis und ein Übergabeprotokoll mit seiner Unterschrift.

Zuerst schickt sie ihm eine schriftliche Mahnung mit einer Frist von zwei Wochen.

Als er nicht antwortet, geht sie zu einer Anwältin.

Die Anwältin reicht beim Amtsgericht Klage ein.

In der Verhandlung schließen beide Parteien einen Vergleich: Selin bekommt den größten Teil der Kaution zurück.

Türkçe çevirisi

Taşındıktan sonra Selin depozitosunu geri alamadı.

Ev sahibi dairenin hasarlı olduğunu iddia ediyor.

Ama Selin’in kanıt olarak fotoğrafları ve ev sahibinin imzaladığı bir teslim tutanağı var.

Önce ona iki hafta süreli yazılı bir ihtar gönderiyor.

Ev sahibi cevap vermeyince bir avukata gidiyor.

Avukat yerel mahkemeye dava açıyor.

Duruşmada iki taraf uzlaşıyor: Selin depozitonun büyük kısmını geri alıyor.

Sık karıştırılanlar

das Recht (hukuk, hak) ≠ das Gesetz (kanun). recht haben “haklı olmak” demektir: Du hast recht. der Anwalt (avukat) ≠ der Notar (noter): Almanya’da noter, tarafsız bir hukukçudur ve özellikle ev alımında sözleşmeyi resmîleştirir. die Strafe (ceza) ≠ die Gebühr (harç, ücret).

Hukuk Fakültesi Almanca Ne Demek?

Hukuk fakültesi Almancada die juristische Fakultät ya da die rechtswissenschaftliche Fakultät olarak geçer. Hukuk okumak Jura studieren ya da Rechtswissenschaft studieren demektir. Hukukçu der Jurist / die Juristin’dir. Almanya’da hukuk eğitimi genellikle iki devlet sınavıyla (das erste und zweite Staatsexamen) tamamlanır; arada uygulamalı bir staj dönemi (das Referendariat) vardır. Türkiye’deki hukuk diplomasının Almanya’da tanınması ayrı bir süreçtir; bilgi için ilgili eyaletin adalet bakanlığına bakılmalıdır.

AlmancaTürkçe
Ich studiere Jura im dritten Semester.Hukuk üçüncü dönem öğrencisiyim.
Nach dem Studium möchte sie Richterin werden.Okuldan sonra hâkim olmak istiyor.
Er arbeitet als Jurist in einer großen Firma.Büyük bir şirkette hukukçu olarak çalışıyor.

Almanca Hukukla İlgili Fiiller

AlmancaTürkçeÖrnek
beantragenbaşvurmak, talep etmekIch beantrage eine Verlängerung der Frist.
unterschreibenimzalamakBitte unterschreiben Sie hier.
beweisenkanıtlamakDas kann ich beweisen.
aussagenifade vermekDer Zeuge sagt vor Gericht aus.
verurteilenmahkûm etmekDer Täter wurde verurteilt.
freisprechenberaat ettirmekDer Angeklagte wurde freigesprochen.
beglaubigentasdik etmekDer Notar beglaubigt die Unterschrift.
anfechtenitiraz etmek, iptalini istemekEr ficht das Testament an.

Almanca Hukuk Diyalogları

Avukatta

Anwältin: Was kann ich für Sie tun?Sizin için ne yapabilirim?

Murat: Mein Vermieter hat mir gekündigt. Ist das rechtens?Ev sahibim kira sözleşmemi feshetti. Bu hukuka uygun mu?

Anwältin: Haben Sie die Kündigung schriftlich bekommen?Fesih bildirimini yazılı olarak aldınız mı?

Murat: Ja, hier ist der Brief.Evet, mektup burada.

Anwältin: Gut. Ich prüfe das. Bitte unterschreiben Sie diese Vollmacht.Güzel. İnceleyeceğim. Lütfen bu vekâletnameyi imzalayın.

Resmî yazı

Ayşe: Ich habe einen Bescheid bekommen, aber ich verstehe ihn nicht ganz.Bir karar yazısı aldım, ama tam anlamıyorum.

Beraterin: Zeigen Sie mal. Sie können innerhalb eines Monats Widerspruch einlegen.Bir bakayım. Bir ay içinde itiraz edebilirsiniz.

Ayşe: Muss ich das schriftlich machen?Bunu yazılı mı yapmam gerekiyor?

Beraterin: Ja, schriftlich mit Unterschrift oder direkt bei der Behörde. Notieren Sie sich die Frist!Evet, imzalı bir yazıyla ya da doğrudan kurumda. Süreyi bir kenara not edin!

Alıştırmalar

1Artikeli yazın

  1. ___ Gericht
  2. ___ Klage
  3. ___ Urteil
  4. ___ Vertrag
  5. ___ Frist
Cevapları göster
  1. das Gericht
  2. die Klage
  3. das Urteil
  4. der Vertrag
  5. die Frist

2Eşleştirin

  1. der Kläger
  2. der Angeklagte
  3. der Zeuge
  4. der Staatsanwalt
Cevapları göster
  1. davacı
  2. sanık
  3. tanık
  4. savcı

3Almancaya çevirin

  1. Karara itiraz ediyorum.
  2. Hukuk okuyorum.
  3. Lütfen burayı imzalayın.
Cevapları göster
  1. Ich lege Widerspruch gegen den Bescheid ein.
  2. Ich studiere Jura.
  3. Bitte unterschreiben Sie hier.

Sık sorulan sorular

Hukuk Almanca ne demek?

Hukuk das Recht’tir. Hukuk bilimi die Rechtswissenschaft, günlük dilde hukuk eğitimi Jura olarak geçer.

Avukat Almanca ne demek?

Avukat der Rechtsanwalt (kadın: die Rechtsanwältin) ya da kısaca der Anwalt’tır. Avukat bürosu die Kanzlei’dir.

Almanca dava açmak nasıl denir?

Klage erheben ya da Klage einreichen denir; birini dava etmek ise jemanden verklagen’dir.

Bescheid ne demek?

Bir resmî kurumun verdiği karar ya da bildirim yazısıdır (vergi, sosyal yardım, oturum vb.). Karara karşı çoğu zaman Widerspruch ile itiraz edilebilir; süre yazının sonunda belirtilir.

Almanca noter ne demek?

Noter der Notar (kadın: die Notarin), noterlik bürosu die Notarkanzlei’dir. Almanya’da noter tarafsız bir hukukçudur; ev alımı, şirket kuruluşu ve vasiyet gibi işlemleri resmîleştirir, imzaları onaylar.

Hukuk fakültesi Almanca ne demek?

die juristische Fakultät ya da die rechtswissenschaftliche Fakultät. Hukuk okumak Jura studieren’dir.