Alman Evleri: Geleneksel Ev Tipleri, Özellikleri ve Almanya’da Ev Kültürü

Alman evleri hem dışarıdan hem içeriden Türkiye’deki evlerden farklıdır: Çoğunun bodrumu vardır, pencereler iki yönlü açılır, kiralık dairelerde mutfak bile bazen yoktur ve apartmanların çoğunda yazılı bir ev düzeni vardır. Bu yazıda geleneksel Alman ev modellerini, bugünkü Alman evlerinin özelliklerini, Almanya’daki ev kültürünü ve bunlarla ilgili Almanca kelimeleri bulacaksınız. Ev türlerinin Almanca adları için Almanca ev çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz. Artikeller renklidir: der (eril), die (dişil), das (nötr).

Almanya’daki Alman Evlerinin Özellikleri (Kısa Tablo)

ÖzellikAlmancaAçıklama
bodrumder KellerÇoğu evde ve apartmanda her daireye ait bir bodrum bölmesi vardır.
çift açılımlı penceredas Dreh-Kipp-FensterPencere hem yana açılır hem üstten vasistas olarak açılır.
panjurder RollladenDışarıdan inen kepenk; ışığı ve soğuğu keser.
merkezi ısıtmadie ZentralheizungPetekli ısıtma yaygın; klima evlerde nadirdir.
ankastre mutfakdie EinbaukücheKiralık dairede her zaman bulunmaz; kiracı kendi mutfağını getirebilir.
ortak çamaşır odasıdie WaschkücheApartmanlarda bodrumda ortak çamaşır odası olabilir.
ev düzenidie HausordnungSessizlik saatleri, temizlik ve çöp kuralları yazılıdır.

Kısaca

  • Ev: das Haus · daire: die Wohnung · bodrum: der Keller
  • Geleneksel ev: das Fachwerkhaus (ahşap iskeletli ev)
  • Eski bina: der Altbau · yeni bina: der Neubau
  • Sessizlik saatleri: die Ruhezeiten (gece genellikle 22.00–06.00)
  • Çöp ayırma: die Mülltrennung

Almanya’da Geleneksel Alman Ev Modelleri

Eski Alman evleri denince ilk akla gelen das Fachwerkhaus’tur: Duvarlarda ahşap kirişlerden bir iskelet görünür, aradaki boşluklar sıva ya da tuğlayla doldurulur. Bu evler özellikle orta Almanya’nın küçük kasabalarında ve tarihî şehir merkezlerinde korunmuştur.

AlmancaTürkçeNerede görülür?
das Fachwerkhausahşap iskeletli (yarı ahşap) evhemen her bölgede; özellikle orta Almanya (Hessen, Aşağı Saksonya, Thüringen), eski şehir merkezleri
das Reetdachhaussaz çatılı evkuzey kıyıları, Kuzey Denizi ve Baltık kıyısı
das Backsteinhaustuğla evkuzey Almanya, Hamburg, Bremen
das Bauernhausçiftlik evi, köy evikırsal bölgeler
das Alpenhaus / das ChaletAlp tipi ahşap evBavyera’nın dağlık bölgeleri

Geleneksel köy evlerinde (das Bauernhaus) birçok bölgede eskiden insanlar ve hayvanlar aynı çatı altında yaşardı; bugün bu evlerin birçoğu yenilenerek yalnız konut olarak kullanılıyor.

Alman ev modelleri: das Fachwerkhaus ahşap iskeletli ev, das Reetdachhaus saz çatılı ev, das Backsteinhaus tuğla ev, das Chalet Alp evi
Alman ev modelleri: das Fachwerkhaus ahşap iskeletli ev, das Reetdachhaus saz çatılı ev, das Backsteinhaus tuğla ev, das Chalet Alp evi

Almanya’da Bölgelere Göre Evler

Evlerin görünüşü bölgeden bölgeye değişir. Kuzeyde rüzgâra dayanıklı tuğla evler ve dik saz çatılar, güneyde geniş saçaklı, balkonlarında çiçekler olan Alp evleri görülür. Büyük şehirlerde ise insanların çoğu apartman dairesinde oturur; müstakil ev (das Einfamilienhaus) daha çok banliyölerde ve küçük kasabalardadır. Bir binadaki daireye die Wohnung, apartmana das Mehrfamilienhaus denir.

Almanya’da Altbau, Neubau ve Plattenbau

AlmancaTürkçeÖzellik
der Altbaueski binaçoğunlukla 1950 öncesi; yüksek tavanlar, ahşap parke, büyük pencereler, bazen asansörsüz
der Neubauyeni binamodern yalıtım, çoğu zaman asansör, daha alçak tavan, genellikle daha yüksek kira
der Plattenbauprefabrik beton bloközellikle eski Doğu Almanya’da 1960–1990 arası yapılan büyük apartmanlar

Ev ilanlarında bu kelimeler çok sık geçer: Schöne Altbauwohnung mit hohen Decken (yüksek tavanlı güzel eski bina dairesi). İlanlardaki kısaltmalar için Almanca ev ilanı örnekleri yazımıza bakabilirsiniz.

Almanya’da Alman Evlerinin İçi

“Alman evlerinin içi nasıldır?” sorusu sık sorulur. Genel olarak sade ve işlevsel bir düzen tercih edilir; ahşap mobilyalar, açık renkli duvarlar ve çok sayıda pencere yaygındır.

Alman evlerinin içinde Türkiye’den farklı birkaç şey hemen dikkat çeker:

  • Ayakkabılar: Birçok Alman evde ayakkabılarını çıkarıp terlik (die Hausschuhe) giyer; misafirden ayakkabısını çıkarmasını beklemek ise evden eve değişir.
  • Mutfak: Kiralık dairede die Einbauküche her zaman yoktur; taşınırken mutfağı bir önceki kiracıdan satın almak (die Ablöse) sık görülür.
  • Lambalar: Boş teslim edilen dairelerde tavanda çoğu zaman yalnız kablo bulunur; lambaları kiracı takar.
  • Banyo: Tuvalet ve banyo çoğu zaman aynı odadadır; bazı evlerde ayrı bir misafir tuvaleti (das Gäste-WC) vardır.
  • Isınma: Odaların çoğunda petek (der Heizkörper) ve üzerinde bir ayar düğmesi (das Thermostatventil) bulunur; yeni binalarda yerden ısıtma (die Fußbodenheizung) da yaygındır.
Alman evi kelimeleri: der Keller bodrum, der Rollladen panjur, das Kippfenster vasistas pencere, die Einbauküche, der Heizkörper, der Briefkasten
Alman evi kelimeleri: der Keller bodrum, der Rollladen panjur, das Kippfenster vasistas pencere, die Einbauküche, der Heizkörper, der Briefkasten

Almanya’da Pencere, Panjur ve Havalandırma

Pencereler, Alman evlerinin ilk bakışta en çok dikkat çeken ayrıntılarından biridir.

Alman pencerelerinin çoğu das Dreh-Kipp-Fensterdir: Kol yukarı çevrilince pencere üstten devrilerek vasistas konumuna gelir (kippen), yana çevrilince kapı gibi açılır (drehen). Birçok evde dışarıda bir panjur (der Rollladen) da vardır.

Almanlar havalandırmaya (lüften) çok önem verir. Küf (der Schimmel) oluşmasın diye günde birkaç kez pencereler birkaç dakikalığına ardına kadar açılır; buna das Stoßlüften denir. Kışın pencereyi saatlerce vasistas konumunda bırakmak ise ısıyı boşa harcadığı için önerilmez.

Almanya’da Çöp Ayırma (Mülltrennung)

Çöp ayırma, Almanya’ya yeni taşınanların ilk öğrendiği kurallardan biridir ve komşular bu konuya dikkat eder. Yanlış kutuya atılan çöp yüzünden bina yönetiminden uyarı gelebilir.

Almanya’da çöpler ayrı kutulara atılır. Renkler eyalete ve belediyeye göre biraz değişebilir, ama genel düzen şöyledir:

KutuAlmancaNe atılır?
sarı kutu / sarı torbadie Gelbe Tonne / der Gelbe Sackplastik ve metal ambalaj
mavi kutudie Papiertonnekâğıt ve karton
kahverengi kutudie Biotonneorganik atık, sebze kabukları
siyah / gri kutudie Restmülltonnediğer ev çöpleri
cam konteynerider Altglascontainerşişeler (beyaz, yeşil, kahverengi ayrı)

Birçok plastik ve cam şişe için depozito (das Pfand) ödenir; boş şişeler marketteki makineye geri verilir ve para iade edilir.

Almanya’da çöp ayırma: die Gelbe Tonne ambalaj, die Papiertonne kâğıt, die Biotonne organik atık, die Restmülltonne diğer çöpler
Almanya’da çöp ayırma: die Gelbe Tonne ambalaj, die Papiertonne kâğıt, die Biotonne organik atık, die Restmülltonne diğer çöpler

Almanya’da Bahçe, Balkon ve Schrebergarten

Apartmanda oturan birçok Alman, balkonunu çiçeklerle süsler (die Balkonblumen). Balkonda mangal yapmak (grillen) ise her binada serbest değildir; ev düzeninde bu konuda kural olabilir.

Bahçesi olmayanlar için şehirlerde küçük hobi bahçeleri vardır: der Schrebergarten ya da der Kleingarten. Bu bahçeler bir derneğe (der Kleingartenverein) bağlıdır; içinde küçük bir kulübe bulunur ve sebze, meyve ve çiçek yetiştirilir. Almanya’da bu tür bahçe kültürü çok yaygındır.

AlmancaTürkçe
der Gartenbahçe
der Balkonbalkon
die Terrasseteras
der Rasençim

Almanya’da Ev Düzeni ve Sessizlik Saatleri

Apartmanlarda die Hausordnung (ev düzeni) adlı yazılı kurallar vardır. En önemlileri sessizlik saatleridir (die Ruhezeiten):

  • Gece sessizliği (die Nachtruhe): genellikle 22.00–06.00 arası.
  • Pazar ve resmî tatiller: bütün gün sessiz olunması beklenir; matkap kullanmak, gürültülü tamirat yapmak hoş karşılanmaz.
  • Öğle sessizliği (die Mittagsruhe): bazı binalarda ve bölgelerde öğle saatleri için de kural vardır.
  • Ortak alan temizliği: Bazı binalarda merdivenleri ve ortak alanları kiracılar sırayla temizler; özellikle Baden-Württemberg’de buna die Kehrwoche denir. Birçok binada ise bu işi ücreti yan giderlere eklenen bir temizlik firması yapar.

Komşuluk

Almanya’da komşular çoğu zaman mesafelidir ama yardımseverdir. Siz evde yokken kargonuzu komşunuz teslim alabilir: Ihr Paket ist beim Nachbarn. (Paketiniz komşuda.) Taşındığınızda kapıya küçük bir not bırakıp kendinizi tanıtmak hoş karşılanır.

Almanya’da Kirada mı, Ev Sahibi mi?

Almanya, Avrupa Birliği’nde ev sahipliği oranı en düşük ülkelerden biridir; nüfusun yaklaşık yarısı kirada oturur. Bu yüzden kira sözleşmesi (der Mietvertrag), depozito (die Kaution) ve yan giderler (die Nebenkosten) gibi kelimeler günlük hayatta çok önemlidir. Kira fiyatları ve ev arama için Almanya ev kiraları ve Almanya kiralık ev siteleri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanya’da Kira Türleri: Kaltmiete ve Warmmiete

Alman ev ilanlarında kira iki biçimde yazılır. Bu farkı bilmek, ev ararken sürprizleri önler:

AlmancaTürkçeNe içerir?
die Kaltmietenet kira (soğuk kira)yalnız dairenin kirası; ısınma ve yan giderler hariç
die Nebenkostenyan giderlersu, çöp, bina temizliği, kapıcı, çoğu zaman ısınma
die Warmmietetoplam kiraKaltmiete + Nebenkosten
der Stromelektrikçoğunlukla ayrı ödenir, kendi sözleşmenizle

Yan giderler her ay tahmini olarak ödenir; yılda bir kez gerçek tüketime göre hesap çıkarılır (die Nebenkostenabrechnung). Fazla ödenmişse iade edilir, eksik ödenmişse ek ödeme (die Nachzahlung) istenir.

Almanya’da Taşınma ile İlgili Almanca Kelimeler

AlmancaTürkçe
der Umzugtaşınma
umziehentaşınmak
einziehen / auszieheneve taşınmak / evden çıkmak
der Nachmietersonraki kiracı
die Wohnungsübergabedaire teslimi
das Übergabeprotokollteslim tutanağı
die Anmeldungadres kaydı
das Bürgeramtbelediye vatandaş hizmetleri bürosu (adres kaydı)

Almanya’da yeni bir eve taşınan herkes adresini iki hafta içinde belediyenin adres kayıt bürosuna (das Bürgeramt) bildirmek zorundadır; buna die Anmeldung denir. Bunun için ev sahibinin (kiraya verenin) doldurduğu bir onay belgesi (die Wohnungsgeberbestätigung) gerekir. Evden çıkarken daire, teslim tutanağıyla birlikte ev sahibine teslim edilir; depozito, daire hasarsızsa geri ödenir.

Almanya’da Evde Sık Kullanılan Almanca Cümleler

AlmancaTürkçe
Kannst du bitte das Fenster kippen?Pencereyi vasistas açabilir misin lütfen?
Mach bitte die Rollläden runter.Lütfen panjurları indir.
Die Heizung ist kalt. Ich rufe den Hausmeister an.Petek soğuk. Bina görevlisini arıyorum.
Wer bringt heute den Müll raus?Bugün çöpü kim çıkarıyor?
Unser Keller ist ganz unten links.Bodrumumuz en aşağıda solda.
Es hat geklingelt. Ist das der Postbote?Zil çaldı. Postacı mı?

Almanca Alman Evi Kelimeleri

AlmancaTürkçe
das Hausev, bina
die Wohnungdaire
das Einfamilienhausmüstakil ev
das Reihenhaussıra ev
der Kellerbodrum
der Dachbodentavan arası
das Treppenhausmerdiven boşluğu
der Briefkastenposta kutusu
die Klingelzil
der Vermieterev sahibi (kiraya veren)
der Mieterkiracı
der Hausmeisterkapıcı, bina görevlisi

Odaların ve evin bölümlerinin adları için Almanca evin bölümleri, eşyalar için Almanca ev eşyaları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanya’da Ev ile İlgili Diyaloglar

Aşağıdaki diyaloglarda yeni bir eve taşınırken, komşularla konuşurken ve ev bakarken kullanılan Almanca kalıpları görebilirsiniz:

Yeni komşu

Frau Schulz: Guten Tag! Sie sind neu hier, oder?İyi günler! Burada yenisiniz, değil mi?

Herr Demir: Ja, ich wohne seit Montag im zweiten Stock.Evet, pazartesiden beri ikinci katta oturuyorum.

Frau Schulz: Willkommen! Der Müll kommt übrigens in die Tonnen im Hof. Gelb ist für Verpackungen.Hoş geldiniz! Bu arada çöpler avludaki kutulara atılıyor. Sarı ambalajlar için.

Herr Demir: Danke! Und wo ist der Keller?Teşekkürler! Peki bodrum nerede?

Frau Schulz: Unten links. Ihr Kellerraum hat die gleiche Nummer wie Ihre Wohnung.Aşağıda solda. Bodrum bölmenizin numarası dairenizinkiyle aynı.

Gürültü

Nachbar: Entschuldigung, es ist schon nach zehn. Könnten Sie die Musik bitte leiser machen?Affedersiniz, saat onu geçti bile. Müziğin sesini biraz kısabilir misiniz?

Ali: Oh, Entschuldigung! Ich wusste nicht, dass es so laut ist.Aa, özür dilerim! Bu kadar yüksek olduğunu bilmiyordum.

Nachbar: Kein Problem. Ab 22 Uhr ist Nachtruhe.Sorun değil. Saat 22’den itibaren gece sessizliği var.

Ali: Verstehe. Ich mache sie sofort leiser.Anlıyorum. Hemen kısıyorum.

Ev bakarken

Makler: Das ist die Wohnung. Drei Zimmer, Küche, Bad und ein Balkon.İşte daire. Üç oda, mutfak, banyo ve bir balkon.

Zeynep: Schön! Ist die Küche dabei?Güzel! Mutfak dahil mi?

Makler: Ja, die Einbauküche bleibt drin. Dazu gibt es einen Kellerraum.Evet, ankastre mutfak kalıyor. Ayrıca bir bodrum bölmesi de var.

Zeynep: Wie hoch ist die Warmmiete?Toplam kira ne kadar?

Makler: Neunhundert Euro, alle Nebenkosten inklusive.Dokuz yüz avro, tüm yan giderler dahil.

Almanya’da Bir Alman Evi: Okuma Metni

Unser Haus

Wir wohnen in einem alten Fachwerkhaus in einer kleinen Stadt.

Das Haus hat zwei Etagen, einen Keller und einen Dachboden.

Im Keller stehen unsere Fahrräder und die Waschmaschine.

Jeden Morgen lüften wir zehn Minuten, damit kein Schimmel entsteht.

Im Garten haben wir vier Mülltonnen: gelb, blau, braun und schwarz.

Türkçe çevirisi

Küçük bir kasabada eski bir ahşap iskeletli evde oturuyoruz.

Evin iki katı, bir bodrumu ve bir tavan arası var.

Bodrumda bisikletlerimiz ve çamaşır makinesi duruyor.

Küf oluşmasın diye her sabah on dakika havalandırıyoruz.

Bahçede dört çöp kutumuz var: sarı, mavi, kahverengi ve siyah.

Alıştırmalar

1Türkçesini yazın

  1. der Keller
  2. der Rollladen
  3. die Hausordnung
  4. der Vermieter
Cevapları göster
  1. bodrum
  2. panjur
  3. ev düzeni
  4. ev sahibi (kiraya veren)

2Hangi kutu?

  1. eine Plastikflasche ohne Pfand
  2. eine alte Zeitung
  3. Kartoffelschalen
Cevapları göster
  1. die Gelbe Tonne
  2. die Papiertonne
  3. die Biotonne

3Almanca yazın

  1. Saat 22’den sonra gece sessizliği var.
  2. Bodrumumuz var.
Cevapları göster
  1. Ab 22 Uhr ist Nachtruhe.
  2. Wir haben einen Keller.

Sık sorulan sorular

Alman evlerinin özellikleri nelerdir?

Çoğunda bodrum (Keller), çift açılımlı pencere (Dreh-Kipp-Fenster), panjur (Rollladen) ve merkezi ısıtma vardır; klima nadirdir. Apartmanlarda yazılı ev düzeni (Hausordnung) bulunur.

Geleneksel Alman evine ne denir?

En bilinen geleneksel ev das Fachwerkhaus’tur: ahşap kirişlerden iskeleti dışarıdan görünen ev.

Almanya’da evlerde neden klima yok?

Yazlar çoğu bölgede kısa ve ılımlı olduğu ve evler kalın duvarlı, iyi yalıtımlı olduğu için klima evlerde yaygın değildir.

Almanca ev ve daire ne demek?

Ev das Haus, daire die Wohnung’dur.

Almanya’da sessizlik saatleri nedir?

Genellikle 22.00–06.00 arası gece sessizliği (Nachtruhe) ile pazar ve tatil günleri; bazı binalarda öğle sessizliği de vardır.

Kaltmiete ve Warmmiete farkı nedir?

Kaltmiete yalnız dairenin kirasıdır; Warmmiete buna yan giderler (Nebenkosten) eklenmiş toplam kiradır.

Altbau ne demek?

Eski bina; çoğunlukla 1950 öncesi yapılmış, yüksek tavanlı binalardır. Yeni bina der Neubau’dur.