Almanca İsimlerden Sıfat Türetme: -ig, -lich, -isch, -voll, -los Ekleri ve 100’den Fazla Örnek

Almanca isimlerden sıfat türetme, bir isme yapım eki getirerek yeni bir sıfat elde etmektir: die Sonne (güneş) → sonnig (güneşli), der Freund (arkadaş) → freundlich (dostça, nazik), die Hoffnung (umut) → hoffnungslos (umutsuz). Türkçedeki -lı, -lık, -sız, -sal gibi ekler nasıl çalışıyorsa Almancadaki -ig, -lich, -isch, -los, -voll gibi ekler de benzer görev yapar. Bu yazıda en sık kullanılan ekleri, hangi anlamı verdiklerini, ses değişikliklerini, birbirine karıştırılan çiftleri ve örnek cümleleri bulacaksınız. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanca İsimlerden Sıfat Türetme Ekleri (Tablo)

EkAnlamİsim → sıfatTürkçe
-igo şeyi taşıyan, öyle olander Schmutz → schmutzigkir → kirli
-lichgibi, ile ilgili, her …der Beruf → beruflichmeslek → mesleki
-ischülke, dil, bilim alanı, bazen olumsuzdie Technik → technischteknik → teknik (sıfat)
-haftgibi, nitelikteder Fehler → fehlerhafthata → hatalı
-volldolu, -lıder Wert → wertvolldeğer → değerli
-los-sız, yokdie Arbeit → arbeitslosiş → işsiz
-reichbol, çokder Erfolg → erfolgreichbaşarı → başarılı
-armaz, düşükdas Fett → fettarmyağ → az yağlı
-frei(istenmeyen şeyden) arınmışder Alkohol → alkoholfreialkol → alkolsüz
-en / -ernmalzemeden yapılmışdas Gold → goldenaltın → altın (sıfat)
-mäßiguygun, göredie Regel → regelmäßigkural → düzenli

Kısaca

  • En sık ekler: -ig, -lich, -isch. Hepsi küçük harfle yazılan sıfatlar üretir.
  • -lich çoğu zaman, -isch bazen ünlüyü inceltir: der Tag → täglich, die Stadt → städtisch.
  • Son harf -e ise düşer: die Sonne → sonnig, die Ruhe → ruhig.
  • -los, -voll, -reich gibi eklerde araya bazen -s- girer: arbeitslos, hoffnungsvoll.
  • Türeyen sıfat, isimden önce gelince normal sıfat gibi çekimlenir: ein sonniger Tag.
Almancada isimden sıfat yapan ekler: -ig, -lich, -isch, -voll, -los, -reich, -arm, -frei ve örnekleri
Almancada isimden sıfat yapan ekler: -ig, -lich, -isch, -voll, -los, -reich, -arm, -frei ve örnekleri

Almanca -ig Eki ile Sıfat Türetme

-ig eki, ismin anlattığı şeyi taşıyan ya da ona sahip olan anlamı verir; Türkçedeki -lı / -li ekine en yakın olanıdır. Hava durumu sıfatlarının çoğu bu ekle yapılır.

İsimSıfatTürkçeÖrnek
die SonnesonniggüneşliHeute ist es sonnig.
der WindwindigrüzgârlıAm Meer ist es oft windig.
die WolkewolkigbulutluMorgen wird es wolkig.
das Eiseisigbuz gibiDer Wind ist eisig.
der HungerhungrigaçDie Kinder sind hungrig.
der DurstdurstigsusamışNach dem Sport bin ich durstig.
der SchmutzschmutzigkirliDeine Schuhe sind schmutzig.
die Ruheruhigsakin, sessizUnsere Straße ist ruhig.
das SalzsalzigtuzluDie Suppe ist zu salzig.
die Lustlustigeğlenceli, komikDer Film war sehr lustig.
die GeduldgeduldigsabırlıSie ist eine geduldige Lehrerin.
der FleißfleißigçalışkanMein Bruder ist sehr fleißig.
der MutmutigcesurDas war eine mutige Entscheidung.
der SaftsaftigsuluDie Orangen sind saftig.

-ig sayılarla birlikte süre ya da yaş bildirir: ein zweitägiger Ausflug (iki günlük gezi), ein dreijähriges Kind (üç yaşında bir çocuk). Lust → lustig örneğinde anlam biraz kayar: “istek” değil, “eğlenceli” demektir.

Almanca -lich Eki ile Sıfat Türetme

-lich eki üç anlam verir: “gibi, -ca” (freundlich), “ile ilgili, -sal” (beruflich) ve zaman isimlerinde “her …” (täglich). Çoğu zaman ünlü incelir.

İsimSıfatTürkçeÖrnek
der Freundfreundlichnazik, dostçaDie Verkäuferin war sehr freundlich.
das GlückglücklichmutluWir sind sehr glücklich.
die GefahrgefährlichtehlikeliDiese Straße ist gefährlich.
die NaturnatürlichdoğalDas ist ein natürliches Produkt.
der Berufberuflichmesleki, iş gereğiIch bin beruflich in Berlin.
die SchriftschriftlichyazılıDie Prüfung ist schriftlich.
der MundmündlichsözlüMorgen haben wir eine mündliche Prüfung.
der MenschmenschlichinsaniDas ist ein menschlicher Fehler.
das Herzherzlichiçten, samimiHerzlichen Glückwunsch!
die Gesundheitgesundheitlichsağlıkla ilgiliEr hat gesundheitliche Probleme.
der Tagtäglichgünlük, her günIch lese täglich die Zeitung.
die WochewöchentlichhaftalıkDer Kurs findet wöchentlich statt.
der MonatmonatlichaylıkDie Miete zahle ich monatlich.
das JahrjährlichyıllıkDas Fest findet jährlich im Mai statt.

-ig mi -lich mi? Zaman ifadeleri

Zaman isimlerinde iki ek farklı anlam verir: -ig süreyi, -lich tekrarı anlatır. ein zweistündiger Film “iki saatlik bir film” demektir; Der Bus fährt stündlich. ise “Otobüs saatte bir kalkar.” anlamına gelir. Aynı şekilde halbjährig “altı ay süren / altı aylık”, halbjährlich “altı ayda bir” demektir.

Almanca -isch Eki ile Sıfat Türetme

-isch eki ülke, şehir ve dil sıfatlarında, bilim ya da alan bildiren kelimelerde kullanılır. Kişiyi anlatırken bazen olumsuz bir ton taşır (kindisch, launisch).

İsimSıfatTürkçeÖrnek
die TürkeitürkischTürk, TürkçeIch koche gern türkisch.
(das) EuropaeuropäischAvrupa’ya aitViele europäische Länder liegen am Meer.
(das) BayernbayerischBavyera’ya aitDas ist ein bayerisches Gericht.
die PolitikpolitischsiyasiDas ist eine politische Frage.
die TechniktechnischteknikWir haben ein technisches Problem.
die Praxispraktischpratik, kullanışlıDie Tasche ist sehr praktisch.
die LogiklogischmantıklıDas ist doch logisch!
der TyptypischtipikDas ist typisch deutsch.
das TelefontelefonischtelefonlaSie können uns telefonisch erreichen.
die Stadtstädtischbelediyeye / şehre aitDas ist eine städtische Schule.
der RegenregnerischyağmurluDer Herbst ist oft regnerisch.
die Launelaunischhuysuz, dengesizMein Chef ist heute launisch.

Dil adlarının çoğu da bu ekle yapılır: Englisch, Türkisch, Spanisch (Deutsch ise eski bir kelimedir, bu ekle türememiştir). Dil adı isim olarak kullanıldığında büyük harfle yazılır (Ich lerne Deutsch.), sıfat olarak kullanıldığında küçük harfle yazılır (ein deutsches Auto).

Almanca -haft Eki ile Sıfat Türetme

-haft “gibi, -e özgü, … niteliğinde” anlamı verir. Bazıları günlük dilde çok sık kullanılır:

İsimSıfatTürkçeÖrnek
der Fehlerfehlerhafthatalı, kusurluDas Gerät ist fehlerhaft.
der ErnsternsthaftciddiDas ist ein ernsthaftes Problem.
der Schmerzschmerzhaftacı verenDie Behandlung ist nicht schmerzhaft.
der VorteilvorteilhaftavantajlıDas Angebot ist sehr vorteilhaft.
das MärchenmärchenhaftmasalsıDas Schloss sieht märchenhaft aus.
der ZauberzauberhaftbüyüleyiciWas für ein zauberhafter Abend!
die DauerdauerhaftkalıcıWir suchen eine dauerhafte Lösung.
der MeistermeisterhaftustacaEr spielt meisterhaft Klavier.

Almanca -voll ve -los Ekleri

-voll “dolu, -lı”, -los “-sız” demektir; aynı isimle iki zıt sıfat elde edebilirsiniz. -ung ile biten isimlerde araya bağlantı -s- girer (hoffnungsvoll).

İsim-voll-losTürkçe
die Hoffnunghoffnungsvollhoffnungslosumutlu / umutsuz
der Sinnsinnvollsinnlosanlamlı / anlamsız
der Respektrespektvollrespektlossaygılı / saygısız
der Geschmackgeschmackvollgeschmackloszevkli / zevksiz
der Humorhumorvollhumorlosesprili / espri anlayışı olmayan
die Liebeliebevolllieblossevgi dolu / sevgisiz, özensiz
der Wertwertvollwertlosdeğerli / değersiz

Yalnız -los ile kullanılanlar da çoktur: arbeitslos (işsiz), kostenlos (ücretsiz), endlos (sonsuz), wolkenlos (bulutsuz), obdachlos (evsiz), kinderlos (çocuksuz), bedeutungslos (önemsiz).

AlmancaTürkçe
Der Eintritt ist für Kinder kostenlos.Giriş çocuklar için ücretsiz.
Seit drei Monaten ist er arbeitslos.Üç aydır işsiz.
Es ist sinnlos, jetzt zu streiten.Şimdi tartışmak anlamsız.
Diese alte Münze ist sehr wertvoll.Bu eski madeni para çok değerli.

Almanca -reich, -arm ve -frei Ekleri

Bu ekler özellikle yiyecek ambalajlarında ve reklamlarda karşınıza çıkar. -reich “bol”, -arm “az”, -frei “hiç yok” anlamını verir.

SıfatTürkçeÖrnek
erfolgreichbaşarılıSie ist eine erfolgreiche Ärztin.
hilfreichyardımcı, faydalıIhre Tipps waren sehr hilfreich.
abwechslungsreichçeşitli, tekdüze olmayanDie Arbeit ist abwechslungsreich.
vitaminreichvitaminden zenginObst ist vitaminreich.
fettarmaz yağlıIch kaufe fettarme Milch.
kalorienarmdüşük kaloriliDas Essen ist kalorienarm.
zuckerfreişekersizHaben Sie zuckerfreie Kaugummis?
alkoholfreialkolsüzEin alkoholfreies Bier, bitte.
fehlerfreihatasızDer Text ist fehlerfrei.
rauchfreisigarasızDas ist ein rauchfreies Restaurant.

Almanca Malzeme Sıfatları: -en / -ern

Bir şeyin neyden yapıldığını söylemek için -en ya da -ern eki kullanılır. Ancak günlük konuşmada çoğu zaman aus + isim tercih edilir: ein Tisch aus Holz (ahşap masa), eine Tür aus Glas (cam kapı). hölzern, gläsern gibi biçimler daha çok yazı dilinde ve mecaz anlamda görülür (ein gläserner Mensch “her şeyi bilinen, şeffaf insan”). golden ise sık sık “altın renkli” anlamında kullanılır.

Almancada malzemeden sıfat yapma: golden, silbern, hölzern, gläsern, eisern, wollen
Almancada malzemeden sıfat yapma: golden, silbern, hölzern, gläsern, eisern, wollen

Almanca Sıfat Türetirken Ses Değişiklikleri

KuralÖrnekAçıklama
Ünlü incelmesider Tag → täglich, die Stadt → städtisch, der Mund → mündlicha, o, u → ä, ö, ü; özellikle -lich, -isch, -ern
Sondaki -e düşerdie Sonne → sonnig, die Ruhe → ruhig, der Türke → türkischek ünlüyle başladığı için -e düşer
Bağlantı -s-die Arbeit → arbeitslos, die Hoffnung → hoffnungsvollözellikle -ung, -heit, -keit, -ion ile bitenlerde
Çoğul biçimdie Kinder → kinderlos, die Wolken → wolkenlosbazı sıfatlar çoğul kökten yapılır
Ünlü düşmesider Hunger → hungrig, der Zucker → zuckrigvurgusuz -e- düşer
-t eklenmesidie Woche → wöchentlich, der Name → namentlichbazı kelimelerde araya -t- girer

Bu kurallar her kelimede işlemez; der Beruf → beruflich, die Schrift → schriftlich gibi incelme olmayan örnekler de vardır. Yeni bir sıfatı ilk kez gördüğünüzde sözlükteki yazımını kontrol etmek en güvenlisidir.

Almanca Sıfat Eklerinde Karıştırılan Çiftler

Almancada aynı isimden farklı ekle türeyen sıfatlar: kindlich ve kindisch, sinnvoll ve sinnlos, zweitägig ve zweitäglich
Almancada aynı isimden farklı ekle türeyen sıfatlar: kindlich ve kindisch, sinnvoll ve sinnlos, zweitägig ve zweitäglich
ÇiftAnlam farkıÖrnek
kindlich / kindischçocuksu, çocuğa uygun / çocukça, olgunlaşmamışein kindliches Gesicht / Sei nicht so kindisch!
geschäftlich / geschäftigiş ile ilgili / koşuşturan, telaşlıeine geschäftliche Besprechung / eine geschäftige Straße
herrlich / herrischharika / buyurganherrliches Wetter / ein herrischer Chef
verständlich / verständiganlaşılır / anlayışlı, aklı başındaeine verständliche Erklärung / ein verständiges Kind
zweitägig / zweitäglichiki gün süren / iki günde birein zweitägiger Kurs / Er nimmt die Tablette zweitäglich (= jeden zweiten Tag).

Almanca Fiillerden ve Sıfatlardan Türeyen Sıfatlar

Bazı ekler isimden değil fiilden sıfat yapar ve bu konuyla sık karıştırılır: -bar “-ebilir” (lesen → lesbar okunabilir, essen → essbar yenebilir, waschen → waschbar yıkanabilir), -sam “eğilimli” (sparen → sparsam tutumlu, arbeiten → arbeitsam çalışkan). Bazı ekler sıfattan sıfat yapar: krank → kränklich (hastalıklı, sık hastalanan), rot → rötlich (kırmızımsı). Tersi yönü, yani isimden fiil ya da fiilden isim yapmayı merak ediyorsanız Almanca fiilden isim yapma yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Türetilmiş Sıfatların Çekimi

Türetilmiş sıfatlar da ötekiler gibi isimden önce geldiğinde ek alır ve karşılaştırma derecesi yapılabilir: ein sonniger Tag (güneşli bir gün), die freundliche Nachbarin (nazik komşu), freundlicher – am freundlichsten. arbeitslos, kostenlos, schriftlich gibi anlamı derecelendirilemeyen sıfatlarda karşılaştırma yapılmaz. Sıfat çekimini ayrıntılı görmek için Almanca sıfat tamlamaları yazımıza bakın.

AlmancaTürkçe
Wir hatten eine erfolgreiche Woche.Başarılı bir hafta geçirdik.
Das ist der gefährlichste Teil der Straße.Bu, yolun en tehlikeli kısmı.
Ich trinke nur alkoholfreie Getränke.Yalnız alkolsüz içecekler içerim.
Heute ist es windiger als gestern.Bugün dünden daha rüzgârlı.

Almanca Sıfat Türetme ile Okuma Metni

Ein Wochenende am Meer

Am Samstag war das Wetter herrlich: sonnig, windig und wolkenlos.

Wir sind mit der ganzen Familie ans Meer gefahren.

Die Kinder waren sehr glücklich und haben den ganzen Tag gespielt.

Mittags waren alle hungrig und durstig, deshalb haben wir in einem kleinen Restaurant gegessen.

Der Kellner war freundlich, das Essen war frisch und nicht zu salzig.

Für Kinder war das Eis sogar kostenlos!

Am Sonntag war es leider regnerisch, aber der Ausflug war trotzdem wunderbar.

Türkçe çevirisi

Cumartesi hava harikaydı: güneşli, rüzgârlı ve bulutsuz.

Bütün aileyle denize gittik.

Çocuklar çok mutluydu ve bütün gün oynadılar.

Öğlen herkes aç ve susamıştı, bu yüzden küçük bir restoranda yemek yedik.

Garson nazikti, yemek tazeydi ve fazla tuzlu değildi.

Çocuklar için dondurma bile ücretsizdi!

Pazar günü maalesef yağmurluydu, ama gezi yine de harikaydı.

Almanca Sıfat Türetme Diyalogları

Markette

Ayşe: Ist dieser Joghurt fettarm?Bu yoğurt az yağlı mı?

Verkäufer: Ja, und er ist auch zuckerfrei.Evet, üstelik şekersiz de.

Ayşe: Sehr gut. Und haben Sie auch alkoholfreies Bier?Çok iyi. Alkolsüz biranız da var mı?

Verkäufer: Natürlich, im Regal hinten links.Tabii, arkada soldaki rafta.

Yeni öğretmen

Murat: Wie ist eure neue Deutschlehrerin?Yeni Almanca öğretmeniniz nasıl?

Lena: Sie ist sehr freundlich und geduldig.Çok nazik ve sabırlı.

Murat: Ist der Unterricht nicht langweilig?Ders sıkıcı değil mi?

Lena: Nein, er ist abwechslungsreich und oft lustig.Hayır, çeşitli ve çoğu zaman eğlenceli.

Alıştırmalar

1İsimden sıfat yapın

  1. die Sonne → ___
  2. der Freund → ___
  3. die Arbeit (+ los) → ___
  4. die Türkei → ___
  5. der Tag (+ lich) → ___
Cevapları göster
  1. sonnig
  2. freundlich
  3. arbeitslos
  4. türkisch
  5. täglich

2Doğru eki seçin

  1. Das Wasser ist sehr salz___. (-ig / -lich)
  2. Der Eintritt ist kosten___. (-los / -voll)
  3. Sei nicht so kind___! (-lich / -isch)
  4. Diese Milch ist fett___. (-arm / -reich)
Cevapları göster
  1. salzig
  2. kostenlos
  3. kindisch
  4. fettarm

3Almancaya çevirin

  1. Bugün hava bulutlu.
  2. Sınav yazılı.
  3. Bu çanta çok kullanışlı.
Cevapları göster
  1. Heute ist es wolkig.
  2. Die Prüfung ist schriftlich.
  3. Diese Tasche ist sehr praktisch.

Sık sorulan sorular

Almancada isimden sıfat nasıl yapılır?

İsmin sonuna -ig, -lich, -isch, -haft, -voll, -los, -reich, -arm, -frei gibi bir ek getirilir ve kelime küçük harfle yazılır: die Sonne → sonnig, der Freund → freundlich.

-ig ile -lich arasındaki fark nedir?

-ig daha çok “o şeyi taşıyan” anlamı verir (sonnig, salzig). -lich “gibi, ile ilgili” anlamı verir (freundlich, beruflich). Zaman ifadelerinde -ig süreyi (zweistündig), -lich tekrarı (stündlich) gösterir.

kindlich ile kindisch farkı nedir?

kindlich olumlu ya da tarafsızdır: çocuksu, çocuğa uygun. kindisch olumsuzdur: yetişkine yakışmayan, çocukça davranış.

Almancada -los ne demek?

-los, Türkçedeki -sız/-siz ekine karşılık gelir: arbeitslos (işsiz), kostenlos (ücretsiz), hoffnungslos (umutsuz).

Türetilmiş sıfatlar çekimlenir mi?

Evet. İsimden önce gelince normal sıfat gibi ek alırlar: ein sonniger Tag, die freundliche Frau.