Almanca Noktalama İşaretleri: Adları, Virgül Kuralları ve Türkçeden Farkları

Almancada noktalama işaretlerine die Satzzeichen denir. İşaretlerin çoğu Türkçedekiyle aynıdır, ama kullanımda önemli farklar vardır: Almancada her yan cümle virgülle ayrılır, tırnak işareti alttan başlar („…“) ve cümle başındaki zarftan sonra virgül konmaz. Bu yazıda noktalama işaretlerinin Almanca adlarını ve en önemli kuralları örneklerle anlatıyoruz.

Almanca Noktalama İşaretleri ve Adları

İşaretAlmanca adıTürkçe adıÖrnek
.der PunktnoktaIch wohne in Köln.
,das KommavirgülIch bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
?das Fragezeichensoru işaretiWie heißt du?
!das Ausrufezeichenünlem işaretiKomm sofort her!
:der Doppelpunktiki nokta üst üsteWir brauchen: Milch, Eier und Brot.
;das Semikolonnoktalı virgülEs regnete; trotzdem gingen wir los.
„ “die Anführungszeichen (Pl.)tırnak işaretiEr sagte: „Ich komme morgen.“
–der Bindestrichkısa çizgi (birleştirme)E-Mail, 3-mal, Ost-West-Konflikt
–der Gedankenstrichuzun çizgi (ara söz)Er kam – wie immer – zu spät.
( )die Klammern (Pl.)parantezDas Wort (siehe oben) ist neu.
…die Auslassungspunkte (Pl.)üç noktaIch weiß nicht …
/der Schrägstricheğik çizgiSchüler/-innen, km/h
’der Apostrophkesme işaretiWie geht’s? · Andreas’ Buch

Kısaca

  • Noktalama işaretleri: die Satzzeichen · nokta: der Punkt · virgül: das Komma
  • Her yan cümle virgülle ayrılır: …, weil ich krank bin.
  • Tırnak işareti alttan başlar: „Hallo!“
  • Sıra sayısında nokta: der 3. Mai (3 Mayıs) · die 2. Klasse
  • Ondalık virgül, binlik nokta: 3,5 km · 1.000 Euro

Almanca Nokta (der Punkt) Kullanımı

  • Cümle sonunda: Ich lerne Deutsch.
  • Sıra sayılarından sonra: am 3. Oktober (3 Ekim’de), die 2. Klasse, im 5. Stock (5. katta).
  • Kısaltmalarda: z. B. (zum Beispiel, örneğin), usw. (und so weiter, vb.), Nr. (Nummer).
  • Tarihte: 13.11.2026

Kısaltma cümlenin sonunda gelirse ikinci bir nokta konmaz: Wir kaufen Obst, Gemüse usw. Sıra sayısından sonra nokta koyma kuralı Türkçede de olduğu için size tanıdık gelecektir: 3. kat = der 3. Stock.

Başlıklardan, adres satırlarından ve mektuplardaki selam satırından (Mit freundlichen Grüßen) sonra nokta konmaz.

Almanca Virgül (das Komma) Kuralları

Almancada virgül, Türkçeye göre çok daha kurallıdır ve çoğu yerde zorunludur. En önemli kurallar:

KuralÖrnekTürkçe
Yan cümleler ana cümleden virgülle ayrılır.Ich weiß, dass du recht hast.Haklı olduğunu biliyorum.
Sıralamada öğeler virgülle ayrılır; son öğeden önce und/oder gelir ve orada virgül yoktur.Ich kaufe Brot, Käse und Milch.Ekmek, peynir ve süt alıyorum.
aber, sondern, doch gibi karşıtlık bağlaçlarından önce virgül konur.Er ist klein, aber stark.Kısa boylu ama güçlü.
Hitap ve ünlemler virgülle ayrılır.Anna, kommst du mit? · Ja, gern.Anna, geliyor musun? · Evet, memnuniyetle.
Açıklayıcı ek (Apposition) iki virgül arasına alınır.Herr Weber, mein Lehrer, wohnt hier.Öğretmenim Weber Bey burada oturuyor.
zu’lu mastar gruplarında virgül; grup um/ohne/statt/als ile başlıyorsa, bir isme (Lust, Zeit …) bağlıysa ya da es/daran gibi bir gönderme sözcüğü varsa zorunludur, diğer durumlarda isteğe bağlıdır.Ich habe keine Lust, heute zu kochen.Bugün yemek yapmaya hiç hevesim yok.
und / oder ile bağlanan iki ana cümle arasında virgül isteğe bağlıdır.Ich koche(,) und du deckst den Tisch.Ben yemek yapıyorum, sen de sofrayı kuruyorsun.
Almanca virgül kuralları: yan cümleden önce virgül, sıralamada virgül, aber ve sondern’den önce virgül, und’dan önce virgül yok
Almanca virgül kuralları: yan cümleden önce virgül, sıralamada virgül, aber ve sondern’den önce virgül, und’dan önce virgül yok

En önemli kural: yan cümle

dass, weil, wenn, ob, obwohl, als, damit gibi bağlaçlarla ve der, die, das ile başlayan ilgi cümleleri her zaman virgülle ayrılır: Das ist der Mann, der hier wohnt. Türkçede “burada oturan adam” dediğimiz için virgül alışkanlığımız yoktur; Almancada bu virgülü unutmak en sık yapılan hatadır. Yan cümle bağlaçları için Almanca yan cümle bağlaçları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Virgül Konmayan Yerler

  • Sıralamadaki son und / oder’dan önce: Äpfel, Birnen und Bananen (İngilizcede bazen kullanılan “Oxford virgülü” Almancada yoktur).
  • Özne ile yüklem arasında: Der neue Lehrer kommt aus Bonn.
  • Cümle başındaki zarftan sonra: Heute gehe ich ins Kino. (Türkçede vurgu için bazen konan “Bugün, …” virgülü Almancada konmaz.)

Almanca Virgül Kullanımına Daha Fazla Örnek

AlmancaTürkçeNeden virgül?
Wenn du Zeit hast, ruf mich an.Vaktin olursa beni ara.wenn ile başlayan yan cümle
Ich weiß nicht, ob er kommt.Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.ob ile kurulan yan cümle
Das ist das Buch, das ich gekauft habe.Bu, satın aldığım kitap.ilgi cümlesi
Als ich klein war, wohnten wir in Izmir.Küçükken İzmir’de oturuyorduk.als ile başlayan yan cümle
Er lernt viel, um die Prüfung zu bestehen.Sınavı geçmek için çok çalışıyor.um … zu ile mastar grubu
Nicht heute, sondern morgen.Bugün değil, yarın.sondern’den önce
Ja, das stimmt.Evet, doğru.ja / nein’dan sonra
Frau Kaya, unsere Nachbarin, ist Ärztin.Komşumuz Kaya Hanım doktor.açıklayıcı ek

Almanca Soru ve Ünlem İşareti

das Fragezeichen (?) ve das Ausrufezeichen (!) Türkçedekiyle aynı kullanılır. Emir cümlelerinin sonunda ünlem işareti çok yaygındır: Komm bitte her! Dolaylı sorularda ise soru işareti konmaz: Ich weiß nicht, wo er wohnt.

Almanca İki Nokta Üst Üste (der Doppelpunkt)

İki nokta üst üste bir sıralamadan, açıklamadan ya da doğrudan aktarılan sözden önce gelir. Arkasından tam bir cümle geliyorsa o cümle büyük harfle başlar:

  • Wir brauchen: Milch, Eier und Brot. (sıralama)
  • Er sagte: „Ich komme morgen.“ (aktarılan söz)
  • Merke: Nebensätze werden durch Komma abgetrennt. (tam cümle → büyük harf)

Almanca Tırnak İşareti (die Anführungszeichen)

Almancada tırnak işareti altta açılır, üstte kapanır: „Guten Morgen!“ Bu, Türkçedeki ve İngilizcedeki “…” kullanımından farklıdır. Kitaplarda içe bakan köşeli tırnak (»Guten Morgen!«), İsviçre’de ise dışa bakan köşeli tırnak («Guten Morgen!») kullanılır.

KullanımÖrnek
Doğrudan aktarılan sözSie fragte: „Wo ist der Bahnhof?“
Kitap, film ve gazete adlarıIch lese „Die Verwandlung“ von Kafka.
Alıntı içinde alıntı„Er sagte ‚Hallo‘ und ging.“
Almanca noktalama işaretleri kartları: der Punkt, das Komma, das Fragezeichen, das Ausrufezeichen, der Doppelpunkt, die Anführungszeichen
Almanca noktalama işaretleri kartları: der Punkt, das Komma, das Fragezeichen, das Ausrufezeichen, der Doppelpunkt, die Anführungszeichen

Almanca Kısa Çizgi ve Uzun Çizgi

  • der Bindestrich (-): bileşik kelimelerde ve kısaltmalarla: E-Mail, U-Bahn, 3-Zimmer-Wohnung. Ortak parçayı tekrar etmemek için de kullanılır: Ein- und Ausgang (giriş ve çıkış).
  • der Gedankenstrich (–): ara söz ve vurgu için, iki yanında boşlukla: Er kam – wie immer – zu spät.

Almanca Noktalı Virgül, Parantez, Eğik Çizgi ve Üç Nokta

  • das Semikolon (;): Virgülden güçlü, noktadan zayıf bir duraktır; yakın anlamlı iki ana cümleyi bağlar: Es regnete; trotzdem gingen wir los. Günlük yazıda az kullanılır.
  • die Klammern ( ): Ek bilgi ya da açıklama için: Die Prüfung (B1) ist am Freitag.
  • der Schrägstrich (/): “ya da, başına” anlamında: km/h (saatte kilometre), Lehrer/-innen (erkek ve kadın öğretmenler).
  • die Auslassungspunkte (…): Yarım kalan düşünce ya da metinden çıkarılan bölüm için: Ich weiß nicht … Kelimenin bir kısmı atılmışsa boşluksuz yazılır: Verd…!

Almanca Kısaltmalar ve Nokta

Almanca yazışmalarda sık görülen kısaltmaların çoğu noktayla yazılır. Birden çok noktası olan kısaltmalarda noktadan sonra boşluk bırakılır (z. B., d. h., u. a.); tek noktalılar bitişik yazılır (usw., bzw.):

KısaltmaAçılımıTürkçe
z. B.zum Beispielörneğin
usw.und so weiterve benzeri, vb.
bzw.beziehungsweiseya da, sırasıyla
d. h.das heißtyani
ca.circayaklaşık
evtl.eventuellbelki, gerekirse
Nr.Nummernumara
Str.Straßecadde, sokak
Tel.Telefontelefon
u. a.unter anderemdiğerlerinin yanı sıra

Harflerle okunan kısaltmalar nokta almaz: die EU, der ICE, die DB, das WC.

Almanca E-posta ve Mesajlarda Noktalama

  • Hitaptan sonra virgül konur ve ilk cümle küçük harfle başlar: Liebe Anna, vielen Dank für …
  • Selam satırından sonra virgül konmaz: Viele Grüße ↵ Murat
  • Resmî yazışmada ünlem işaretini az kullanın; birden fazla ünlem (!!!) ve büyük harfle yazılmış kelimeler bağırma gibi algılanır.
  • Sie, Ihnen, Ihr kibar hitap zamirleri her zaman büyük harfle yazılır.

Mektup ve e-posta kalıpları için Almanca mektup kalıpları yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca Tarih, Saat ve Sayı Yazımı

KonuAlmanca yazımOkunuşu / anlamı
Tarih13.11.2026der dreizehnte November
Sıra sayısıder 3. Maider dritte Mai
Saat14:30 Uhr / 14.30 Uhrvierzehn Uhr dreißig
Ondalık3,5 kmdrei Komma fünf Kilometer
Binlik1.000 Euro / 1 000 Eurotausend Euro
Para12,99 €zwölf Euro neunundneunzig

Ondalık sayıda virgül, binlik ayırmada nokta (ya da boşluk) kullanılması Türkçeyle aynıdır; İngilizceden farklıdır. Tarih yazımı için Almanca tarih yazma yazımıza bakabilirsiniz.

Almanca ve Türkçe Noktalama Farkları

KonuTürkçeAlmanca
Yan cümlevirgül çoğu zaman yok: “Hasta olduğu için gelmedi.”Er kam nicht, weil er krank war.
Tırnak işareti“…”„…“
Sıra sayısı3. kat (aynı)der 3. Stock
Cümle başı zarf“Bugün, …” virgül olabilirHeute gehe ich … (virgül yok)
İsimlerözel isimler büyükbütün isimler büyük: der Tisch, die Liebe
Kesme işaretiözel isme gelen ekte: Ali’ningenellikle yok: Alis Buch
Almanca ve Türkçe noktalama farkları: yan cümlede virgül, alttan açılan tırnak, sıra sayısında nokta, cümle başı zarftan sonra virgül yok
Almanca ve Türkçe noktalama farkları: yan cümlede virgül, alttan açılan tırnak, sıra sayısında nokta, cümle başı zarftan sonra virgül yok

Almancada bütün isimler büyük harfle yazılır; ayrıntılar için Almanca büyük harfler yazımıza bakabilirsiniz. Noktalı harfler (ä, ö, ü) ve ß için Alman alfabesi yazımızı okuyabilirsiniz.

Almanca Noktalama İşaretleri ile Okuma Metni

Eine Nachricht an Lisa

Liebe Lisa,

wie geht’s dir? Ich hoffe, dass du die Prüfung bestanden hast!

Am Samstag, dem 15. November, feiere ich meinen Geburtstag. Ich lade dich, deine Schwester und Tom ein.

Mein Opa sagt immer: „Ein Fest ohne Freunde ist kein Fest.“

Kannst du kommen? Bitte antworte bis Mittwoch.

Viele Grüße

Ece

Türkçe çevirisi

Sevgili Lisa,

Nasılsın? Umarım sınavı geçmişsindir!

Cumartesi, 15 Kasım’da doğum günümü kutluyorum. Seni, kız kardeşini ve Tom’u davet ediyorum.

Dedem hep şöyle der: “Arkadaşsız bir kutlama, kutlama değildir.”

Gelebilir misin? Lütfen çarşambaya kadar cevap ver.

Selamlar

Ece

Metinde hitaptan sonraki virgüle, dass’tan önceki virgüle, sıra sayısındaki noktaya (15.), sıralamadaki son und’dan önce virgül olmamasına ve Almanca tırnak işaretine („…“) dikkat edin.

Almanca Noktalama İşaretleri ile Diyaloglar

Derste

Lehrer: Wo fehlt in diesem Satz ein Komma: „Ich glaube dass er kommt“?Bu cümlede nerede virgül eksik: “Ich glaube dass er kommt”?

Zeynep: Vor „dass“! Ich glaube, dass er kommt.“dass”tan önce! Ich glaube, dass er kommt.

Lehrer: Richtig. Und warum?Doğru. Peki neden?

Zeynep: Weil „dass“ einen Nebensatz einleitet.Çünkü “dass” bir yan cümle başlatıyor.

Mesaj yazarken

Murat: Wie schreibt man Anführungszeichen auf Deutsch?Almancada tırnak işareti nasıl yazılır?

Lena: Unten auf, oben zu: „so“.Altta açılır, üstte kapanır: „so“.

Murat: Und auf dem Handy?Peki telefonda?

Lena: Halte die Taste mit dem Anführungszeichen gedrückt, dann erscheinen die deutschen Anführungszeichen.Tırnak tuşuna basılı tut, o zaman görürsün.

Ödev kontrolü

Mutter: Hast du deinen Aufsatz schon korrigiert?Kompozisyonunu düzelttin mi?

Can: Ja, aber ich bin mir bei den Kommas nicht sicher.Evet, ama virgüllerden emin değilim.

Mutter: Denk daran: Nebensätze mit „weil“ und „dass“ werden immer durch ein Komma abgetrennt.Unutma: “weil” ve “dass” ile başlayan yan cümleler her zaman virgülle ayrılır.

Can: Und vor „und“?Peki “und”dan önce?

Mutter: In einer Aufzählung nicht.Sıralamada olmaz.

Alıştırmalar

1Virgülü koyun

  1. Ich weiß dass du müde bist.
  2. Er kommt nicht weil er krank ist.
  3. Wir kaufen Brot Käse und Wurst.
  4. Er ist arm aber glücklich.
Cevapları göster
  1. Ich weiß, dass du müde bist.
  2. Er kommt nicht, weil er krank ist.
  3. Wir kaufen Brot, Käse und Wurst.
  4. Er ist arm, aber glücklich.

2Almanca adını yazın

  1. .
  2. ,
  3. ?
  4. :
Cevapları göster
  1. der Punkt
  2. das Komma
  3. das Fragezeichen
  4. der Doppelpunkt

3Doğru mu, yanlış mı?

  1. Heute, gehe ich ins Kino.
  2. Er sagte: „Ich komme.“
  3. am 3 Mai
Cevapları göster
  1. Yanlış: Heute gehe ich ins Kino.
  2. Doğru
  3. Yanlış: am 3. Mai

4Tırnak ve iki nokta ile yeniden yazın

  1. Er sagt Ich habe Hunger
  2. Sie fragt Wo ist der Bahnhof
Cevapları göster
  1. Er sagt: „Ich habe Hunger.“
  2. Sie fragt: „Wo ist der Bahnhof?“

Sık sorulan sorular

Noktalama işaretleri Almanca ne demek?

Noktalama işaretleri Almancada die Satzzeichen’dir. Nokta der Punkt, virgül das Komma, soru işareti das Fragezeichen, ünlem işareti das Ausrufezeichen’dir.

Almancada virgül nerede kullanılır?

Yan cümlelerden önce (…, weil …), sıralamalarda (son und’dan önce hariç), aber/sondern/doch’tan önce, hitaplarda ve açıklayıcı eklerde virgül kullanılır.

Almancada tırnak işareti nasıl yazılır?

Almanca tırnak işareti altta açılır, üstte kapanır: „Hallo!“ Kitaplarda »…« biçimi de görülür.

Almancada und’dan önce virgül konur mu?

Sıralamada son und’dan önce virgül konmaz: Brot, Käse und Milch. İki ana cümleyi bağlayan und’dan önce virgül isteğe bağlıdır.

Almancada tarih nasıl yazılır?

Gün, ay ve yıl noktalarla ayrılır: 13.11.2026. Sıra sayısından sonra nokta konur: der 3. Mai.

İki nokta üst üsteden sonra büyük harf mi gelir?

Arkasından tam bir cümle geliyorsa büyük harfle başlanır (Er sagte: „Ich komme.“). Tam cümle gelmiyorsa (ör. sıralama) küçük harfle devam edilir; yalnız isimler her zamanki gibi büyük yazılır: Wir brauchen: frisches Obst, Eier und Brot.