Almanca Günün Bölümleri: Sabah, Öğle, Akşam, Gece (Artikelleriyle)

Almancada gün (der Tag) altı ana bölüme ayrılır: der Morgen (sabah), der Vormittag (öğleden önce), der Mittag (öğle), der Nachmittag (öğleden sonra), der Abend (akşam) ve die Nacht (gece). Dikkat edilecek nokta: Bunların hepsi eril (der), yalnız die Nacht dişildir. Bu yazıda günün bölümlerini artikelleriyle, am Morgen ve morgens gibi kullanım biçimlerini, heute Morgen ve morgen früh gibi kalıpları, selamlaşmaları ve öğünleri bulacaksınız. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanca Günün Bölümleri ve Artikelleri (Tablo)

Tabloda her bölümün artikelini, yaklaşık saat aralığını ve cümlede nasıl kullanıldığını bir arada görebilirsiniz. Son sütundaki biçimler bu yazının en önemli kısmıdır; aşağıda tek tek açıklanıyor:

AlmancaTürkçeYaklaşık saat“…-de / …-leri”
der Morgensabah06.00–10.00am Morgen · morgens
der Vormittagöğleden önce, kuşluk10.00–12.00am Vormittag · vormittags
der Mittagöğle12.00–14.00am Mittag · mittags
der Nachmittagöğleden sonra14.00–18.00am Nachmittag · nachmittags
der Abendakşam18.00–22.00am Abend · abends
die Nachtgece22.00–06.00in der Nacht · nachts

Saat aralıkları yaklaşıktır; kişiye, mevsime ve duruma göre değişebilir. Örneğin Almanya’da yazın akşam daha geç başlar, kışın ise öğleden sonra saat dörtte bile hava kararabilir. Gece yarısına die Mitternacht, şafağa die Morgendämmerung, akşam alacakaranlığına ise die Abenddämmerung denir.

Kısaca

  • Hepsi der, yalnız die Nacht dişil.
  • Belirli bir zamanda: am Morgen, am Abend – ama in der Nacht
  • Her … : morgens, abends, nachts (küçük harf, sonu -s)
  • Bu sabah: heute Morgen · yarın sabah: morgen früh
  • Pazartesi akşamı: am Montagabend

Almanca am Morgen, am Abend, in der Nacht

Bir işin günün hangi bölümünde olduğunu söylemek için am (an dem) kullanılır. Tek istisna gecedir: die Nacht dişil olduğu için am (an dem) kullanılamaz; an der Nacht da denmez, kalıp olarak in der Nacht denir.

AlmancaTürkçe
Am Morgen trinke ich Kaffee.Sabah kahve içerim.
Am Vormittag arbeite ich im Büro.Öğleden önce ofiste çalışırım.
Am Mittag esse ich in der Kantine.Öğlen yemekhanede yerim.
Am Nachmittag gehe ich spazieren.Öğleden sonra yürüyüşe çıkarım.
Am Abend sehe ich fern.Akşam televizyon izlerim.
In der Nacht schlafe ich.Gece uyurum.

Gece yarısı için um Mitternacht kullanılır: Um Mitternacht beginnt das neue Jahr. Zaman edatlarının tamamı için Almanca zaman edatları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca günün bölümleri şeması: der Morgen sabah, der Vormittag, der Mittag öğle, der Nachmittag, der Abend akşam, die Nacht gece
Almanca günün bölümleri şeması: der Morgen sabah, der Vormittag, der Mittag öğle, der Nachmittag, der Abend akşam, die Nacht gece

Almanca morgens, abends, nachts: Tekrar Eden Zaman

Bir şey her gün aynı zamanda tekrarlanıyorsa, günün bölümünün sonuna -s eklenir ve kelime küçük harfle yazılır. Bu biçimler zarftır, artikel almaz. Türkçede “sabahları, akşamları” anlamına gelir:

ZarfTürkçeÖrnek
morgenssabahlarıMorgens stehe ich um sieben auf.
vormittagsöğleden önceleriVormittags habe ich Unterricht.
mittagsöğlenleriMittags esse ich nur einen Salat.
nachmittagsöğleden sonralarıNachmittags mache ich Hausaufgaben.
abendsakşamlarıAbends lese ich ein Buch.
nachtsgeceleriNachts ist es hier sehr ruhig.

Fark: am Abend belirli bir akşamı da anlatabilir, abends ise her akşamı. Günlük rutin anlatırken -s’li biçimler çok kullanılır; bunun için Almanca günlük rutin yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca heute Morgen, gestern Abend, morgen früh

heute (bugün), gestern (dün), morgen (yarın) kelimeleri günün bölümleriyle birleşir. Bu kalıplarda günün bölümü büyük harfle yazılır:

AlmancaTürkçe
heute Morgenbu sabah
heute Nachmittagbugün öğleden sonra
heute Abendbu akşam
heute Nachtbu gece (ya da: dün gece)
gestern Abenddün akşam
gestern Nachtdün gece
morgen frühyarın sabah
morgen Abendyarın akşam
übermorgen Mittagöbür gün öğlen
vorgestern Abendönceki akşam (evvelki gün akşam)

morgen früh, “morgen Morgen” değil

der Morgen (sabah) ile morgen (yarın) aynı köktendir. “Yarın sabah” için hemen her zaman morgen früh denir. morgen Morgen dilbilgisi açısından yanlış değildir ama aynı kelimenin tekrarı kulağa tuhaf geldiği için pek kullanılmaz. heute Nacht ise bağlama göre hem “bu gece” hem de “dün gece” anlamına gelebilir: Heute Nacht habe ich schlecht geschlafen. (Dün gece kötü uyudum.)

Almanca heute Morgen bu sabah, gestern Abend dün akşam, morgen früh yarın sabah, heute Abend bu akşam, morgens sabahları
Almanca heute Morgen bu sabah, gestern Abend dün akşam, morgen früh yarın sabah, heute Abend bu akşam, morgens sabahları

Almanca Saat ile Günün Bölümleri

Günlük konuşmada saatler çoğu zaman 12’lik sistemle söylenir. Hangi saatin kastedildiği, ardından gelen günün bölümüyle netleşir:

AlmancaTürkçe
um acht Uhr morgenssabah saat sekizde (08.00)
um acht Uhr abendsakşam saat sekizde (20.00)
um drei Uhr nachmittagsöğleden sonra saat üçte (15.00)
um zwei Uhr nachtsgece saat ikide (02.00)
um zwölf Uhr mittagsöğlen saat on ikide

Resmî durumlarda (tren tarifesi, randevu, televizyon) 24 saatlik sistem kullanılır: um zwanzig Uhr (saat yirmide). Bu durumda günün bölümünü eklemeye gerek yoktur.

Almanca Günlerle Birleşik Zamanlar: Montagabend

Haftanın günleri ile günün bölümleri birleşerek tek kelime olur: der Montagmorgen (pazartesi sabahı), der Freitagabend (cuma akşamı). Belirli bir gün için am, her hafta tekrar için -s kullanılır. -s’li biçim zarftır ve cümle ortasında küçük harfle, bitişik yazılır: Wir frühstücken sonntagmorgens lange. (sonntags morgens biçimi de doğrudur.)

Bu birleşik kelimeler tek kelime olarak yazılır ve son kelimenin artikelini alır: der Morgen → der Montagmorgen, die Nacht → die Samstagnacht.

AlmancaTürkçe
Am Freitagabend gehen wir ins Kino.Cuma akşamı sinemaya gidiyoruz.
Sonntagmorgens frühstücken wir lange.Pazar sabahları uzun uzun kahvaltı yaparız.
Montagnachmittags habe ich Deutschkurs.Pazartesi öğleden sonraları Almanca kursum var.

Haftanın günlerinin tamamı için Almanca günler yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Günün Bölümlerine Göre Selamlaşma

Almanya’da selamlaşma da günün bölümüne göre değişir. Hangi selamın ne zaman kullanıldığını bilmek, günlük hayatta doğal konuşmanızı sağlar:

AlmancaTürkçeNe zaman?
Guten Morgen!Günaydın!sabah, yaklaşık 10–11’e kadar
Guten Tag!İyi günler! / Merhaba!gün içinde
Mahlzeit!Afiyet olsun! / Merhaba! (öğle)öğle arasında, iş yerinde
Guten Abend!İyi akşamlar!akşam, yaklaşık 18’den sonra
Gute Nacht!İyi geceler!yatmadan önce, vedalaşırken

Gute Nacht! yalnız vedalaşırken ya da yatarken söylenir; akşam biriyle karşılaşınca Guten Abend! denir. Selamlaşmaların tamamı için Almanca selamlaşma ve vedalaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca günün bölümlerine göre selamlaşma: Guten Morgen günaydın, Guten Tag, Mahlzeit, Guten Abend iyi akşamlar, Gute Nacht iyi geceler
Almanca günün bölümlerine göre selamlaşma: Guten Morgen günaydın, Guten Tag, Mahlzeit, Guten Abend iyi akşamlar, Gute Nacht iyi geceler

Almanca Öğünler ve Günün Bölümleri

Öğünlerin adları da günün bölümlerinden türemiştir: Mittag → das Mittagessen, Abend → das Abendessen.

AlmancaTürkçeÖrnek
das FrühstückkahvaltıMorgens frühstücke ich um sieben.
das Mittagessenöğle yemeğiMittags gibt es ein warmes Mittagessen.
Kaffee und Kuchen (der Nachmittagskaffee)öğleden sonra kahve ve pastaAm Sonntagnachmittag gibt es Kaffee und Kuchen.
das Abendessen / das Abendbrotakşam yemeğiAbends essen wir um sieben.

Almanya’da geleneksel olarak sıcak yemek öğlen yenir; akşamları ise geleneksel olarak ekmek, peynir ve salam gibi soğuk yiyecekler (das Abendbrot) yenir. Bu alışkanlık bugün aileden aileye değişir.

Almanca Gün İçinde Zaman Bildiren Diğer İfadeler

AlmancaTürkçeÖrnek
früh am Morgensabah erkendenFrüh am Morgen ist die Stadt noch ruhig.
spät am Abendakşam geç saatteEr kommt erst spät am Abend nach Hause.
mitten in der Nachtgecenin ortasındaDas Telefon hat mitten in der Nacht geklingelt.
gegen Mittagöğleye doğruWir kommen gegen Mittag an.
tagsübergündüz, gün boyuncaTagsüber arbeite ich, abends lerne ich Deutsch.
den ganzen Tagbütün günEs hat den ganzen Tag geregnet.
jeden Abendher akşamJeden Abend ruft sie ihre Mutter an.

jeden Abend ve den ganzen Tag Akkusativ’tir, çünkü edatsız kullanılan süre ve tekrar bildiren zaman ifadeleri Almancada Akkusativ’le kurulur.

Almanca Günün Bölümlerine Göre Etkinlikler

Günün bölümlerini öğrenmenin en kolay yolu, kendi gününüzü bu kelimelerle anlatmaktır. Aşağıdaki listeyi kendi etkinliklerinizle değiştirerek bir günlük yazabilirsiniz:

AlmancaTürkçe
Morgens: aufstehen, duschen, frühstückenSabahları: kalkmak, duş almak, kahvaltı yapmak
Vormittags: arbeiten, zur Schule gehenÖğleden önceleri: çalışmak, okula gitmek
Mittags: Mittag essen, eine Pause machenÖğlenleri: öğle yemeği yemek, ara vermek
Nachmittags: Hausaufgaben machen, einkaufenÖğleden sonraları: ödev yapmak, alışveriş yapmak
Abends: kochen, fernsehen, Freunde treffenAkşamları: yemek pişirmek, televizyon izlemek, arkadaşlarla buluşmak
Nachts: schlafenGeceleri: uyumak

Almanya’da Günlük Hayatın Saatleri

Almanya’da günün bölümleri günlük hayatın düzenini de belirler. Birçok kişi işe erken başlar ve öğleden sonra işi bırakır; iş sonrası zamana der Feierabend denir: Schönen Feierabend! (İyi akşamlar! / İş sonrası iyi dinlenmeler!) Okullar genellikle sabah sekiz civarında başlar; birçok okulda dersler öğlen ya da öğleden sonranın erken saatlerinde (13.00–15.00 civarı) biter. Süpermarketler çoğunlukla akşam 20.00’ye (bazıları 22.00’ye) kadar açıktır, küçük dükkânlar daha erken kapanabilir; pazar günleri ise mağazalar kapalıdır (fırınlar, benzin istasyonları ve gar dükkânları hariç). Akşam yemeği Türkiye’ye göre daha erken, çoğu ailede saat 18.00 ile 19.00 arasında yenir.

Almanca Günün Bölümleri ile Örnek Cümleler

Aşağıdaki cümlelerde hem am hem -s’li biçimleri hem de heute, morgen kalıplarını görebilirsiniz:

AlmancaTürkçe
Ich stehe jeden Morgen um halb sieben auf.Her sabah altı buçukta kalkarım.
Am Vormittag ist das Büro geöffnet.Ofis öğleden önce açık.
Wir treffen uns heute Nachmittag um drei.Bugün öğleden sonra saat üçte buluşuyoruz.
Abends gehe ich oft joggen.Akşamları sık sık koşuya çıkarım.
In der Nacht hat es geregnet.Gece yağmur yağdı.
Morgen früh habe ich einen Termin beim Arzt.Yarın sabah doktordan randevum var.

Saatleri doğru söylemek için Almanca saatler, bir günü baştan sona anlatmak için Almanca bir gününü anlatma yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanca Günün Bölümlerinde Sık Yapılan Hatalar

Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalar, gece için am kullanmak ve morgen ile Morgen’i karıştırmaktır:

YanlışDoğruAçıklama
am Nachtin der NachtNacht dişil; istisna olarak in der Nacht.
die Abendder AbendNacht dışındakilerin hepsi eril.
morgen Morgenmorgen frühYanlış değil ama kulağa tuhaf gelir; doğal olan morgen früh.
AbendsabendsZarf biçimi cümle ortasında küçük harfle yazılır.
heute morgenheute Morgenheute ile günün bölümü büyük harfle.

Almanca Günün Bölümleri ile Diyaloglar

Buluşma ayarlarken ve planlardan söz ederken günün bölümleri çok sık kullanılır:

Buluşma ayarlamak

Jonas: Hast du heute Nachmittag Zeit?Bugün öğleden sonra vaktin var mı?

Ayşe: Nein, nachmittags arbeite ich. Aber heute Abend geht es.Hayır, öğleden sonraları çalışıyorum. Ama bu akşam olur.

Jonas: Super! Um sieben im Café?Süper! Saat yedide kafede mi?

Ayşe: Gut, bis heute Abend!Tamam, akşam görüşürüz!

Ofiste

Kollege: Mahlzeit! Gehst du auch in die Kantine?Mahlzeit! (öğle selamı) Sen de yemekhaneye mi gidiyorsun?

Murat: Heute nicht. Ich habe heute Morgen zu viel gefrühstückt.Bugün değil. Bu sabah çok fazla kahvaltı yaptım.

Kollege: Und morgen früh? Kommst du zum Meeting?Peki yarın sabah? Toplantıya geliyor musun?

Murat: Ja, ich bin um neun da.Evet, dokuzda orada olurum.

Telefonda

Oma: Wann kommst du am Wochenende?Hafta sonu ne zaman geliyorsun?

Lena: Am Samstagvormittag. Ich nehme den Zug um neun.Cumartesi öğleden önce. Saat dokuz trenine biniyorum.

Oma: Schön! Dann essen wir zusammen zu Mittag.Güzel! O zaman öğle yemeğini birlikte yeriz.

Lena: Gern. Und am Sonntagabend fahre ich wieder zurück.Memnuniyetle. Pazar akşamı da geri dönüyorum.

Almanca Günün Bölümleri ile Okuma Metni

Metinde günün bölümlerinin hem am hem de -s’li biçimleri birlikte kullanılıyor; okurken bunları bulmaya çalışın.

Ein Tag von Murat

Murat steht morgens um sechs Uhr auf und trinkt einen Tee.

Am Vormittag arbeitet er in einer Bäckerei.

Mittags macht er eine kurze Pause und isst ein Brötchen.

Am Nachmittag besucht er einen Deutschkurs.

Abends kocht er mit seiner Frau, und in der Nacht schläft er tief und fest.

Türkçe çevirisi

Murat sabahları saat altıda kalkar ve bir çay içer.

Öğleden önce bir fırında çalışır.

Öğlenleri kısa bir mola verir ve küçük bir ekmek yer.

Öğleden sonra bir Almanca kursuna gider.

Akşamları eşiyle yemek pişirir, gece de deliksiz uyur.

Alıştırmalar

1Artikeli yazın

  1. ___ Morgen
  2. ___ Abend
  3. ___ Nacht
  4. ___ Nachmittag
Cevapları göster
  1. der Morgen
  2. der Abend
  3. die Nacht
  4. der Nachmittag

2am ya da in der?

  1. ___ Abend
  2. ___ Nacht
  3. ___ Vormittag
Cevapları göster
  1. am Abend
  2. in der Nacht
  3. am Vormittag

3Doğru biçim

  1. Ich trinke ___ Kaffee. (sabahları)
  2. Wir treffen uns ___. (bu akşam)
Cevapları göster
  1. morgens
  2. heute Abend

4Almanca yazın

  1. bu sabah
  2. yarın sabah
  3. akşamları
Cevapları göster
  1. heute Morgen
  2. morgen früh
  3. abends

Sık sorulan sorular

Almanca günün bölümleri nelerdir?

der Morgen (sabah), der Vormittag (öğleden önce), der Mittag (öğle), der Nachmittag (öğleden sonra), der Abend (akşam), die Nacht (gece).

Almanca günün bölümlerinin artikelleri nedir?

Hepsi der ile kullanılır; yalnız die Nacht dişildir.

Almanca am Abend ile abends farkı nedir?

am Abend akşamleyin ya da belirli bir akşam; abends her akşam, akşamları anlamına gelir.

Almanca gece nasıl denir?

Gece die Nacht; gece vakti in der Nacht, geceleri nachts.

Almanca yarın sabah nasıl denir?

morgen früh. morgen Morgen de duyulabilir ama pek doğal değildir; morgen früh tercih edilir.

Almanca öğleden sonra nasıl denir?

der Nachmittag; öğleden sonra (zaman) am Nachmittag, öğleden sonraları nachmittags.

Almanca bu akşam nasıl denir?

heute Abend. Dün akşam gestern Abend, yarın akşam morgen Abend.

Almanca sabah öğle akşam gece nasıl denir?

der Morgen, der Mittag, der Abend, die Nacht; zarf biçimleri morgens, mittags, abends, nachts.