Almanca şart cümleleri (Konditionalsätze), bir şeyin hangi koşulda gerçekleşeceğini anlatır ve Türkçedeki “-se / -sa” yapısına karşılık gelir: Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. “Yağmur yağarsa evde kalırım.” En sık kullanılan bağlaç wenn, ikinci en yaygın falls’tır. Bu yazıda üç tür şart cümlesini (gerçek, şimdiki zamanda gerçek dışı ve geçmişte gerçek dışı), kelime sırasını ve 18 örnek cümleyi anlatıyoruz.
Almanca Şart Cümlesi Türleri
| Tür | Yapı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Gerçek şart (olası) | wenn + Präsens, ana cümle Präsens | Wenn ich Zeit habe, komme ich. | Vaktim olursa gelirim. |
| Gerçek dışı (şimdi) | wenn + Konjunktiv II, ana cümle würde + mastar (ya da wäre/hätte/könnte) | Wenn ich Zeit hätte, würde ich kommen. | Vaktim olsa gelirdim. |
| Gerçek dışı (geçmiş) | wenn + hätte/wäre + Partizip II | Wenn ich Zeit gehabt hätte, wäre ich gekommen. | Vaktim olsaydı gelirdim. |
Kısaca
- Şart bağlacı: wenn (eğer, -se) · falls (… olursa diye)
- wenn yan cümlesinde çekimli fiil sona gider: …, wenn ich Zeit habe.
- Yan cümle başa gelirse ana cümle fiille başlar: Wenn ich Zeit habe, komme ich.
- Gerçek dışı şart: hätte, wäre, würde, könnte (Konjunktiv II)
İçerik
- Gerçek şart cümleleri
- Kelime sırası
- Gerçek dışı şart (Konjunktiv II)
- Geçmişte gerçek dışı şart
- Falls ne demek? wenn ve falls farkı
- Diğer şart bağlaçları
- Modal fiillerle şart
- Sık kullanılan kalıplar
- Türkçe -se ile farkı
- Wenn olmadan şart cümlesi
- wenn, als ve ob farkı
- Diyaloglar
- Alıştırmalar
- Sık sorulan sorular
Almanca Gerçek Şart Cümleleri (Realer Konditionalsatz)
Gerçekleşmesi mümkün olan bir koşul anlatılırken her iki cümlede de genellikle şimdiki zaman (Präsens) kullanılır. Gelecekten söz edilse bile Almanca çoğunlukla Präsens yeterlidir:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. | Yağmur yağarsa evde kalırım. |
| Wenn du Hunger hast, kannst du ein Brot essen. | Açsan bir sandviç yiyebilirsin. |
| Wenn ich Zeit habe, rufe ich dich an. | Vaktim olursa seni ararım. |
| Wenn wir früh losfahren, sind wir um 10 Uhr da. | Erken yola çıkarsak saat 10’da orada oluruz. |
| Wenn du viel übst, sprichst du bald gut Deutsch. | Çok pratik yaparsan yakında iyi Almanca konuşursun. |
| Falls der Zug Verspätung hat, nehmen wir ein Taxi. | Tren rötar yaparsa taksiye bineriz. |
| Falls du Fragen hast, schreib mir. | Soruların olursa bana yaz. |
| Ich komme mit, wenn du willst. | İstersen seninle gelirim. |

Almanca Şart Cümlelerinde Kelime Sırası
wenn ve falls yan cümle bağlacıdır; bu yüzden yan cümlede çekimli fiil en sona gider. Yan cümle ile ana cümle iki şekilde sıralanabilir:
- Ana cümle önce: Ich bleibe zu Hause, wenn es regnet. — ana cümle normal sırada.
- Yan cümle önce: Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. — yan cümle birinci öğe sayılır, bu yüzden ana cümle fiille başlar (bleibe ich).
Ana cümlenin başına dann (o zaman) ya da daha resmî/eski üslupta so eklenebilir; anlamı güçlendirir ama zorunlu değildir: Wenn du Zeit hast, dann komm vorbei! (Vaktin varsa, o zaman uğra!) Yan cümle kuralları için Almanca yan cümle bağlaçları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Gerçek Dışı Şart Cümleleri (Konjunktiv II)
Şu an gerçek olmayan ya da gerçekleşmesi zor bir koşul anlatılırken her iki cümlede de Konjunktiv II kullanılır. Türkçedeki “-se, -ırdı” yapısına karşılık gelir: “Zengin olsam dünyayı gezerdim.” sein, haben ve modal fiillerde kendi Konjunktiv II biçimleri (wäre, hätte, könnte, müsste), diğer fiillerde çoğunlukla würde + mastar kullanılır:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wenn ich Zeit hätte, würde ich mitkommen. | Vaktim olsa seninle gelirdim. |
| Wenn ich reich wäre, würde ich um die Welt reisen. | Zengin olsam dünyayı gezerdim. |
| Wenn ich du wäre, würde ich das nicht machen. | Senin yerinde olsam bunu yapmazdım. |
| Wenn es nicht so kalt wäre, könnten wir schwimmen. | Hava bu kadar soğuk olmasa yüzebilirdik. |
| Wenn ich besser Deutsch könnte, würde ich in Deutschland studieren. | Daha iyi Almanca bilsem Almanya’da okurdum. |
| Wenn er hier wäre, wäre alles einfacher. | O burada olsa her şey daha kolay olurdu. |
Wenn ich du wäre, … (Senin yerinde olsam …) tavsiye vermek için çok kullanılan bir kalıptır. Konjunktiv II’nin bütün biçimleri ve dilek cümleleri için Konjunktiv II yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Geçmişte Gerçek Dışı Şart Cümleleri
Geçmişte olmamış bir şeyi ve onun olası sonucunu anlatmak için hätte / wäre + Partizip II kullanılır (Konjunktiv II Plusquamperfekt). Türkçedeki “-seydi, -ırdı” yapısına karşılık gelir:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wenn ich mehr gelernt hätte, hätte ich die Prüfung bestanden. | Daha çok çalışsaydım sınavı geçerdim. |
| Wenn du angerufen hättest, wäre ich gekommen. | Arasaydın gelirdim. |
| Wenn wir den Bus nicht verpasst hätten, wären wir pünktlich gewesen. | Otobüsü kaçırmasaydık zamanında orada olurduk. |
| Wenn ich das gewusst hätte, hätte ich dir geholfen. | Bunu bilseydim sana yardım ederdim. |
Hangi yardımcı fiilin geleceği Perfekt’teki gibidir: hareket ve durum değişikliği bildiren fiillerde ve sein, bleiben, werden fiillerinde wäre (wäre gekommen, wäre gewesen), diğerlerinde hätte (hätte gelernt).
Almanca Falls Ne Demek? Wenn ve Falls Farkı
falls “eğer, … olur diye, olur ya …” demektir ve wenn gibi kullanılır. Fark şudur: falls yalnızca şart anlamı taşır ve olup olmayacağı belirsiz durumlar için (“olur ya, … olursa”) tercih edilir; wenn ise hem şart hem de zaman (“-dığında, her … -dığında”) anlamına gelebilir.
- Wenn du kommst, kochen wir zusammen. — Gelirsen / Geldiğinde birlikte yemek yaparız. (iki anlam da mümkün)
- Falls du kommst, kochen wir zusammen. — Gelirsen (belki gelmezsin) birlikte yemek yaparız. (yalnız şart)
- Nimm einen Schirm mit, falls es regnet. — Yağmur yağar diye şemsiye al.
Gerçek dışı şartta (Wenn ich reich wäre …) falls pek kullanılmaz; orada wenn ya da wenn’siz, fiille başlayan yapı tercih edilir. Buna karşılık falls + sollte çok yaygındır ve olasılığı daha da belirsiz gösterir: Falls du ihn sehen solltest, grüß ihn von mir. (Onu görürsen benden selam söyle.)
Almanca Diğer Şart Bağlaçları
| Bağlaç | Türkçe | Not |
|---|---|---|
| wenn | -se / -sa, eğer | en yaygın şart bağlacı; gerçek ve gerçek dışı şartta |
| falls | eğer, … olur diye | olup olmayacağı belirsiz durumlar; gerçek dışı şartta pek kullanılmaz (ama falls … sollte yaygın) |
| sofern | … olduğu sürece, … şartıyla | resmî, yazı dilinde |
| im Fall(e), dass | … olması durumunda | resmî |
| es sei denn | … olmadıkça, … olmazsa | olumsuz şart: Ich komme, es sei denn, es regnet. (Yağmur yağmadıkça gelirim.) |
Almanca Şart Cümlelerinde Modal Fiiller
Şart cümlelerinde modal fiiller çok kullanılır. Gerçek şartta normal çekimleri (kann, muss, will), gerçek dışı şartta Konjunktiv II biçimleri (könnte, müsste, dürfte, sollte) gelir:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wenn du willst, kannst du heute bei uns schlafen. | İstersen bu gece bizde kalabilirsin. |
| Wenn du krank bist, musst du zum Arzt gehen. | Hastaysan doktora gitmelisin. |
| Wenn ich fliegen könnte, würde ich nach Hause fliegen. | Uçabilsem eve uçardım. |
| Wenn wir mehr Zeit hätten, könnten wir länger bleiben. | Daha çok vaktimiz olsa daha uzun kalabilirdik. |
| Wenn man gut Deutsch spricht, kann man leichter Arbeit finden. | İnsan iyi Almanca konuşursa daha kolay iş bulabilir. |
Almanca Şart Cümlelerinde Sık Kullanılan Kalıplar

| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wenn ich du wäre, … | Senin yerinde olsam … |
| Was wäre, wenn …? | … olsa ne olurdu? |
| Wenn alles gut geht, … | Her şey yolunda giderse … |
| falls nötig / wenn nötig | gerekirse |
| Wenn es nach mir ginge, … | Bana kalsa … |
| Wenn ich mich nicht irre, … | Yanılmıyorsam … |
Bu kalıplar konuşmada çok işe yarar: Wenn ich mich nicht irre, beginnt der Film um acht. (Yanılmıyorsam film sekizde başlıyor.) Falls nötig, rufe ich dich an. (Gerekirse seni ararım.)
Türkçe -se Eki ile Almanca Şart Cümlelerinin Farkı
Türkçede şart çoğu zaman tek bir ekle (-se/-sa) yapılır ve fiile eklenir. Almancada ise ayrı bir bağlaç (wenn) kullanılır ve yan cümlede fiil sona gider. Türkçedeki “-dığında, -ınca” da Almancada çoğu zaman wenn ile karşılanır: Wenn ich nach Hause komme, esse ich. hem “Eve gelirsem yemek yerim.” hem de “Eve gelince yemek yerim.” demek olabilir. Hangisinin kastedildiği bağlamdan anlaşılır; yalnız şart anlamı vermek isterseniz falls kullanabilirsiniz.
Almanca Wenn Olmadan Şart Cümlesi
Almancada wenn hiç kullanılmadan da şart cümlesi kurulabilir: fiil cümlenin başına alınır. Bu yapı özellikle yazı dilinde ve gerçek dışı şartta yaygındır:
- Hätte ich Zeit, würde ich mitkommen. = Wenn ich Zeit hätte, … (Vaktim olsa …)
- Regnet es morgen, bleiben wir zu Hause. = Wenn es morgen regnet, … (Yarın yağmur yağarsa …)
- Hättest du angerufen, wäre ich gekommen. = Wenn du angerufen hättest, … (Arasaydın gelirdim.)
Fiille başlayan şart yan cümlesi virgülle biter ve ardından ana cümle gelir; soru cümlesi ise soru işaretiyle biter.
Almanca wenn, als ve ob Farkı
| Bağlaç | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| wenn | şart (-se) ya da şimdi/gelecekteki ya da geçmişte tekrar eden zaman (-dığında, her … -dığında) | Wenn ich in Berlin bin, besuche ich Anna. |
| als | geçmişte bir kez olan zaman (-dığında) | Als ich in Berlin war, habe ich Anna besucht. |
| ob | -ıp -ımadığı (dolaylı soru) | Ich weiß nicht, ob er kommt. |
Türkçede “-se” ile “-ıp -ımadığı” karışmaz; ama Almanca öğrenenler wenn ile ob’u sık karıştırır. ob’un cevabı “evet/hayır”dır: Weißt du, ob es morgen regnet? (Yarın yağmur yağıp yağmayacağını biliyor musun?) wenn kullanımının bütün ayrıntıları için Almanca wenn cümleleri yazımıza bakabilirsiniz.
Almanca Şart Cümleleri ile Kısa Metin
Wenn ich im Lotto gewinnen würde
Wenn ich im Lotto gewinnen würde, würde ich zuerst meiner Familie ein Haus kaufen.
Danach würde ich eine lange Reise machen. Wenn ich genug Zeit hätte, würde ich ein Jahr lang durch Südamerika reisen.
Aber wenn ich ehrlich bin: Auch ohne Lottogewinn bin ich ziemlich glücklich.
Türkçe çevirisi
Lotoda kazansam önce aileme bir ev alırdım.
Ardından uzun bir seyahate çıkardım. Yeterince vaktim olsa bir yıl boyunca Güney Amerika’yı gezerdim.
Ama dürüst olmak gerekirse: Loto ikramiyesi olmadan da oldukça mutluyum.
Almanca Şart Cümleleri ile Diyaloglar
Hafta sonu planı
Lena: Was machen wir am Samstag?Cumartesi ne yapıyoruz?
Murat: Wenn das Wetter schön ist, fahren wir an den See.Hava güzel olursa göle gideriz.
Lena: Und falls es regnet?Peki ya yağmur yağarsa?
Murat: Dann gehen wir ins Kino.O zaman sinemaya gideriz.
Tavsiye
Emre: Ich habe morgen eine Prüfung und bin total nervös.Yarın sınavım var ve çok gerginim.
Julia: Wenn ich du wäre, würde ich heute Abend früh ins Bett gehen.Senin yerinde olsam bu akşam erken yatardım.
Emre: Du hast recht. Wenn ich müde bin, kann ich mich nicht konzentrieren.Haklısın. Yorgun olduğumda konsantre olamıyorum.
Hayaller
Ayşe: Was würdest du machen, wenn du nicht arbeiten müsstest?Çalışmak zorunda olmasan ne yapardın?
Tom: Wenn ich nicht arbeiten müsste, würde ich jeden Tag Gitarre spielen.Çalışmak zorunda olmasam her gün gitar çalardım.
Ayşe: Und wenn du viel Geld hättest?Peki çok paran olsa?
Tom: Dann würde ich ein kleines Café am Meer eröffnen.O zaman deniz kenarında küçük bir kafe açardım.
Alıştırmalar
1Cümleyi wenn ile başlatın
- Ich komme, wenn ich Zeit habe.
- Wir gehen schwimmen, wenn es warm ist.
- Er ruft an, wenn er da ist.
Cevapları göster
- Wenn ich Zeit habe, komme ich.
- Wenn es warm ist, gehen wir schwimmen.
- Wenn er da ist, ruft er an.
2Gerçek dışı şarta çevirin (Konjunktiv II)
- Wenn ich Geld habe, kaufe ich ein Auto.
- Wenn ich Zeit habe, komme ich mit.
Cevapları göster
- Wenn ich Geld hätte, würde ich ein Auto kaufen.
- Wenn ich Zeit hätte, würde ich mitkommen.
3wenn, als ya da ob?
- ___ ich ein Kind war, wohnte ich in Izmir.
- Ich weiß nicht, ___ sie heute kommt.
- ___ du Hilfe brauchst, ruf mich an.
Cevapları göster
- Als
- ob
- Wenn
Sık sorulan sorular
Almanca şart cümlesi nasıl kurulur?
Şart yan cümlesi wenn ya da falls ile başlar ve çekimli fiil sona gider: Wenn es regnet, … Yan cümle başta ise ana cümle fiille başlar: Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause.
Falls ne demek?
Falls “eğer, … olur diye” demektir. Yalnız şart anlamı taşır ve olup olmayacağı belirsiz durumlar için kullanılır: Falls es regnet, nimm einen Schirm mit.
Wenn ile falls arasındaki fark nedir?
Wenn hem şart hem zaman (-dığında) anlamına gelebilir; falls yalnız şart bildirir. Gerçek dışı şartta (Wenn ich Zeit hätte …) genellikle wenn kullanılır.
Almanca gerçek dışı şart cümlesi nasıl kurulur?
Wenn + Konjunktiv II ile: Wenn ich Zeit hätte, würde ich mitkommen. (Vaktim olsa seninle gelirdim.)
Konditionalsatz ne demek?
Konditionalsatz Almancada “şart cümlesi” demektir. Başta wenn ve falls olmak üzere şart bildiren yan cümleleri (sofern, es sei denn, wenn’siz yapı) kapsar.
Wenn cümlesinde fiil nereye gelir?
Wenn yan cümlesinde çekimli fiil en sona gider: …, wenn ich Zeit habe. Yan cümle başa gelirse ana cümlenin fiili hemen virgülden sonra gelir: Wenn ich Zeit habe, komme ich.
Wenn ich du wäre ne demek?
“Wenn ich du wäre” “Senin yerinde olsam” demektir ve tavsiye vermek için kullanılır: Wenn ich du wäre, würde ich mehr lernen.
Wenn olmadan şart cümlesi kurulur mu?
Evet, fiil başa alınarak: Hätte ich Zeit, würde ich mitkommen. Bu, “Wenn ich Zeit hätte, …” ile aynı anlamdadır.