Almanca kısaltmalar (die Abkürzungen) metinlerde, e-postalarda, ilanlarda ve mesajlaşmada çok sık karşınıza çıkar. Bir Almanca metinde z. B., usw. ya da bzw. görüp ne anlama geldiğini bilmezseniz cümleyi kaçırabilirsiniz. Bu yazıda en sık kullanılan Almanca kısaltmaları ve anlamlarını konulara göre bulacaksınız: genel kısaltmalar, gün ve ay kısaltmaları, adres ve ev ilanı kısaltmaları, iş ilanlarındaki m/w/d, mektup ve mesaj kısaltmaları, ölçü birimleri ve kurum adları. Sonda kısaltmaların yazım kurallarını ve okunuşlarını da özetledik.
Almanca Kısaltmalar ve Anlamları (Liste)
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| z. B. | zum Beispiel | örneğin |
| usw. | und so weiter | ve benzeri, vesaire |
| bzw. | beziehungsweise | ya da; daha doğrusu; sırasıyla |
| d. h. | das heißt | yani |
| u. a. | unter anderem / und andere | diğerlerinin yanı sıra / ve diğerleri |
| ca. | circa | yaklaşık |
| etc. | et cetera | vesaire |
| evtl. | eventuell | belki, muhtemelen |
| ggf. | gegebenenfalls | gerekirse, duruma göre |
| bzgl. | bezüglich | ile ilgili olarak |
| inkl. | inklusive | dahil |
| exkl. | exklusive | hariç |
| vgl. | vergleiche | karşılaştırınız, bkz. |
| s. o. / s. u. | siehe oben / siehe unten | yukarıya / aşağıya bakınız |
| Nr. | Nummer | numara |
| Tel. | Telefon | telefon |

Kısaca
- Kısaltmalar okunurken çoğu zaman açık hâliyle söylenir: z. B. → “zum Beispiel”.
- Noktalı ve birden fazla kelimeden oluşan kısaltmalarda araya boşluk konur: z. B., d. h., u. a.
- Yalnız harflerle okunan kısaltmalar noktasız yazılır: EU, USA, ICE, GmbH.
- bzw. Türkçeye çoğu zaman “ya da” ya da “sırasıyla” diye çevrilir.
- Resmî e-postalarda MfG yerine Mit freundlichen Grüßen açık yazılmalıdır.
Almanca bzw. Ne Demek?
bzw. (beziehungsweise) Almanca kısaltmalar içinde en çok merak edilenidir, çünkü üç farklı anlamda kullanılır:
| Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| ya da, veya | Sie können bar bzw. mit Karte zahlen. | Nakit ya da kartla ödeyebilirsiniz. |
| daha doğrusu | Er wohnt in Köln bzw. in einem Vorort von Köln. | Köln’de, daha doğrusu Köln’ün bir banliyösünde oturuyor. |
| sırasıyla | Anna und Tom sind 20 bzw. 25 Jahre alt. | Anna ve Tom sırasıyla 20 ve 25 yaşında. |
Resmî ve yazılı metinlerde bzw. çok yaygındır; konuşmada ise çoğu zaman oder tercih edilir. Benzer şekilde d. h. bir açıklama başlatır: Der Kurs ist intensiv, d. h. vier Stunden pro Tag. (Kurs yoğun, yani günde dört saat.)
Almanca Gün ve Ay Kısaltmaları

| Gün | Kısaltma | Ay | Kısaltma |
|---|---|---|---|
| Montag | Mo. | Januar | Jan. |
| Dienstag | Di. | Februar | Feb. / Febr. |
| Mittwoch | Mi. | März | genellikle kısaltılmaz |
| Donnerstag | Do. | April | Apr. |
| Freitag | Fr. | August | Aug. |
| Samstag | Sa. | September | Sept. / Sep. |
| Sonntag | So. | Oktober / November / Dezember | Okt. / Nov. / Dez. |
Mai, Juni, Juli ve März gibi kısa ay adları genellikle kısaltılmaz. Takvimlerde ve tabelalarda gün kısaltmaları çoğu zaman noktasız yazılır: Mo–Fr 9–18 Uhr (pazartesi–cuma 9–18 arası). Gün ve ay adları için Almanca günler ve Almanca aylar ve mevsimler yazılarımıza bakabilirsiniz.
Almanca Adres Kısaltmaları
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| Str. | Straße | cadde, sokak |
| Pl. | Platz | meydan |
| Nr. | Nummer | numara |
| PLZ | Postleitzahl | posta kodu |
| Hbf. | Hauptbahnhof | ana tren istasyonu |
| OG / EG / UG | Obergeschoss / Erdgeschoss / Untergeschoss | üst kat / zemin kat / bodrum kat |
| c/o | care of (bei) | eliyle (başkasının adresine) |
Örnek adres: Frau Ayşe Demir, c/o Müller, Goethestr. 12, 2. OG, 50667 Köln. Almancada posta kodu şehirden önce yazılır. Straße kelimesi sokak adına bitişikse -str. şeklinde kısaltılır (Goethestr.), ayrı yazılıyorsa Str. olur (Berliner Str.).
Almanca Ev ve İş İlanı Kısaltmaları
Almanca Ev İlanı Kısaltmaları
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| Zi. | Zimmer | oda |
| qm / m² | Quadratmeter | metrekare |
| KM | Kaltmiete | yan giderler hariç kira |
| WM | Warmmiete | yan giderler dahil kira |
| NK | Nebenkosten | yan giderler (aidat, su, ısınma vb.) |
| EBK | Einbauküche | ankastre mutfak |
| WG | Wohngemeinschaft | ortak ev |
Ev ilanlarında kullanılan diğer kısaltmalar ve örnek ilanlar için Almanca ev ilanı örnekleri yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca İş İlanlarında m/w/d
Almanya’daki iş ilanlarında meslek adının arkasında çoğu zaman (m/w/d) görürsünüz: Verkäufer (m/w/d). Bu, ilanın bütün cinsiyetlere açık olduğunu gösterir: männlich (erkek), weiblich (kadın), divers (diğer). Formlarda cinsiyet alanı da çoğu zaman bu harflerle gösterilir. İş ilanlarında ayrıca VZ (Vollzeit, tam zamanlı) ve TZ (Teilzeit, yarı zamanlı) kısaltmaları sık geçer.
Almanca Mektup ve Mesaj Kısaltmaları

| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| MfG | Mit freundlichen Grüßen | saygılarımla |
| LG / VG | Liebe Grüße / Viele Grüße | sevgiler / selamlar |
| i. A. | im Auftrag | adına (kurum adına imza) |
| i. V. | in Vertretung | vekâleten |
| z. H. | zu Händen | dikkatine |
| Anl. | Anlage(n) | ek(ler) |
| PS | Postskriptum | not, dipnot |
Mesajlaşmada (WhatsApp vb.) şu kısaltmalar sık kullanılır: HDL (hab dich lieb, seni çok seviyorum, canım – aile ve arkadaşlar arasında), k. A. ya da ka (keine Ahnung, hiçbir fikrim yok; formlarda ise k. A. = keine Angabe, “belirtilmemiş”), vllt. (vielleicht, belki), gn8 (gute Nacht, iyi geceler). Resmî e-postada bunları kullanmayın; e-posta kalıpları için Almanca e-mail örnekleri yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Formlarda ve Resmî Belgelerde Kısaltmalar
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| geb. | geboren / geborene | doğumlu; doğum soyadı (çoğunlukla kızlık soyadı) |
| verh. / led. / gesch. | verheiratet / ledig / geschieden | evli / bekâr / boşanmış |
| Staatsang. | Staatsangehörigkeit | uyruk |
| lt. | laut | … -e göre |
| gem. | gemäß | … uyarınca |
| u. U. | unter Umständen | duruma göre, belki |
| o. Ä. | oder Ähnliches | veya benzeri |
| z. T. | zum Teil | kısmen |
| zzt. / zz. | zurzeit | şu anda |
Formlarda geb. iki anlamda karşınıza çıkar: doğum tarihinin önünde “doğumlu” (geb. am 01.02.1990), soyadının önünde ise doğum soyadı, çoğunlukla kızlık soyadı (Ayşe Demir, geb. Yılmaz).
Almanca Ölçü Birimi Kısaltmaları
| Kısaltma | Almanca | Türkçe |
|---|---|---|
| g / kg | Gramm / Kilogramm | gram / kilogram |
| l / ml | Liter / Milliliter | litre / mililitre |
| m / km | Meter / Kilometer | metre / kilometre |
| km/h | Kilometer pro Stunde | saatte kilometre |
| Std. / Min. / Sek. | Stunde / Minute / Sekunde | saat / dakika / saniye |
| EL / TL | Esslöffel / Teelöffel | yemek kaşığı / çay kaşığı (tariflerde) |
| Stk. | Stück | adet |
Almanca Kurum ve Unvan Kısaltmaları
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| BRD | Bundesrepublik Deutschland | Almanya Federal Cumhuriyeti (bugün daha çok tarihsel bağlamda) |
| EU | Europäische Union | Avrupa Birliği |
| DB | Deutsche Bahn | Alman Demiryolları |
| ICE | Intercity-Express | hızlı tren |
| GmbH | Gesellschaft mit beschränkter Haftung | limited şirket |
| AG | Aktiengesellschaft | anonim şirket |
| Dr. / Prof. | Doktor / Professor | doktor / profesör (unvan) |
| Hr. / Fr. | Herr / Frau | Bay / Bayan (adreslerde) |
Hukuk metinlerindeki kısaltmalar (BGB, StGB, Abs.) için Almanca hukuk terimleri yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Okul, Üniversite ve Trafik Kısaltmaları
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| Abi | Abitur | lise bitirme sınavı / diploması |
| Uni | Universität | üniversite |
| FH | Fachhochschule | uygulamalı bilimler yüksekokulu |
| VHS | Volkshochschule | halk eğitim merkezi |
| Kita | Kindertagesstätte | kreş, gündüz bakımevi |
| Azubi | Auszubildende(r) | meslek eğitimi öğrencisi, çırak |
| BAföG | Bundesausbildungsförderungsgesetz | devlet öğrenim desteği |
| Pkw / Lkw | Personenkraftwagen / Lastkraftwagen | otomobil / kamyon |
| Kfz | Kraftfahrzeug | motorlu taşıt |
| ÖPNV | öffentlicher Personennahverkehr | toplu taşıma |
Uni, Kita, Abi, Azubi gibi kelimeler aslında kısaltma değil, kısaltılmış kelimelerdir (Kurzwörter). Bunlar nokta almaz, normal bir kelime gibi okunur ve çoğul eki alır: die Unis, die Kitas, die Azubis. Günlük konuşmada çok kullanılırlar: Ich gehe zur Uni. (Üniversiteye gidiyorum.), Mein Sohn ist in der Kita. (Oğlum kreşte.)
Almanca Kısaltmalar Nasıl Okunur?
Kısaltmalar üç şekilde okunur: açık hâliyle (z. B. → “zum Beispiel”), harf harf (EU → “e-u”) ya da bir kelime gibi (Kita → “kita”). Harf harf okunanlarda Almanca alfabe kullanılır:
| Kısaltma | Okunuşu (yaklaşık) | Not |
|---|---|---|
| EU | e-u | Türkçedeki “AB” |
| ICE | i-tse-e | C harfi “tse” okunur |
| Pkw | pe-ka-ve | W harfi “ve” okunur |
| GmbH | ge-em-be-ha | H harfi “ha” okunur |
| USA | u-es-a | Almanca alfabeyle |
| ADAC | a-de-a-tse | Almanya otomobil kulübü |
Almanca Kısaltmalarla Okuma Metni
Eine Nachricht von der VHS
Sehr geehrte Teilnehmerinnen und Teilnehmer,
der Deutschkurs B1 beginnt am Mo., 3. März, um 18 Uhr in Raum 12 (2. OG).
Bitte bringen Sie Ihr Kursbuch, ggf. ein Wörterbuch und einen Stift mit.
Die Kursgebühr beträgt ca. 250 Euro inkl. Prüfung.
Fragen beantworten wir gern per E-Mail bzw. telefonisch (Kontakt s. u.).
Mit freundlichen Grüßen
i. A. Petra Schulz
Türkçe çevirisi
Sayın katılımcılar,
B1 Almanca kursu 3 Mart pazartesi saat 18’de 12 numaralı salonda (2. kat) başlıyor.
Lütfen kurs kitabınızı, gerekirse bir sözlük ve bir kalem getirin.
Kurs ücreti sınav dahil yaklaşık 250 euro.
Sorularınızı e-postayla ya da telefonla memnuniyetle yanıtlıyoruz (iletişim bilgileri aşağıda).
Saygılarımızla
Kurum adına Petra Schulz
Metindeki tarih ve ücret örnektir. i. A. (im Auftrag) yazan kişinin kendi adına değil, kurum adına imzaladığını gösterir.
Almanca Kısaltmaların Yazım Kuralları
- Nokta: Açık hâliyle okunan kısaltmalar noktayla biter: usw., Str., Nr.
- Noktasız: Harf harf okunan kısaltmalar ve ölçü birimleri noktasız yazılır: EU, PLZ, km, kg.
- Boşluk: Noktalı ve birden fazla kelimeden oluşan kısaltmalarda araya boşluk konur: z. B., d. h. (günlük yazıda z.B. de sık görülür).
- Cümle sonu: Kısaltma cümlenin sonundaysa ikinci bir nokta konmaz: Wir brauchen Brot, Milch usw.
- Artikel: Kısaltma, açılımındaki ana ismin artikelini alır: die EU (die Union), die GmbH (die Gesellschaft), der ICE (der Express).
Almanca Kısaltmalarla Örnek Cümleler
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich mag Obst, z. B. Äpfel und Bananen. | Meyveyi severim, örneğin elma ve muz. |
| Der Kurs kostet ca. 300 Euro inkl. Material. | Kurs malzeme dahil yaklaşık 300 euro. |
| Bitte bringen Sie ggf. Ihren Ausweis mit. | Gerekirse kimliğinizi yanınızda getirin. |
| Die Wohnung hat 3 Zi., EBK und Balkon. | Dairenin 3 odası, ankastre mutfağı ve balkonu var. |
| Wir suchen eine Pflegekraft (m/w/d) in TZ. | Yarı zamanlı bir bakım elemanı (tüm cinsiyetler) arıyoruz. |
| Die Praxis ist zzt. geschlossen, d. h. erst ab Montag wieder geöffnet. | Muayenehane şu anda kapalı, yani ancak pazartesiden itibaren yeniden açık. |
Almanca Kısaltmalarla Diyaloglar
Ev ilanı
Sena: Was bedeutet „KM 650 € + NK 150 €“?“KM 650 € + NK 150 €” ne demek?
Jonas: KM ist die Kaltmiete, NK sind die Nebenkosten. Du zahlst also insgesamt 800 Euro.KM yan giderler hariç kira, NK yan giderler. Yani toplam 800 euro ödüyorsun.
Sena: Und „EBK“?Peki “EBK”?
Jonas: Einbauküche. Die Küche ist schon da.Ankastre mutfak. Mutfak hazır yani.
Mesaj
Ali: Kommst du heute Abend? LGBu akşam geliyor musun? Sevgiler
Mia: Vllt. Weiß noch nicht, wann ich fertig bin. k. A.Belki. Ne zaman bitireceğimi henüz bilmiyorum. Hiçbir fikrim yok.
Ali: Ok, schreib mir einfach. gn8!Tamam, bana yaz yeter. İyi geceler!
Belediyede (Bürgeramt)
Beamtin: Bitte füllen Sie das Formular aus. Bei „Familienstand“ kreuzen Sie verh., led. oder gesch. an.Lütfen formu doldurun. “Medeni hâl” kısmında evli, bekâr ya da boşanmış seçeneklerinden birini işaretleyin.
Emre: Und was bedeutet „geb.“ hier unter meinem Namen?Peki adımın altındaki “geb.” ne demek?
Beamtin: Das heißt „geboren“, danach steht das Geburtsdatum. Manchmal steht es auch vor dem Geburtsnamen.“Doğumlu” demek, ardından doğum tarihi gelir. Bazen doğum soyadının önünde de yazar.
Almanca Kısaltmalarda Sık Yapılan Hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| z.b. | z. B. | Beispiel isim olduğu için B büyük harf. |
| usw.. | usw. | cümle sonunda tek nokta. |
| E.U. | EU | harfle okunan kısaltma noktasız. |
| Mit freundlichen Grüßen → MfG | Mit freundlichen Grüßen (açık) | resmî yazıda kısaltma kaba görünebilir. |
| das GmbH | die GmbH | ana isim Gesellschaft dişil (die Gesellschaft). |
Alıştırmalar
1Açık hâlini yazın
- z. B.
- usw.
- bzw.
- d. h.
- ca.
Cevapları göster
- zum Beispiel
- und so weiter
- beziehungsweise
- das heißt
- circa
2Anlamını yazın
- m/w/d
- MfG
- PLZ
- inkl.
Cevapları göster
- männlich/weiblich/divers – bütün cinsiyetler
- Mit freundlichen Grüßen – saygılarımla
- Postleitzahl – posta kodu
- inklusive – dahil
3Doğru yazımı seçin
- z.B / z. B.
- EU / E. U.
- kg. / kg
Cevapları göster
- z. B.
- EU
- kg
Sık sorulan sorular
Almanca bzw. ne demek?
bzw. beziehungsweise’nin kısaltmasıdır; “ya da”, “daha doğrusu” ya da “sırasıyla” anlamına gelir.
Almanca usw. ne demek?
usw. und so weiter’in kısaltmasıdır ve “vesaire, ve benzeri” demektir.
Almanca gün kısaltmaları nelerdir?
Mo. (Montag), Di. (Dienstag), Mi. (Mittwoch), Do. (Donnerstag), Fr. (Freitag), Sa. (Samstag), So. (Sonntag). Tabelalarda çoğu zaman noktasız yazılır.
İş ilanındaki m/w/d ne demek?
männlich, weiblich, divers: ilan erkek, kadın ve diğer bütün cinsiyetlere açıktır.
Almanca z. B. ne demek?
z. B. zum Beispiel’in kısaltmasıdır ve “örneğin” demektir. Yazarken iki harfin arasına boşluk konur; okurken açık hâliyle “zum Beispiel” denir.
Almanca ca. ve ggf. ne demek?
ca. (circa) “yaklaşık”, ggf. (gegebenenfalls) “gerekirse, duruma göre” demektir. İkisi de resmî yazılarda ve ilanlarda çok kullanılır.
MfG ne demek?
Mit freundlichen Grüßen, yani “saygılarımla”. Resmî yazışmalarda kısaltma yerine açık yazılması önerilir.